परमानन्दसंयुक्तो मोहादिषु विवर्जितः
तो परमआनंदाने एकरूप होतो आणि मोह वगैरेपासून मुक्त राहतो.
पुनश्च न पिबेत्क्षीरं धृत्वा मातृस्तनं परम्
तो पुन्हा दूध पित नाही, किंवा आईचे स्तन धरत नाही.
स्वधर्मिणां च भिक्षूणां पुनर्जन्म न विद्यते
स्वधर्म पाळणाऱ्या भिक्षूंना पुन्हा जन्म मिळत नाही.
अयं निरूपितो धात्रा स्वधर्मस्तीर्थसेविनाम्
तीर्थसेवा करणाऱ्यांसाठी हा स्वधर्म धात्याने निश्चित केला आहे.
व्रतोपवासरत इत्युक्तो वै विष्णुसेविनाम्
जो नेहमी व्रत आणि उपवास करतो, तो विष्णूचा सेवक म्हणतात.
समा बुद्धिर्यस्य शश्वत्स संन्यासीति कीर्तितः
ज्याची बुद्धी नेहमी सम आहे, त्याला संन्यासी म्हणतात.
नित्यं प्रवासी नैकत्र स्यात्संन्यासीति कीर्त्तितः 2.36.
जो नेहमी प्रवासात असतो आणि एका ठिकाणी राहत नाही, त्याला संन्यासी म्हणतात.
किन्तु किंचिन्न याचेत स संन्यासीति कीर्त्तितः
पण जो काहीच मागत नाही, त्यालाच संन्यासी म्हणतात.
ध्यायेन्नारायणं शश्वत्स संन्यासीति कीर्त्तितः
जो नेहमी नारायणाचे ध्यान करतो, त्यालाच संन्यासी म्हणतात.
सर्वं ब्रह्ममयं पश्येत्स संन्यासीति कीर्त्तितः
जो सर्वत्र ब्रह्म पाहतो, त्यालाच संन्यासी म्हणतात.
क्रोधाहङ्काररहितः स संन्यासीति कीर्त्तितः
जो राग आणि अहंकार यांना सोडून देतो, त्यालाच संन्यासी म्हणतात.
न याचते भक्षणार्थी स संन्यासीति कीर्त्तितः
जो अन्नासाठी भीक मागत नाही, त्यालाच संन्यासी म्हणतात.
दारवीमपि योषां च न स्पृशेद्यः स भिक्षुकः
जो लाकूड किंवा स्त्रीला स्पर्श करत नाही, तोच भिक्षुक असतो.
विपर्य्यये विनाशश्च जन्मयाम्यं भयं भवेत्
याच्या उलट केल्यास नाश होतो आणि नरकात जन्म घेण्याची भीती निर्माण होते.
सुरसूकरयोनौ वा गर्भे दुःखं समं सुर
देव असो वा डुक्कर, गर्भात सर्वांना सारखेच दुःख भोगावे लागते, हे देवा.
गर्भे स्मरन्ति सर्वे ते कर्म्म जन्म शतोद्भवम् स्वदेहं पाति यत्नेन सुरो वा कीट एव वा
गर्भात असताना सर्वजण शंभर जन्मांची कर्मे आठवतात; देव असो वा कीटक, प्रत्येक जण आपले शरीर जपतो.
योनेरभ्यन्तरे शुक्रे पतिते पुरुषस्य च 2.36.
गर्भाच्या आत पुरुषाचे वीर्य पडल्यावर,
रक्ताधिके मातृसमश्चेतरे पितुराकृतिः
रक्त जास्त असेल तर मूल आईसारखे होते; अन्यथा वडिलांसारखे रूप येते.
रविभौमगुरूणां च वारे चेत्तद्भवेत्सुतः
रवि, मंगळ किंवा गुरुच्या वाराला जन्म झाला तर, मूल तसंच जन्माला येतं.
प्रथमप्रहरे जन्म यस्य सोऽल्पायुरेव च
ज्याचा जन्म पहिल्या प्रहरात होतो, त्याचे आयुष्य थोडे असते.
चतुर्थे चिरजीवी स्यात्क्षणानामनुरूपकः
चौथ्या प्रहरात जन्म घेतल्यास, तो दीर्घायुषी होतो आणि त्या क्षणानुसार आयुष्य मिळते.
यादृशे च क्षणे जन्म प्रसवस्तादृशे भवेत्
ज्या क्षणी जन्म होतो, तसाच प्रसवही घडतो.
कललं त्वेकरात्रेण प्रवृद्धः स्याद्दिने दिने
एका रात्रीत गर्भाची निर्मिती होते आणि दररोज तो वाढत जातो.
मासत्रये मांसपिण्डो हस्तपादादिवर्जितः
तीन महिन्यांनी तो मांसाचा गोळा होतो, पण त्याला हातपाय किंवा इतर अवयव नसतात.
भवेत्तु जीवसंचारः षण्मासे सर्वतत्त्ववित्
सहा महिन्यांनी त्यात जिवंतपणा येतो, हे सर्व तत्वे जाणणाऱ्या.
मातृजग्धान्नपानं च भुङ्क्तेऽमेध्यस्थले स्थितः
अपवित्र ठिकाणी राहून, तो आईने खाल्लेले अन्नपाणी घेतो.
एवं च चतुरो मासान्भुक्त्वा परमयातनाम् 2.36.
अशा प्रकारे चार महिने तो अत्यंत यातना सहन करतो.
दिग्देशकालाव्युत्पन्नो विस्मृतो विष्णुमायया
दिशा, जागा आणि काळ यांचे ज्ञान नसते, आणि तो विष्णूच्या मायेमुळे गोंधळलेला असतो.
परायत्तोऽप्यक्षमश्च मशकादिनि वारणे
इतरांवर अवलंबून असूनही, तो माशी वगैरे हाकलू शकत नाही.
स्तनान्धोऽप्यसमर्थश्च याञ्चां कर्तुमभीप्सिताम्
स्तनपान करताना तो आंधळा असतो आणि आपली इच्छा बोलून दाखवू शकत नाही.