इत्येवं कथितं सर्वं वरं प्रार्थय वाञ्छितम्
हे सर्व सांगितले, आता तू इच्छित असलेला वर माग.
महेन्द्र उवाच कल्पवृक्ष मुनिश्रेष्ठ देहि मे परमं पदम्
महेंद्र म्हणाला: कल्पवृक्षा, श्रेष्ठ मुनी, मला परमपद दे.
महेन्द्रस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्य मुनिपुङ्गवः
महेंद्राची वचने ऐकून, श्रेष्ठ मुनी हसला.
दुर्वासा उवाच मुक्तिर्युष्मद्विधानां च न लये प्राकृतेऽपि च
दुर्वासा म्हणाले: तुमच्यासारख्यांना मुक्ती मिळत नाही, अगदी प्रलयाच्या वेळीही नाही.
आविर्भावः सृष्टिविधौ तिरोभावो लयेऽपि च
सृष्टीच्या वेळी प्रकट होणे आणि प्रलयाच्या वेळी अदृश्य होणे असे घडते.
यथा भ्रमति कालश्च तथा विषयिणो धुवम्
जसा काळ भटकतो, तसेच विषयांच्या मागे लागलेले लोकही नेहमीच भटकत राहतात.
पलमेकं भवेदेव यथा विपलषष्टिभिः 2.36.
साठ विपळांनी एक पळा बनतो.
त्रिंशद्भिश्च मुहूर्त्तैश्च भवेदेव दिवानिशम्
तीस मुहूर्तांनी एक दिवस-रात्र होते.
पक्षाभ्यां शुक्लकृष्णाभ्यां मास एव विधीयते
शुक्ल आणि कृष्ण या दोन पक्षांनी एक महिना बनतो.
ऋतुत्रयेणायनं च ताभ्यां द्वाभ्यां च वत्सरः
तीन ऋतूंनी एक अयन तयार होते, आणि त्या दोन अयनांनी एक वर्ष पूर्ण होते.
वत्सरैर्नरमानैश्च युगानां च चतुष्टयम्
वर्षांनी, माणसांच्या मोजणीने आणि चार युगांनी काळ मोजला जातो.
युगे नराणां शक्रायुर्मनोरायुः प्रकीर्त्तितम्
युगात माणसांचे, इंद्राचे आणि मनूचे आयुष्य सांगितले आहे.
निपातो ब्रह्मणस्तत्र भवेत्प्राकृतिको लयः
तेथे ब्रह्माचा विलय म्हणजेच नैसर्गिक विलय मानला जातो.
चक्षुर्निमेषः सृष्टिश्च पुनरुन्मीलने तथा
डोळा मिटणे म्हणजे सृष्टी, आणि पुन्हा उघडणे म्हणजे पुन्हा निर्माण.
यथा पृथिव्या रेणूनामित्यूचे चन्द्रशेखरः
जशी पृथ्वीवरील रेणूंची संख्या, तसेच चंद्रशेखराने सांगितले.
सृष्टिसूत्रस्वरूपं हि चान्यद्वृणु वरं सुर
सृष्टीचा खरा अर्थ असा आहे; आता दुसरे वर माग, हे देव.
आत्मनः पूर्वमैश्वर्य्यं वरयामास तत्र वै 2.36.
तेथे त्याने स्वतःचे पूर्वीचे ऐश्वर्य मागितले.
नारद उवाच किं चकार गृहं गत्वा तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
नारद म्हणाले: तो घरी गेल्यावर काय केले? ते मला सांग.
नारायण उवाच वैराग्यं वर्द्धयामास तदा ब्रह्मन्दिने दिने
नारायण म्हणाले: त्याने ब्रह्मदेवाच्या प्रत्येक दिवशी आपले वैराग्य वाढवले.
मुनिस्थानाद्गृहं गत्वा स ददर्शामरावतीम्
मुनीच्या ठिकाणाहून घरी जाऊन त्याने अमरावती पाहिली.
विषण्णबान्धवां चैव बन्धुहीनां च कुत्रचित्
कुठे दुःखी नातेवाईक असलेले, तर कुठे नातेवाईक नसलेले लोक त्याने पाहिले.
शत्रुग्रस्तां च दृष्ट्वा तामगमद्वाक्पतिं प्रति
शत्रूंनी त्रस्त झालेली ती पाहून, तो वाक्पतीकडे गेला.
ध्यायमानं परं ब्रह्म गङ्गातोये स्थितं परम्
त्याने ध्यानात मग्न असलेले, गंगेच्या पाण्यात उभे असलेले परब्रह्म पाहिले.
साश्रुनेत्रं पुलकितं परमानन्दसंयुतम्
डोळ्यांतून अश्रू, अंगावर रोमांच, आणि परम आनंदाने भरलेले.
श्रेष्ठं च वन्धुवर्गाणामतिश्रेष्ठं च मानिनाम्
तो नातेवाईकांमध्ये श्रेष्ठ आणि अभिमानींमध्येही सर्वश्रेष्ठ होता.
दृष्ट्वा गुरुं जपन्तं च तत्र तस्थौ सुरेश्वरः
गुरू जप करताना पाहून, सुरेश्वर तिथे उभा राहिला.
प्रणम्य चरणाम्भोजे रुरोदोच्चैर्मुहुर्मुर्हुः 2.37.
कमलासारख्या त्या पायांना वंदन करून तो पुन्हा पुन्हा मोठ्याने रडू लागला.
पुनर्वरो मया लब्धो ज्ञानिनामपि दुर्लभाम्
माझ्या हातात पुन्हा एकदा असा वर आला आहे, जो ज्ञानी लोकांनाही सहज मिळत नाही.
शिष्यस्य वचनं श्रुत्वा सतां बुद्धिमतां वरः
शिष्याचे शब्द ऐकून, सज्जन आणि बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ असलेला,
बृहस्पतिरुवाच न कातरो हि नीतिज्ञो विपत्तौ स्यात्कदाचन
बृहस्पती म्हणाले, 'नीती जाणणारा माणूस कधीही संकटात घाबरत नाही.'