रुदतीमभिमानेन मानिनीं मानपूजिताम्
त्याने अभिमानाने, सन्मानाने भरलेली आणि स्वाभिमानाने रडणारी तिला पाहिलं.
भारत्याज्ञां गृहीत्वा च स्वालयं च ययौ हरिः
भारतीची आज्ञा घेऊन हरि आपल्या घरी गेला.
वरं विष्णुर्ददौ तस्यै विश्वपूज्या भवेति च
विष्णूंनी तिला वर दिला — 'तू सर्व विश्वात पूजली जाशील.'
विष्णोर्वरेण सा देवी परितुष्टा बभूव ह 2.22.
विष्णूच्या वरामुळे ती देवी पूर्णपणे संतुष्ट झाली.
लक्ष्मीर्गङ्गा सस्मिता तां समाश्लिष्य च नारद
लक्ष्मी आणि गंगा हसत तिला मिठी मारली, हे नारद.
वृन्दां वृन्दावनीं विश्वपावनींविश्वपूजिताम्
वृंदा, वृंदावनाची देवी, जगाला पावन करणारी आणि सर्वांच्या पूजेची पात्र.
एतन्नामाष्टकं चैत त्स्तोत्रं नामार्थसंयुतम्
हे आठ नावांचे स्तोत्र आणि हे स्तोत्र नावांच्या अर्थांनी युक्त आहे.
कार्तिकीपूर्णिमायां च तुलस्या जन्म मङ्गलम्
कार्तिक पौर्णिमेला तुळशीच्या जन्माचा मंगल सोहळा साजरा केला जातो.
तस्यां यः पूजयेत्तां च भक्त्या च विश्वपावनीम्
त्या दिवशी जो कोणी तुळशीला भक्तीपूर्वक पूजतो, ती जगाला पावन करणारी आहे.
कार्त्तिके तुलसीपत्रं विष्णवे यो ददाति च
कार्तिक महिन्यात जो कोणी तुळशीची पाने विष्णूला अर्पण करतो,
अपुत्रो लभते पुत्रं प्रियाहीनो लभेत्प्रियाम्
ज्याला मूल नाही त्याला मूल मिळते; प्रिय व्यक्तीपासून दूर असलेल्याला प्रिय व्यक्ती मिळते.
रोगी प्रमुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्
आजारी असलेला रोगमुक्त होतो; बांधलेला माणूस बंधनातून सुटतो.
इप्येवं कथितं स्तोत्रं ध्यानपूजाविधिं शृणु
असे हे स्तोत्र सांगितले गेले; आता ध्यान आणि पूजेची पद्धत ऐक.
यद्वक्ष्ये पूजयेत्तां च भक्त्या चावाहनं विना 2.22.
जे मी सांगणार आहे, ते भक्तीने तुळशीची पूजा करावी, अगदी आवाहन न करता सुद्धा.
तुलसीं पुष्पसारां च सतीं पूज्यां मनोहराम्
तुळशी ही फुलांचा सार आहे, सती आहे, पूजनीय आहे आणि मन मोहून टाकणारी आहे.
पुष्पेषु तुलनाप्यस्या नासीद्देवीषु वा मुने
फुलांमध्ये तिची सर कुणालाच नाही, आणि देवींतही तिला तोड नाही, हे मुनी.
शिरोधार्य्या च सर्वेषामीप्सितां विश्वपावनीम्
ती सर्वांनी डोक्यावर धारण करावी अशी आहे, जगाला पावन करणारी आणि इच्छित फल देणारी आहे.
इति ध्यात्वा च संपूज्य स्तुत्वा च प्रणमेद्बुधः
ध्यान करून, पूजा करून, स्तुती करून, ज्ञानी व्यक्तीने तिला वंदन करावे.
नारद उवाच यत्तु सावित्र्युपाख्यानं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
नारद म्हणाला: सावित्रीची कथा मला सांगावी अशी माझी इच्छा आहे.
पुरा येन समुद्भूता सा श्रुता च श्रुतिप्रसूः
पूर्वी ती कशी प्रकट झाली आणि कशी ऐकली गेली, वेदांची उत्पत्ती कशी झाली हे सांग.
नारायण उवाच द्वितीये च देवगणैस्तत्पश्चाद्विदुषां गणैः
नारायण म्हणाले: द्वितीय युगात देवगणांनी आणि नंतर विद्वानांच्या समूहांनी तिची पूजा केली.
तथा चाश्वपतिः पूर्वं पूजयामास भारते
पूर्वी अश्वपति यांनीही भारतात तिची पूजा केली होती.
नारद उवाच सर्वपूज्या च सावित्री तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
नारद म्हणाले: सर्वांनी पूज्य असलेल्या सावित्रीबद्दल मला नीट सांग.
नारायण उवाच वैरिणां बलहर्त्ता च मित्राणां दुःखनाशनः
नारायण म्हणाले: ती शत्रूंची ताकद कमी करते आणि मित्रांचे दुःख दूर करते.
आसीत्तस्य महाराज्ञी महिषी धर्मचारिणी
त्याला एक मुख्य राणी होती, ती धर्मनिष्ठ आणि पतिव्रता होती.
सा च राज्ञी महासाध्वी वसिष्ठस्योपदेशतः
ती राणी अत्यंत सती होती आणि वसिष्ठांच्या सांगण्यावर चालत असे.
प्रत्यादेशं न सा प्राप महिषी न ददर्श ताम्
तरीही तिला कोणताही आदेश मिळाला नाही, आणि राणीला ती दिसली नाही.
राजा तां दुःखितां दृष्ट्वा बोधयित्वा नयेन वै 2.23.
राजाने तिला दुःखी पाहून, तिला समजावून शांत केले.
तपश्चचार तत्रैव संयतः शतवत्सरम्
तेथेच, संयम ठेवून, त्याने शंभर वर्षे तप केला.
शुश्रावाकाशवाणीं च नृपेन्द्रश्चाशरीरिणीम्
आणि राजाने आकाशातून येणारा देहहीन आवाज ऐकला.