सुश्रोणी सुस्तनी श्यामा न्यग्रोधपरिमण्डला
तिचे कंबर आणि स्तन सुंदर होते, रंग काळा होता आणि शरीर वटवृक्षासारखे गोल होते.
श्वेतचम्पकवर्णाभा बिम्बोष्ठी मृगलोचना
तिचा तेज पांढऱ्या चंपक फुलांसारखा, ओठ बिंब फळासारखे लाल आणि डोळे हरिणासारखे होते.
भावानुरक्ता भावज्ञा कृष्णस्य प्रियभामिनी
ती भावपूर्ण, भावना समजणारी आणि कृष्णाची प्रिय होती.
उवास दक्षिणे क्रोडे राधायाः पुरतः पुरा
ती पूर्वी राधेच्या उजव्या बाजूला, तिच्या समोर राहत होती.
दृष्ट्वा राधां च पुरतो गोपीनां प्रवरां वराम्
राधा समोर उभी आहे, गोपींमध्ये ती सर्वांत श्रेष्ठ आणि उत्तम आहे हे पाहून,
कोपेन कम्पिताङ्गी च कोपनां कोपदर्शनाम्
रागाने तिच्या अंगात थरथर आली, तिच्या चेहऱ्यावर राग आणि संताप स्पष्ट दिसत होते,
आगच्छन्तीं च वेगेन विज्ञाय तदनन्तरम् 2.42.
ती वेगाने येत आहे हे लक्षात येताच,
पलायन्तं च तं शान्तं सत्त्वाधारं सुविग्रहम्
ती पाहते की तो शांतपणे, सुंदर रूपाने, सर्व सृष्टीचा आधार असलेला, पळून जात आहे,
विलोक्य सङ्कटं तत्र गोपीनां लक्षकोटयः
त्या ठिकाणी निर्माण झालेली अडचण पाहून, लाखो गोपिका,
रक्ष रक्षेत्युक्तवत्यो हे देवीति पुनः पुनः
'वाचवा, वाचवा, हे देवी!' असे पुन्हा पुन्हा ओरडू लागल्या,
त्रिलक्षकोटयो गोपाः सुदामादय एव च
तीन लाख गोप आणि सुदामा वगैरे इतरही,
पलायन्तं च कान्तं वै विज्ञाय परमेश्वरी
आपला प्रियकर पळून जात आहे हे ओळखून, ती परमेश्वरी,
अद्यप्रभृति गोलोकं सा चेदायाति गोपिका
आजपासून, जर कोणतीही गोपी गोलोकात येईल,
इत्येवमुक्त्वा तत्रैव देवदेवीश्वरी रुषा
असे म्हणून, तिथेच, देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या देवीने रागाने,
नालोक्य पुरतः कृष्णं राधा विरहकातरा
समोर कृष्ण दिसत नाही म्हणून, विरहाने व्याकुळ झालेली राधा,
हे कृष्ण हे प्राणनाथागच्छ प्राणाधिकप्रिय
'हे कृष्णा, हे प्राणनाथा, ये, माझ्या प्राणाहूनही प्रिय,' असे म्हणाली,
स्त्रीगर्वः पतिसौभाग्याद्वर्द्धते च दिने दिने 2.42.
पतीच्या सौभाग्यामुळे स्त्रीचा अभिमान दिवसेंदिवस वाढत जातो.
पतिर्बन्धुः कुलस्त्रीणामधिदेवः सदा गतिः
पती हा कुलीन स्त्रियांचा आप्त, श्रेष्ठ देव आणि नेहमीचा आधार असतो.
धर्मदः सुखदः शश्वत्प्रीतिदः शान्तिदः सदा
तो धर्म देणारा, सुख देणारा, नेहमी प्रेम देणारा आणि नेहमी शांतता देणारा आहे.
सारात्सारतमः स्वामी बन्धूनां बन्धुवर्द्धनः
तो सर्वांचा सार आहे, सर्वांत श्रेष्ठ स्वामी आहे, आणि नातेवाईकांचे कल्याण वाढवणारा आहे.
भरणादेव भर्ताऽयं पालनात्पतिरुच्यते
पालन करणारा म्हणून त्याला 'भर्ता' म्हणतात, आणि रक्षण करणारा म्हणून त्याला 'पति' म्हणतात.
बन्धुश्च सुखबन्धाच्च प्रीतिदानात्प्रियः परः
तो आप्त आहे, सुखाशी जोडणारा आहे आणि प्रेम देतो म्हणून तो सर्वांत प्रिय आहे.
रतिदानाच्च रमणः प्रियो नास्ति प्रियात्परः
संसर्गात आनंद देणारी जी प्रिया आहे, तीच सर्वांत प्रिय असते; तिच्यापेक्षा अधिक प्रिय कोणीच नाही.
शतपुत्रात्परःस्वामी कुलजानां प्रियः सदा
सज्जन घरातील स्त्रियांसाठी पती हा नेहमीच शंभर मुलांपेक्षा अधिक प्रिय असतो.
स्नानं च सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षणम्
सर्व तीर्थांमध्ये स्नान करणे आणि सर्व यज्ञांत दीक्षा घेणे—
सर्वाण्येव व्रतादीनि महादानानि यानि च
सर्व व्रते आणि मोठमोठी दानं, काहीही असो—
गुरुसेवाविप्रसेवादेवसेवादिकं च यत्। स्वामिनः पादसेवायाः कलां नार्हन्ति षोडशीम्।।2.42.
गुरूची सेवा, विद्वानांची सेवा, देवांची सेवा आणि इतर सर्व काही— या सगळ्यांनी मिळूनही पतीच्या पायांची सेवा करण्याच्या सोळाव्या भागाइतकीही तुलना होत नाही.
गुरुविप्रेष्टदेवेषु सर्वेभ्यश्च पतिर्गुरुः
गुरू, विद्वान, सर्वात प्रिय देवता आणि इतर सर्वांमध्ये पतीच खरा गुरू आहे.
गोपीत्रिलक्षकोटीनां गोपानां च तथैव च
तीन लक्ष कोटी गोपींमध्ये आणि तसंच सर्व गोपांमध्ये—
रमादिगोपकान्तानामीश्वरी तत्प्रसादतः
त्याच्या कृपेने, ती रमादि गोपकांतांचीही स्वामिनी झाली.