सुरादिभ्यो वरं दत्त्वा वनमालां च विष्णवे 2.36.
देवतांना वर दिला आणि वनमाळा विष्णूला अर्पण केली.
नारद उवाच केन दोषेण वा ब्रह्मन्ब्रह्मिष्ठं ब्रह्मवित्पुरा
नारद म्हणाले: ब्रह्मन्, कोणत्या दोषामुळे त्या ब्रह्मज्ञानीने पूर्वी—
को वा तयोश्च संवादो ह्यभवत्तद्वद प्रभो
त्या दोघांमध्ये कोणती चर्चा झाली होती, हे मला सांगा प्रभो.
नारायण उवाच क्रीडां चकार रहसि रम्भया सह कामुकः
नारायण म्हणाले: तो रम्येसोबत गुप्तपणे क्रीडा करत होता, तिच्या आकर्षणाने.
कृत्वा क्रीडां तया सार्द्धं कामुक्या हृतचेतनः
त्या कामुक स्त्रीसोबत क्रीडा करून त्याचे मन पूर्णपणे तिच्याकडे गेले.
कैलासशिखरं यान्तं वैकुण्ठादृषिपुङ्गवम्
वैकुंठातून निघून तो ऋषिपुंगव कैलासाच्या शिखराकडे जात होता.
ग्रीष्ममध्याह्नमार्त्तण्डसहस्रप्रभमीश्वरम्
तो प्रभू उन्हाळ्यातील दुपारी हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी दिसत होता.
शुक्लयज्ञोपवीतं च चीरं दण्डं कमण्डलुम्
त्याने पांढरे यज्ञोपवीत, चिर, दंड आणि कमंडलू धारण केले होते.
समन्वितं शिष्यवर्गैर्वेदवेदाङ्गपारगैः 2.36.
त्याच्यासोबत वेद आणि वेदांग पारंगत शिष्यांचा समूह होता.
शिष्यवर्गं स भक्त्या वै तुष्टाव च मुदान्वितः
त्याने भक्तीभावाने आणि आनंदाने आपल्या शिष्यवर्गाचे स्तवन केले.
विष्णुदत्तं पारिजातपुष्पं च सुमनोहरम्
विष्णूने दिलेले पारिजाताचे अतिशय मनोहारी फूल—
शक्रः पुष्पं गृहीत्वा च प्रमत्तो राजसम्पदा
शक्राने ते फूल घेतले आणि राजवैभवाने तो मदमस्त झाला.
हस्ती तत्स्पर्शमात्रेण रूपेण च गुणेन च
हत्तीने फुलाचा स्पर्श होताच, त्याच्या रूपाने आणि गुणांनी—
त्यक्त्वा शक्रं गजेन्द्रश्चाप्यगच्छद्घोरकाननम्
शक्राला सोडून गजेंद्र भयानक अरण्यात निघून गेला.
तत्पुष्पं त्यक्तवन्तं च दृष्ट्वा शक्रं मुनीश्वरः
इंद्राने ते फूल टाकलेले पाहून, त्या महर्षींनी
दुर्वासा उवाच मद्दत्तपुष्पं गर्वेण त्यक्तवान्हस्तिमस्तके
दुर्वास म्हणाले — मी दिलेले फूल, अभिमानाने, तू हत्तीच्या डोक्यावर ठेवून टाकलेस.
विष्णोर्निवेदितं पुष्पं नैवेद्यं वा फलं जलम्
विष्णूला अर्पण केलेले फूल, नैवेद्य, फळ किंवा पाणी
भ्रष्टश्रीर्भ्रष्टबुद्धिश्च भ्रष्टज्ञानो भवेन्नरः
जो मनुष्य त्याचा अपमान करतो, त्याची लक्ष्मी, बुद्धी आणि ज्ञान नष्ट होते.
प्राप्तिमात्रेण यो भुङ्क्ते भक्त्या विष्णुनिवेदितम् 2.36.
जो केवळ मिळवण्यासाठी विष्णूला अर्पण केलेले पदार्थ खातो,
विष्णुनैवेद्यभोजी यो नित्यं तु प्रणमेद्धरिम्
जो नेहमी विष्णूचा नैवेद्य खातो आणि हरिला वंदन करतो,
तत्स्पर्शवायुना सद्यस्तीर्थौघश्च विशुध्यति
त्याच्या स्पर्शाच्या वाऱ्याने लगेचच सर्व तीर्थे शुद्ध होतात.
पुंश्चल्यन्नमवीरान्नं शूद्रश्राद्धान्नमेव च
परस्त्रीगामी, नपुंसक, आणि शूद्रांच्या श्राद्धाचे अन्न,
शिवलिङ्गप्रदत्तान्नं यदन्नं शूद्रयाजिनाम्
शिवलिंगावर दिलेले अन्न, आणि शूद्रांनी केलेल्या यज्ञातील अन्न,
कन्याविक्रयिणामन्नं यदन्नं योनिजीविनाम्
मुली विकणाऱ्यांचे अन्न, आणि शरीर विकून उपजीविका करणाऱ्यांचे अन्न,
शूद्रापतिद्विजान्नं च वृषवाहद्विजान्नकम्
शूद्र पत्नी असलेल्या द्विजांचे अन्न, आणि बैलावर बसणाऱ्या द्विजांचे अन्न,
अगम्यगामिनां चैव द्विजानामन्नमेव च
अयोग्य स्त्रियांशी संबंध ठेवणाऱ्या द्विजांचे अन्न, आणि अशा द्विजांचे अन्न,
मिथ्यासाक्ष्यप्रदानां च ब्राह्मणानां तथैव च
खोटी साक्ष देणाऱ्या ब्राह्मणांचे अन्न,
श्वपचो विष्णुसेवी च वंशानां कोटिमुद्धरेत्
जरी तो श्वपच असला, तरी जो विष्णूभक्त आहे, तो आपल्या वंशातील कोटी लोकांना तारू शकतो.
अज्ञानाद्यदि गृह्णाति विष्णोर्निर्माल्यमेव च 2.36.
कोणी अज्ञानाने विष्णूचे निघालेले अन्न घेत असेल,
ज्ञात्वा भक्त्या च गृह्णाति विष्णोर्नैवेद्यमेव च
पण जो जाणूनबुजून आणि भक्तीने विष्णूचा नैवेद्य स्वीकारतो,