कर्म्मणा चाशुभेनैव भ्रमन्ति नरकेषु च
फक्त अशुभ कर्मांमुळे ती जीवात्मा नरकांत भटकत राहते.
निर्वाणरूपा सेवा च कृष्णस्य परमात्मनः 2.26.
कृष्ण परमात्म्याची सेवा हीच खऱ्या अर्थाने मुक्ती आहे.
दीर्घजीवी च क्षीणायुः सुखी दुःखी च निश्चितम्
कोणी दीर्घायुषी असतो, कोणी अल्पायुषी; कोणी सुखी, कोणी दुःखी—हे निश्चितच.
सिद्ध्यादिकमवाप्नोति सर्वोत्कृष्टेन कर्म्मणा
सर्वश्रेष्ठ कर्मामुळे मनुष्य सिद्धी आणि इतर उत्तम गोष्टी मिळवतो.
सुदुर्लभं सुभोग्यं च पुराणेषु श्रुतिष्वपि
जे फार दुर्मिळ आणि अत्यंत आनंददायक आहे, त्याचा उल्लेख पुराणे आणि वेदांत केला आहे.
दुर्लभा मानवी जातिः सर्वजातिषु भारते
भारतात सर्व जन्मांमध्ये मानवी जन्म मिळणे फारच कठीण आहे.
विष्णुभक्तो द्विजश्चैव गरीयान्भारते ततः
म्हणून भारतात विष्णूभक्त ब्राह्मण सर्वांत श्रेष्ठ मानला जातो.
सकामश्च प्रधानश्च निष्कामो भक्त एव च
कोणाच्याही मनात इच्छा असो वा नसो, खरा भक्त हाच मुख्य आहे.
स याति देहं त्यक्ता च पदं विष्णोर्निरामयम्
तो भक्त देह सोडल्यावर विष्णूचे निर्मळ स्थान प्राप्त करतो.
ये सेवन्ते च द्विभुजं कृष्णमात्मानमीश्वरम्
जे लोक द्विभुज कृष्ण, आत्मा आणि ईश्वर यांची सेवा करतात—
ये च नारायणं भक्ताः सेवन्ते च चतुर्भुजम्
आणि जे भक्त चतुर्भुज नारायणाची सेवा करतात—
सकामिनो वैष्णवाश्च गत्वा वैकुण्ठमेव च 2.26.
इच्छा असलेले वैष्णवही वैकुंठात जातात.
कालेन ते च निष्कामा भविष्यन्ति क्रमेण च
काळानुसार, तेही हळूहळू निष्कामी होतील.
ब्राह्मणाद्वैष्णवादन्ये सकामाः सर्वजन्मसु
ब्राह्मण वैष्णव सोडून इतर सर्वजण प्रत्येक जन्मात इच्छाच धरून राहतात.
तीर्थाश्रिता द्विजा ये च तपस्यानिरताः सति
जे द्विज तीर्थांवर राहतात आणि नेहमी तप करतात,
स्वधर्मनिरता विप्राः सूर्य्यभक्ताश्च भारते
भारतातले जे ब्राह्मण आपापल्या कर्तव्याला आणि सूर्यभक्तीला वाहिलेले आहेत,
स्वधर्मनिरता विप्राः शैवाः शाक्ताश्च गाणपाः
आपल्या धर्मात निष्ठा असलेले ब्राह्मण, तसेच शंकर, शक्ती किंवा गणपतीचे भक्त,
ये विप्रा अन्यदेवेष्टाः स्वधर्मनिरताः सति
जे ब्राह्मण इतर देवांची पूजा करतात पण आपले कर्तव्य पाळतात,
हरिभक्ताश्च निष्कामाः स्वधर्म्मरहिता द्विजाः
आणि जे द्विज निष्कामी असून फक्त हरिभक्त आहेत, पण आपले कर्तव्य सोडतात,
स्वधर्म्मरहिता विप्रा देवान्यसेविनः सदा
जे ब्राह्मण आपले कर्तव्य सोडून नेहमी इतर देवांची सेवा करतात,
स्वधर्म्मनिरताश्चैवं वर्णाश्चत्वार एव च
अशा प्रकारे, आपापल्या धर्मात निष्ठा असणारे आणि चारही वर्ण,
स्वधर्म्मरहितास्ते च नरकं यान्ति हि ध्रुवम् 2.26.
पण जे आपले कर्तव्य सोडतात, ते नक्कीच नरकात जातात.
स्वधर्मनिरता विप्राः स्वधर्मनिरताय च
आपल्या धर्मात निष्ठा असलेले ब्राह्मण आणि तसेच इतर धर्मनिष्ठ लोक,
वसंति तत्र ते साध्वि यावदिन्द्राश्चतुर्दश
हे सुभगे, ते तिथे चौदा इंद्रांपर्यंत राहतात.
सकामा यांति तल्लोकं न निष्कामाश्च वैष्णवाः
ज्यांना इच्छा आहेत ते त्या लोकात जातात, पण निष्कामी वैष्णव तिथे जात नाहीत.
गव्यं च रजतं भार्यां वस्त्रं सस्यं फलं जलम्
गाई, चांदी, पत्नी, वस्त्र, धान्य, फळे आणि पाणी,
वसंति ते च तल्लोकं यावन्मन्वन्तरं सति
ते त्या लोकात मन्वंतरभर राहतात.
ये ददति सुवर्णं च गां च ताम्रादिकं सति
जे लोक सुवर्ण, गाई, तांबे वगैरे दान करतात,
वसन्ति तत्र ते लोके वर्षाणामयुतं सति
ते त्या लोकात दहा हजार वर्षे राहतात.
ददाति भूमिं विप्रेभ्यो धान्यानि विपुलानि च
जो ब्राह्मणांना जमीन आणि भरपूर धान्य दान करतो,