पुष्करे भास्करक्षेत्रे दशलक्षगुणं फलम्
पुष्कर आणि सूर्याच्या क्षेत्रात दहा लक्षपट फळ मिळते.
सामान्यब्राह्मणे दानं सममेव फलं लभेत्
सामान्य ब्राह्मणाला दान दिल्यास तेवढेच फळ मिळते.
विष्णुमन्त्रोपासके च बुधे कोटिगुणं फलम्
पण जो बुद्धिमान विष्णुमंत्राचा उपासक आहे, त्याला फळ कोटीपट मिळते.
यथा दण्डेन सूत्रेण शरावेण जलेन च
जसा काठीने, दोऱ्याने, भांड्याने किंवा पाण्याने काही करतो—
तथैव कर्मसूत्रेण फलं धाता ददाति च
तसेच कर्माच्या दोऱ्याने विधाता फळ देतो.
स विधाता विधातुश्च पातुः पाता जगत्त्रये
तोच सृष्टीकर्ता, नियंता, रक्षक आणि त्रैलोक्याचा पालनकर्ता आहे.
महाविपत्तौ संसारे यः स्मरेन्मधुसूदनम् 2.37.
या संसारात किंवा मोठ्या संकटात जो मधुसूदनाचे स्मरण करतो—
इत्येवमुक्त्वा जीवश्च समालिङ्ग्य सुरेश्वरम्
असे म्हणून जीवाने देवाधिदेवाला आलिंगन दिले.
नारायण उवाच बृहस्पतिं पुरस्कृत्य सर्वैः सुरगणैः सह
नारायण म्हणाले: बृहस्पतीला पुढे करून सर्व देवांसह—
शीघ्रं गत्वा ब्रह्मलोकं दृष्ट्वा च कमलोद्भवम्
ते सर्वजण लवकरच ब्रह्मलोकात गेले आणि कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवाला पाहिले.
वृत्तान्तं कथयामास सुराचार्यो विधिं विभुम्
देवतांचे गुरु बृहस्पती यांनी घडलेला सारा वृत्तांत विधात्या ब्रह्मदेवाला सांगितला.
ब्रह्मोवाच बृहस्पतेश्च शिष्यस्त्वं सुराणामधिपः स्वयम्
ब्रह्मा म्हणाले: तू बृहस्पतीचा शिष्य आहेस आणि स्वतः देवांचा अधिपती आहेस.
मातामहस्ते दक्षश्च विष्णुभक्तः प्रतापवान्
त्याचा आजोबा दक्ष हा विष्णूभक्त आणि पराक्रमी आहे.
माता पतिव्रता यस्य पिता शुद्धो जितेन्द्रियः
त्याची आई पतीपरायण आहे आणि वडील शुद्ध व इंद्रियांवर विजय मिळवणारे आहेत.
जनः पैतृकदोषेण दोषान्मातामहस्य च
माणसावर वडिलांचे आणि आजोबांचे दोषही परिणाम करतात.
सर्वान्तरात्मा भगवान्सर्वदेहेष्ववस्थितः
सर्वांच्या अंतर्यामी असलेला भगवान प्रत्येक देहात वास करतो.
मनोऽहमिन्द्रियेशश्च ज्ञानरूपो हि शङ्करः
मन, इंद्रियांचा स्वामी आणि ज्ञानरूप हे सर्व शंकराचेच स्वरूप आहेत.
निद्रादयः शक्तयश्च ताः सर्वाः प्रकृतेः कलाः 2.38.
झोप आणि इतर शक्ती या सगळ्या प्रकृतीच्या अंश आहेत.
आत्मनीशे गते देहात्सर्वे यान्ति ससंभ्रमात्
जेव्हा आत्म्याचा स्वामी देह सोडतो, तेव्हा सगळ्या शक्ती घाईने त्याच्या मागे जातात.
अहं शिवश्च शेषश्च विष्णुर्धर्मो महान्विराट्
मी, शिव, शेष, विष्णू, धर्म, महात्मा आणि विराट—
शिवेन पूजितं पादपद्मं पुष्पेण येन च
ज्याने शंकराने आणि ज्याच्याद्वारे कमलासारख्या पायांची फुलांनी पूजा केली जाते—
तत्पुष्पं मस्तके यस्य कृष्णपादाब्जतश्च्युतम्
कृष्णाच्या कमलपदांवरून पडलेले फुल ज्याच्या डोक्यावर ठेवले जाते—
दैवेन वञ्चितस्त्वं च दैवं च बलवत्तरम्
तुला नशीबाने फसवले आहे आणि नशीब खरोखरच बलवान आहे.
कृष्णं न मन्यते यो हि श्रीनाथं सर्ववन्दितम्
जो कृष्णाला, लक्ष्मीच्या नाथाला आणि सर्वांनी पूजिलेल्या परमेश्वराला मानत नाही—
शतयज्ञेन या लब्धा दीक्षितेन त्वया पुरा
पूर्वी शंभर यज्ञांनी आणि दीक्षेने तुला जे मिळाले होते—
अधुना गच्छ वैकुण्ठं मया च गुरुणा सह
आता माझ्यासोबत आणि तुझ्या गुरूसोबत वैकुंठात जा.
इत्येवमुक्त्वा स ब्रह्मा सर्वैः सुरगणैः सह
असे म्हणून ब्रह्मा सर्व देवतांसह—
तत्र गत्वा परं ब्रह्म भगवन्तं सनातनम् 2.38.
तेथे जाऊन त्यांनी परब्रह्म, सनातन भगवान पाहिला.
ग्रीष्ममध्याह्नमार्त्तण्डशतकोटिसमप्रभम्
तो उन्हाळ्यातील दुपारच्या कोटी कोटी सूर्यांसारखा तेजस्वी होता.
चतुर्भुजैः पार्षदैश्च सरस्वत्या स्तुतं नतम्
चार हात असलेल्या पार्षदांसह सरस्वतीने त्याची स्तुती केली आणि वंदना केली.