कार्तिकेयः षण्मुखेन नापि वक्तुमलं ध्रुवम्
कार्तिकेय आपल्या सहा तोंडांनीसुद्धा हे सांगू शकत नाही, हे नक्की.
सारभूताश्च शास्त्राणां वेदाश्चत्वार एव च
सर्व शास्त्रांचा आणि चारही वेदांचा सारांशसुद्धा—
सरस्वती च यत्नेन नालं यद्गुणवर्णने
सरस्वतीनेही खूप प्रयत्न केला तरी त्या गुणांचे वर्णन तिला जमत नाही.
सनन्दः कपिलः सूर्य्यो ये चान्ये ब्रह्मणः सुताः
सनंद, कपिल, सूर्य आणि ब्रह्माचे इतर पुत्र—
न यद्वक्तुं क्षमाः सिद्धा मुनीन्द्रा योगिनस्तथा
सिद्ध, मोठे ऋषी आणि योगी हे सांगण्यास समर्थ नाहीत.
ध्यायन्ति यत्पदाम्भोजं ब्रह्मविष्णुशिवादयः
ज्यांच्या चरणकमळांचे ध्यान ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतर करतात—
कश्चित्किंचिद्विजानाति तद्गुणोत्कीर्त्तनं महत्
कोणीतरी थोडेफार त्या महान गुणगानाचे ज्ञान मिळवतो.
तस्मै दत्तं पुरा ज्ञानं कृष्णेन परमात्मना 2.34.
त्याला हे ज्ञान पूर्वी कृष्णाने, परमात्म्याने दिले होते.
तत्रैव कथितं किंचिद्यद्गुणोत्कीर्त्तनं पुनः
तेथेही त्या गुणांचे थोडे स्तवन पुन्हा सांगितले गेले.
धर्मस्तत्कथयामास पुष्करे भास्कराय च
धर्माने ते पुष्कर येथे भास्करालाही सांगितले.
पूर्वं स्वविषयं चाहं न गृह्णामि प्रयत्नतः
पूर्वी मी स्वतःच्या विषयाचा कितीही प्रयत्न केला तरी स्वीकार केला नाही.
तदा मां कथयामास पिता तद्गुणकीर्त्तनम्
मग माझ्या वडिलांनी मला त्या गुणांचे स्तवन सांगितले.
तद्गुणं स न जानाति तदन्यस्य च का कथा
तोच त्या गुणांना ओळखत नाही, तर दुसऱ्याची काय कथा?
सर्वान्तरात्मा भगवान्सर्वकारणकारणम्
भगवान सर्वांच्या अंतरात्मा आहेत, सर्व कारणांचा कारण आहेत.
नित्यरूपी नित्यदेही नित्यानन्दो निराकृतिः
ते नित्यरूप, नित्यदेही, नित्यआनंदी आणि निराकार आहेत.
निर्लिप्तः सर्वसाक्षी च सर्वाधारः परात्परः
ते सर्वांपासून अलिप्त, सर्वांचे साक्षीदार, सर्वांचे आधार आणि सर्वांत श्रेष्ठ आहेत.
स्वयं पुमांश्च प्रकृतिः स्वयं च प्रकृतेः परः
ते स्वतः पुरुष, स्वतः प्रकृती आणि प्रकृतीपेक्षा ही श्रेष्ठ आहेत.
अतीव कमनीयं च सुन्दरं सुमनोहरम् 2.34.
ते अत्यंत मनमोहक, सुंदर आणि मनाला भुरळ घालणारे आहेत.
कन्दर्पकोटिलावण्यलीलाधाम मनोहरम्
दहा कोटी मदनांच्या सौंदर्याचा खेळ असलेले, मनाला मोहून टाकणारे त्यांचे निवासस्थान आहे.
शरत्पार्वणकोटीन्दुशोभासंशोभिताननम्
शरद ऋतूच्या पौर्णिमेच्या दहा कोटी चंद्रांसारखी कांती त्यांच्या मुखावर झळकत आहे.
सस्मितं शोभितं शश्वदमूल्याऽऽपीतवाससा
ते नेहमी हसतमुख, तेजस्वी आणि अनमोल पिवळ्या वस्त्रांनी सुशोभित आहेत.
सुखदृश्यं च शान्तं च राधाकान्तमनन्तकम्
त्यांचे दर्शन सुखदायक, शांत आणि राधेचे अनंत प्रियकर आहेत.
रासमण्डलमध्यस्थं रत्नसिंहासनस्थितम्
रासमंडळाच्या मध्यभागी, रत्नांच्या सिंहासनावर ते विराजमान आहेत.
कौस्तुभेन मणीन्द्रेण सुन्दरं वक्षसोज्ज्वलम्
कौस्तुभ मणीने त्यांच्या सुंदर छातीवर उज्ज्वलता पसरली आहे.
चारुचम्पकमालाब्जमालतीमाल्यमण्डितम्
चारू चंपक, कमळ आणि माळती यांच्या सुंदर माळांनी ते अलंकृत झाले आहेत.
ध्यायन्ति चैवम्भूतं वै भक्ता भक्तिपरिप्लुताः
भक्तिभावाने ओतप्रोत झालेले भक्त अशा प्रकारे त्यांचे ध्यान करतात.
करोति लेखनं कर्मानुरूपं सर्वदेहिनाम्
तो सर्व जीवांच्या कर्मानुसार त्यांच्या कृत्यांची नोंद करतो.
विष्णुः पाता च सर्वेषां यद्भयात्पाति सन्ततम् 2.34.
विष्णू सर्वांचे रक्षण करतो, त्याच्या भीतीने तो नेहमी सर्वांना सांभाळतो.
शिवो मृत्युञ्जयश्चैव ज्ञानिनां च गुरोर्गुरुः
शिव, मृत्यूंवर विजय मिळवणारा, ज्ञानींचा गुरु आणि गुरूंचा गुरु आहे.
परमानन्द युक्तश्च भक्तिवैराग्यसंयुतः
तो परमानंदाने युक्त असून भक्ती आणि वैराग्याने एकरूप आहे.