अधुनोक्तं देवषट्कं संपूज्य च पुरन्दरः
आता सांगितलेल्या सहा देवांची पूजा करून, पुरंदराने
अहो पुराणवक्तॄणां दुर्बोधं वचनं नृणाम्
अहो! पुराण सांगणाऱ्यांची वचने माणसांना समजायला कठीण असतात.
श्रीनारायण उवाच तदा नास्त्येव तज्जन्म पूजाकाले बभूव सः
श्री नारायण म्हणाले: त्या वेळी असे जन्म नव्हते; पूजा होत असताना तो झाला.
सुचिरं दुःखिता देवा बभ्रमुर्ब्रह्मशापतः
ब्रह्माच्या शापामुळे देवता खूप दिवस दु:खी फिरत होत्या.
नारद उवाच रूपेण च गुणैश्चैव यशसा तेजसा त्विषा
नारद म्हणाले: रूप, गुण, कीर्ती, तेज आणि कांती यांमध्ये,
त्वमेव ज्ञानिनां श्रेष्ठः सिद्धानां योगिनां तथा महालक्ष्म्या उपाख्यानं विज्ञातं महदद्भुतम्
तुम्ही ज्ञानी, सिद्ध आणि योग्यांमध्ये श्रेष्ठ आहात; महालक्ष्मीची ही अद्भुत आणि महान कथा सर्वांना माहीत आहे.
अन्यत्किञ्चिदुपाख्यानं निगूढं वद साम्प्रतम् अप्रकाश्यं पुराणेषु वेदोक्तं धर्मसंयुतम्
आता एखादी अशी गोष्ट सांग, जी फार गुप्त आहे, जी पुराणांमध्ये उघडपणे सांगितलेली नाही, पण वेदांमध्ये सांगितलेली आहे आणि धर्माशी संबंधित आहे.
श्रीनारायण उवाच श्रुतौ कतिविधं गूढमास्ते ब्रह्मन्सुदुर्लभम्
श्रीनारायण म्हणाले: हे ब्राह्मण, वेदांमध्ये एक फार गुप्त आणि अत्यंत दुर्मिळ रहस्य आहे.
तेषु यत्सारभूतं च श्रोतुं किंवा त्वमिच्छसि
त्यातलं सार्थक आणि मुख्य रहस्य तुला ऐकायचं आहे का?
नारद उवाच पितृदाने स्वधा शस्ता दक्षिणा सर्वतो वरा
नारद म्हणाले: पितरांसाठीच्या दानात 'स्वधा' ही सर्वांत श्रेष्ठ मानली जाते आणि दक्षिणा ही सर्व दानांमध्ये उत्तम आहे.
एतासां चरितं जन्म फलं प्राधान्यमेव च
त्यांच्या कर्मांची, जन्माची, फळांची आणि त्यांच्या श्रेष्ठतेची कथा—
सौतिरुवाच कथां कथितुमारेभे पुराणोक्तां पुरातनीम्
सूती म्हणाले: त्याने पुराणांमध्ये सांगितलेली ती प्राचीन कथा सांगायला सुरुवात केली.
श्रीनारायण उवाच ब्रह्मलोके ब्रह्मसभामगम्यां सुमनोहराम्
श्रीनारायण म्हणाले: ब्रह्मलोकात, ब्रह्मदेवांच्या अत्यंत रम्य सभेत—
गत्वा निवेदनं चक्रुर्मुने त्वाहारहेतुकम् 2.40.
ते तुझ्याकडे आले आणि अन्नासाठी विनंती केली, हे मुनी.
यज्ञरूपो हि भगवान्कलया च बभूव सः
भगवान स्वतःच्या अंशाने यज्ञरूपाने तिथे प्रकट झाले.
हविर्ददति विप्राश्च भक्त्या च क्षत्रियादयः
ब्राह्मणांनी श्रद्धेने हवि अर्पण केली आणि क्षत्रियादी इतरांनीही भक्तीने अर्पण केले.
देवा विषण्णास्ते सर्वे तत्सभां च पुनर्ययुः
सर्व देवता निराश होऊन पुन्हा त्या सभेत परत गेले.
ब्रह्मा श्रुत्वा तु मनसा श्रीकृष्णं शरणं ययौ
हे ऐकून ब्रह्मदेवांनी मनानेच श्रीकृष्णाच्या शरण जाऊन प्रार्थना केली.
प्रकृतिः कलया चैव सर्वशक्तिस्वरूपिणी
प्रकृती ही आपल्या अंशाने सर्व शक्तींची मूर्ती आहे.
ग्रीष्ममध्याह्नमार्त्तण्ड प्रभान्यक्कारकारिणी
ती उन्हाळ्याच्या दुपारच्या सूर्याच्या तेजालाही कमी करू शकते.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्या भक्तानुग्रहकारिणी
ती किंचित हसऱ्या आणि प्रसन्न चेहऱ्याने भक्तांवर कृपा करते.
विधिस्तद्वचनं श्रुत्वा सम्भ्रमात्समुवाच ताम्
विधीने तिचे शब्द ऐकून घाबरून तिला उत्तर दिले.
ब्रह्मोवाच दग्धुं न शक्तस्स्वहुतं हुताशश्च त्वया विना
ब्रह्मा म्हणाले: तुझ्याशिवाय अग्नी, कोणतीही स्वाहा केलेली आहुती जळू शकत नाही.
त्वन्नामोच्चार्य्य मन्त्रान्ते यद्दास्यति हविर्नरः 2.40.
मंत्राच्या शेवटी तुझे नाव उच्चारून जो मनुष्य हवि अर्पण करतो—
अग्नेः सम्पत्स्वरूपा च श्रीरूपा च गृहेश्वरी
अग्नीपासून समृद्धीचे रूप आणि सौंदर्याची देवी, घराची मालकीण प्रकट झाली.
ब्रह्मणश्च वचः श्रुत्वा सा विषण्णा बभूव ह
ब्रह्मदेवांचे शब्द ऐकून ती खूप उदास झाली.
स्वाहोवाच ब्रह्मंस्तदन्यद्यत्किंचित्स्वप्नवद्भ्रम एव च
ती म्हणाली, "ब्रह्मदेवा, बाकी सर्व काही स्वप्नासारखेच भास आहे."
विधाता जगतां त्वं च शम्भुर्मृत्युञ्जयः प्रभुः
तू या जगाचा निर्माणकर्ता आहेस आणि शंभू, मृत्यूवर विजय मिळवणारा प्रभू आहेस.
सर्वाद्यपूज्यो देवानां गणेषु च गणेश्वरः
तू सर्व देवांचा आद्य आणि पूज्य आहेस, आणि देवांच्या गणांमध्ये गणांचा स्वामी आहेस.
ऋषयो मुनयश्चैव पूजिता यं निषेव्य च
ऋषी आणि मुनि तुझी पूजा करतात आणि तुझी सेवा करतात.