मरीचिः स्कन्धदेशाच्चैवापान्तरतमा गलात्
मरीचि खांद्याच्या भागातून आला, आणि अपान्तरतम गळ्यातून उत्पन्न झाला.
हंसश्च वामकुक्षेश्च दक्षकुक्षेर्यतिः स्वयम् पितुर्वाक्यं समाकर्ण्य तमुवाच स नारदः
हंस डाव्या पोटाच्या बाजूने जन्मला, आणि यति स्वतः उजव्या पोटाच्या बाजूने आला; वडिलांचे बोल ऐकून नारद त्याला म्हणाला.
नारद उवाच कारयित्वा दारयुक्तानस्मान्वद जगत्पते
नारद म्हणाला: आम्हाला तपश्चर्येत गुंतवून, आता आम्हाला काय करायचे ते सांगा, हे जगाच्या अधिपती.
पित्रा ते तपसे युक्ताः संसाराय वयं कथम् 1.8.
वडिलांनी आम्हाला तपासाठी बांधले आहे; मग आम्ही संसारात कसे भाग घ्यायचा?
कस्मै पुत्राय पीयूषात्परं दत्तं तपोऽधुना
कोणत्या पुत्राला या तपाहून श्रेष्ठ असा अमृताचा वरदान मिळाला आहे?
अतीव निम्ने घोरे च भवाब्धौ यः पतेत्पितः
हे वडील, कोण हा अत्यंत खोल आणि भयंकर संसारसागरात पडेल?
निस्तारबीजं सर्वेषां बीजं च पुरुषोतमम्
सर्वांसाठी मुक्तीचे बीज, आणि मानवतेतील सर्वोच्च बीज.
भक्तैकशरणं भक्तवत्सलं स्वच्छमेव च
तो भक्तांचा एकमेव आश्रय, भक्तांवर प्रेम करणारा आणि अगदी निर्मळ आहे.
भक्ताराध्यं भक्तसाध्यं विहाय परमेश्वरम्
भक्तांनी ज्याची पूजा केली जाते, भक्तांनी जो प्राप्त होतो, आणि जो परब्रह्माला सोडतो.
विहाय कृष्णसेवां च पीयूषादधिकां प्रियाम्
कृष्णसेवा सोडून, जी अमृताहूनही प्रिय आहे.
स्वप्नवन्नश्वरं तुच्छमसत्यं मृत्युकारणम्
स्वप्नासारखे, नाशवंत, क्षुल्लक, असत्य आणि मृत्यूचे कारण.
यथा बडिशमांसं च मत्स्यापातसुखप्रदम्
जसे कांद्यावरचे मांस मास्याला पकडताना थोडे सुख देते.
इत्युक्त्वा नारदस्तत्र विरराम विधेः पुरः
असे म्हणून नारद विधात्याच्या समोर गप्प बसला.
ब्रह्मा कोपपरीतश्च शशाप तनयं द्विज 1.8.
ब्रह्मा रागाने भरून आपल्या पुत्राला शाप दिला, हे द्विज.
ब्रह्मोवाच क्रीडामृगश्च त्वं साध्यो योषिल्लुब्द्धधश्च लम्पटः
ब्रह्मा म्हणाले, तू एक खेळकर हरिण होशील, स्त्रियांकडे आकर्षित, लोभी आणि वासनांमध्ये मग्न.
स्थिरयौवनयुक्तानां रूपाढ्यानां मनोहरः
स्थिर तारुण्य आणि सुंदरतेने नटलेल्या स्त्रियांना तू अतिशय मनमोहक वाटशील.
शृङ्गारशास्त्रवेत्ता च महाशृङ्गारलोलुपः
तुला प्रेमाच्या कलांचा उत्तम ज्ञान असेल आणि तू अत्यंत कामुक असशील.
गन्धर्वाणां च सुवरः सुस्वरश्च सुगायनः
गंधर्वांमध्ये तुझा आवाज सुंदर, गोड आणि गाण्यात कुशल असेल.
प्राज्ञो मधुरवाक् शान्तः सुशीलः सुन्दरः सुधीः
तू बुद्धिमान, मधुर बोलणारा, शांत, सुस्वभावी, देखणा आणि चांगल्या समजुतीचा असशील.
ताभिर्दिव्यं लक्षयुगं विहृत्य निर्जने वने
त्या सर्वांसोबत तू एकांत वनात दिव्य लक्ष वर्षे आनंदाने विहरशील.
वत्स वैष्णवसंसर्गाद्वैष्णवोच्छिष्टभोजनात्
वत्सा, वैष्णवांच्या संगतीमुळे आणि त्यांच्या उष्ट्या अन्नामुळे,
ज्ञानं दास्यामि ते दिव्यं पुनरेव पुरातनम्
मी तुला पुन्हा ते प्राचीन दिव्य ज्ञान देईन.
ब्रह्मेत्युक्त्वा सुतं विप्र विरराम जगत्पतिः
ब्रह्मदेवाने असे सांगून आपल्या पुत्राशी मौन धारण केले.
नारद उवाच स्रष्टुस्तपस्वीशस्याहो क्रोधोऽयं मय्यनाकरः ।। 1.8.
नारद म्हणाले, निर्मात्या तपस्व्याचा हा राग माझ्यावर पडला नाही, याचे आश्चर्य वाटते.
शपेत्परित्यजेद्विद्वान्पुत्रमुत्पथगामिनम्
विद्वानाने चुकीच्या मार्गावर गेलेल्या पुत्राला शाप द्यावा किंवा त्याचा त्याग करावा.
जनिर्भवतु मे ब्रह्मन्यासु यासु च योनिषु
माझा जन्म ब्रह्मनिष्ठ लोकांमध्ये, ज्या कुठल्या योनी असोत, असा होवो.
पुत्रश्चेज्जगतां धातुर्नास्ति भक्तिर्हरेः पदे
जगाचा पालन करणारा ज्याचा पुत्र असेल, आणि त्याला हरिच्या चरणी भक्ती नसेल,
जातिस्मरो हरेर्भक्तियुक्तः सूकरयोनिषु
तर त्याचा जन्म जरी डुकराच्या पोटी झाला, तरी त्याला पूर्वजन्माची आठवण आणि हरिभक्ती असू दे.
गोविन्दचरणाम्भोजभक्तिमाध्वीकमीप्सितम्
गोविंदाच्या चरणकमळांवरील मधुर भक्तीची इच्छा बाळगतो.
तीर्थानि स्पर्शमिच्छन्ति वैष्णवानां पितामह
पितामह, वैष्णवांचा स्पर्श मिळावा म्हणून तीर्थक्षेत्रेही इच्छितात.