तपनश्च प्रतपति यद्भयात्सन्ततं सति
सूर्य त्याच्या भीतीने सतत तेज देतो.
यदाज्ञया दहेद्वह्निर्जलमेव सुशीतलम्
त्याच्या आज्ञेने अग्नी जळतो आणि पाणी थंड राहते.
भ्रमन्ति राशिचक्राणि ग्रहा वै यद्भयेन च
ग्रह आणि राशी त्याच्या भीतीने फिरतात.
भयात्फलानि पक्वानि निष्फलास्तरवो भयात्
त्याच्या भीतीने फळे पिकतात आणि झाडे निष्फळ होतात.
तथा स्थले जलस्थाश्च न जीवन्ति यदाज्ञया
त्याचप्रमाणे, जमिनीवर आणि पाण्यात असलेले त्याच्या आज्ञेशिवाय जगू शकत नाहीत.
कालश्च कलयेत्सर्वं भ्रमत्येव यदाज्ञया
काळ सर्व गोष्टी मोजतो आणि त्याच्या आज्ञेनेच चालतो.
ज्वलदग्नौ पतन्तं च गभीरे च जलार्णवे
जळत्या आगीत पडताना आणि खोल समुद्रात बुडताना,
नानाशस्त्रास्त्रविद्धं च रणेषु विषमेषु च 2.34.
नाना प्रकारच्या शस्त्रांनी आणि अस्त्रांनी जखमी होत, कठीण युद्धात सापडताना,
शयानं तन्त्रमन्त्रैश्च काले कालो हरेद्भयात्
मंत्रांनी बांधलेले असताना, झोपेत असतानाही, योग्य वेळी काळ भीतीने जीव घेऊन जातो,
कूर्मोऽनन्तं स च क्षोणीं समुद्रान्सप्तपर्वतान्
कूर्माने अनंताला धरले आहे, अनंताने पृथ्वी, सात समुद्र आणि पर्वतांना धरले आहे,
यतः सर्वाणि भूतानि लीयन्तेऽन्ते च तत्र वै
सर्व जीव शेवटी तिथेच विलीन होतात,
अष्टाविंशच्छक्रपाते ब्रह्मणस्स्यादहर्निशम्
अठ्ठावीस इंद्रांच्या काळात ब्रह्माचा एक दिवस आणि रात्र पूर्ण होतो,
युगे नराणां शक्रायुरेवं संख्याविदो विदुः
युगात मनुष्यांचे आयुष्य आणि इंद्राचे आयुष्य असेच जाणकार लोक मोजतात,
ऋतुभिः षड्भिरेवाब्दं शताब्दं ब्रह्मणो वयः
सहा ऋतूंनी एक वर्ष होते; शंभर वर्षे म्हणजे ब्रह्माचे वय,
चक्षुर्निमीलने तस्य लयं प्राकृतिकं विदुः
त्याने डोळे मिटले की, त्याला सृष्टीचा नैसर्गिक विलय म्हणतात,
लीना धातरि धाता च श्रीकृष्णे नाभिपङ्कजे
धाता आणि सृष्टी श्रीकृष्णाच्या नाभीच्या कमळात विलीन होतात,
विलीना वामपार्श्वे च कृष्णस्य परमात्मनः
किंवा कृष्ण परमात्म्याच्या डाव्या बाजूला सर्व काही विलीन होते,
शिवाधारे शिवे लीना ज्ञानानन्दे सनातने 2.34.
शिवाच्या आधारात, शिवामध्ये, आणि सनातन ज्ञान-आनंदात सर्व विलीन होते,
तस्य ज्ञाने विलीनश्च बभूवाथ क्षणं हरेः
त्याच्या ज्ञानात, क्षणभर हरीमध्ये विलय झाला,
सा च कृष्णस्य बुद्धौ च बुद्ध्यधिष्ठातृदेवता
ती कृष्णाच्या बुद्धीत, बुद्धीला आधार देणारी देवता आहे,
श्रीकृष्णांशश्च तद्बाहौ देवाधीशो गणेश्वरः
श्रीकृष्णाच्या बाहूंमध्ये देवांचा स्वामी गणेश्वर हा त्याचा अंश आहे,
गोप्यश्चापि च तस्यां च सर्वा वै देवयोषितः
गोपिका आणि सर्व देव स्त्रिया तिच्यातच आहेत,
सावित्री च सरस्वत्यां वेदशास्त्राणि यानि च
सावित्री सरस्वतीमध्ये आहे, आणि सर्व वेदशास्त्रं देखील,
गोलोकस्थस्य गोपाश्च विलीनास्तस्य लोमसु
गोलोकातील गवळण सुद्धा त्याच्या केसांमध्ये विलीन झाल्या आहेत.
जठराग्नौ विलीनश्च जलं तद्रसनाग्रतः
पोटातील ज्वाळेत पाणी विरघळून, ते रस जिभेच्या टोकावर पोहोचते.
सारात्सारतरा भक्तिरसपीयूषपायिनः
सर्व रसांमधील श्रेष्ठ असा भक्तिरस, जो प्यायला जातो,
यस्यैव लोमकूपेषु विश्वानि निखिलानि च
ज्याच्या केसांच्या रोमकूपांत सर्व जग आणि सर्व काही वसते,
चक्षुरुन्मीलने सृष्टिर्यस्यैव परमात्मनः 2.34.
परमात्म्याच्या डोळे उघडण्याने सृष्टीची निर्मिती होते,
ब्रह्मणश्च शताब्देन सृष्टिस्तत्र लयः पुनः
ब्रह्मदेवाच्या शंभर वर्षांनी सृष्टीचा संहार होतो आणि पुन्हा निर्माण होते.
यथा भूरजसां चैव संख्यानं च निशामय
आता पृथ्वी आणि धुळींची मोजणी जशी आहे, ती ऐक.