चतुर्भुजश्च वैकुण्ठं प्रययौ पद्मया सह
चार हातांचा तो पद्मेसह वैकुंठात गेला.
महालक्ष्मीश्च योगेन नानारूपा बभूव सा
महालक्ष्मीने आपल्या योगाने अनेक रूपे धारण केली.
शुद्धसत्त्वस्वरूपा च सर्वसौभाग्यसंयुता
ती शुद्ध सत्त्वस्वरूप असून सर्व सौभाग्यांनी युक्त आहे.
स्वर्गे च स्वर्गलक्ष्मीश्च शक्रसम्पत्स्वरूपिणी
स्वर्गात ती स्वर्गलक्ष्मी आहे, इंद्राच्या संपत्तीचे मूर्तिमंत रूप आहे.
गृहलक्ष्मीर्गृहेष्वेव गृहिणी च कलांशया
घराघरांत ती गृहलक्ष्मी आहे, आणि कलांनी युक्त अशी गृहिणी आहे.
गवां प्रसूः सा सुरभिर्दक्षिणा यज्ञकामिनी 2.35.
ती गायींची जननी सुरभी आहे आणि उजवा भाग यज्ञाची इच्छा करणारा आहे.
शोभारूपा च चन्द्रे सा सूर्य्यमण्डलमण्डिता
ती चंद्रात शोभा घेऊन आहे, सूर्यमंडलातही अलंकारित आहे.
नृपेषु नृपपत्नीषु दिव्यस्त्रीषु गृहेषु च
राजांमध्ये, राणींमध्ये, दिव्य स्त्रियांमध्ये आणि घराघरातही ती वास करते.
प्रतिमासु च देवानां मङ्गलेषु घटेषु च
देवतांच्या मूर्तींत आणि शुभ कलशांत,
मणींद्रेषु च हारेषु क्षीरं वै चन्दनेषु च
मोत्यांच्या हारांत, दागिन्यांत, दूधात आणि चंदनात,
वैकुण्ठे पूजिता साऽऽदौ देवी नारायणेन च
सुरुवातीला वैकुंठात देवीचे नारायणाने पूजन केले,
विष्णुना पूजिता सा च क्षीरोदे भारते मुने
विष्णूंनी क्षीरसागरातही तिची पूजा केली, हे भारतातील ऋषी,
ऋषीन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च सद्भिश्च गृहिभिर्भवेत्
श्रेष्ठ ऋषी, मोठे मुनी आणि सद्गृहस्थ यांनीही तिची पूजा करावी,
शुक्लाष्टम्यां भाद्रपदे पूजा वै ब्रह्मणा कृता
भाद्रपद महिन्यात शुक्ल अष्टमीला ब्रह्मदेवाने तिची पूजा केली,
चैत्रे पौषे च भाद्रे च पुण्ये मङ्गलवासरे
चैत्र, पौष आणि भाद्र महिन्यात, पुण्य आणि शुभ दिवशी,
वर्षान्ते पौषसंक्रांत्यां मेध्यामावाह्य चाङ्गणे 2.35.
वर्षाच्या शेवटी, पौष संक्रांतीच्या वेळी, अंगणात देवीला आमंत्रित करून,
राज्ञा संपूजिता सा वै मङ्गलेनैव मङ्गला
राजानेही शुभत्वाने आणि मंगलाने तिची पूजा केली,
ध्रुवेणौत्तानपादेन शक्रेण बलिना तथा
ध्रुव, उत्तानपाद, इंद्र आणि बळी यांनीही तिची पूजा केली,
प्रियव्रतेन चन्द्रेण कुबेरेणैव वायुना
प्रियव्रत, चंद्र, कुबेर आणि वायू यांनीही तिची पूजा केली,
एवं सर्वत्र सर्वैश्च वन्दिता पूजिता सदा
अशा प्रकारे सर्वत्र आणि सर्वांनी तिचे नेहमीच स्तवन व पूजन केले जाते,
इति श्रीब्रह्मवैवर्त्ते महापुराणे द्वितीये प्रकृतिखण्डे नारदनारायणसंवादे लक्ष्म्युपाख्याने लक्ष्मीस्वरूपपूजादिवर्णनं नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः
श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या द्वितीय प्रकृतिकांडातील नारद-नारायण संवादातील लक्ष्मी उपाख्यानात 'लक्ष्मीचे स्वरूप व पूजन' या पंचत्रिंश अध्यायाचा समारोप.
नारद उवाच वैकुण्ठाधिष्ठातृदेवी महालक्ष्मीः सनातनी
नारद म्हणाले: वैकुंठावर अधिष्ठान करणारी, सनातन महालक्ष्मी देवी,
कथं बभूव सा देवी पृथिव्यां सिन्धुकन्यका
ती देवी पृथ्वीवर सिंधूची कन्या कशी झाली?
पुरा केन स्तुताऽऽदौ सा तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
पूर्वी सुरुवातीला तिला कोणी स्तुती केली, हे मला कृपया सांग.
नारायण उवाच बभूव देवसंघश्च मर्त्यलोकश्च नारद
नारायण म्हणाले: तेव्हा देवांची सभा आणि मर्त्य लोकांचा जन्म झाला, हे नारद,
लक्ष्मीः स्वर्गादिकं त्यक्त्वा रुष्टा परमदुःखिता
लक्ष्मीने स्वर्ग वगैरे सोडून दिले, ती रागावली आणि फार दुःखी झाली.
तदा शोकाद्ययुर्देवा दुःखिता ब्रह्मणः सभाम्
त्या वेळी देवता दुःखाने आणि शोकाने ग्रासल्या गेल्या आणि ब्रह्माची सभा देखील त्यांना अस्वस्थ झाली.
वैकुण्ठे शरणा पन्ना देवा नारायणे परे
वैकुंठात देवतांनी परम नारायणाच्या चरणी आश्रय घेतला.
तदा लक्ष्मीश्च कलया पुरा नारायणाज्ञया
त्या वेळी लक्ष्मीने, पूर्वी नारायणाच्या आज्ञेने, आपल्या अंशाने—
तदा मथित्वा क्षीरोदं देवा दैत्यगणैः सह
त्या वेळी देवता आणि दैत्यांनी मिळून क्षीरसागराचे मंथन केले.