किंचित्कथय मे धर्मं श्रीकृष्णगुणकीर्त्तगम्
माझ्यासाठी श्रीकृष्णाच्या गुणांची कीर्ती सांगणारा धर्म सांग.
कारणं मुक्तिकार्याणां सर्वाशुभनिवारणम्
तो धर्म मुक्तीचं कारण आहे आणि सर्व अशुभ दूर करतो.
मुक्तयः कतिधा सन्ति किं वा तासां च लक्षणम्
मुक्ती किती प्रकारची आहे आणि तिची लक्षणं काय आहेत?
तत्त्वज्ञानविहीना च स्त्रीजातिर्विधिनिर्मिता
नियमाने निर्माण केलेल्या स्त्रियांना सत्याचं ज्ञान नसतं.
सर्वदानं ह्यनशनं तीर्थस्नानं व्रतं तपः
सर्व दान, उपवास, तीर्थस्नान, व्रत आणि तप—
पितुः शतगुणा माता गौरवेणातिरिच्यते
आईचं महत्त्व वडिलांपेक्षा शंभरपट जास्त आहे.
यम उवाच अधुना हरिभक्तिस्ते वत्से भवतु मद्वरात्
यम म्हणाला: आता, माझ्या वरामुळे, तुला हरिभक्ती मिळेल, बाळे.
श्रोतुमिच्छसि कल्याणि श्रीकृष्णगुणकीर्त्तनम्
तुला श्रीकृष्णाच्या गुणांची कीर्ती ऐकायची इच्छा आहे, कल्याणी.
शेषो वक्त्रसहस्रेण नहि यद्वक्तु मीश्वरः 2.34.
शेषाने हजार तोंडांनी सांगितलं तरी उरलेलं काहीही परमेश्वर सांगू शकत नाही.
धाता चतुर्णां वेदानां विधाता जगतामपि
तो चारही वेदांचा कर्ता आहे आणि सगळ्या जगाचा व्यवस्थापक आहे.
कार्तिकेयः षण्मुखेन नापि वक्तुमलं ध्रुवम्
कार्तिकेय आपल्या सहा तोंडांनीसुद्धा हे सांगू शकत नाही, हे नक्की.
सारभूताश्च शास्त्राणां वेदाश्चत्वार एव च
सर्व शास्त्रांचा आणि चारही वेदांचा सारांशसुद्धा—
सरस्वती च यत्नेन नालं यद्गुणवर्णने
सरस्वतीनेही खूप प्रयत्न केला तरी त्या गुणांचे वर्णन तिला जमत नाही.
सनन्दः कपिलः सूर्य्यो ये चान्ये ब्रह्मणः सुताः
सनंद, कपिल, सूर्य आणि ब्रह्माचे इतर पुत्र—
न यद्वक्तुं क्षमाः सिद्धा मुनीन्द्रा योगिनस्तथा
सिद्ध, मोठे ऋषी आणि योगी हे सांगण्यास समर्थ नाहीत.
ध्यायन्ति यत्पदाम्भोजं ब्रह्मविष्णुशिवादयः
ज्यांच्या चरणकमळांचे ध्यान ब्रह्मा, विष्णु, शिव आणि इतर करतात—
कश्चित्किंचिद्विजानाति तद्गुणोत्कीर्त्तनं महत्
कोणीतरी थोडेफार त्या महान गुणगानाचे ज्ञान मिळवतो.
तस्मै दत्तं पुरा ज्ञानं कृष्णेन परमात्मना 2.34.
त्याला हे ज्ञान पूर्वी कृष्णाने, परमात्म्याने दिले होते.
तत्रैव कथितं किंचिद्यद्गुणोत्कीर्त्तनं पुनः
तेथेही त्या गुणांचे थोडे स्तवन पुन्हा सांगितले गेले.
धर्मस्तत्कथयामास पुष्करे भास्कराय च
धर्माने ते पुष्कर येथे भास्करालाही सांगितले.
पूर्वं स्वविषयं चाहं न गृह्णामि प्रयत्नतः
पूर्वी मी स्वतःच्या विषयाचा कितीही प्रयत्न केला तरी स्वीकार केला नाही.
तदा मां कथयामास पिता तद्गुणकीर्त्तनम्
मग माझ्या वडिलांनी मला त्या गुणांचे स्तवन सांगितले.
तद्गुणं स न जानाति तदन्यस्य च का कथा
तोच त्या गुणांना ओळखत नाही, तर दुसऱ्याची काय कथा?
सर्वान्तरात्मा भगवान्सर्वकारणकारणम्
भगवान सर्वांच्या अंतरात्मा आहेत, सर्व कारणांचा कारण आहेत.
नित्यरूपी नित्यदेही नित्यानन्दो निराकृतिः
ते नित्यरूप, नित्यदेही, नित्यआनंदी आणि निराकार आहेत.
निर्लिप्तः सर्वसाक्षी च सर्वाधारः परात्परः
ते सर्वांपासून अलिप्त, सर्वांचे साक्षीदार, सर्वांचे आधार आणि सर्वांत श्रेष्ठ आहेत.
स्वयं पुमांश्च प्रकृतिः स्वयं च प्रकृतेः परः
ते स्वतः पुरुष, स्वतः प्रकृती आणि प्रकृतीपेक्षा ही श्रेष्ठ आहेत.
अतीव कमनीयं च सुन्दरं सुमनोहरम् 2.34.
ते अत्यंत मनमोहक, सुंदर आणि मनाला भुरळ घालणारे आहेत.
कन्दर्पकोटिलावण्यलीलाधाम मनोहरम्
दहा कोटी मदनांच्या सौंदर्याचा खेळ असलेले, मनाला मोहून टाकणारे त्यांचे निवासस्थान आहे.
शरत्पार्वणकोटीन्दुशोभासंशोभिताननम्
शरद ऋतूच्या पौर्णिमेच्या दहा कोटी चंद्रांसारखी कांती त्यांच्या मुखावर झळकत आहे.