नारायण उवाच हरिः संपूज्य तुष्टाव तुलसीं विरहातुरः
नारायण म्हणाले — हरि विरहाने व्याकुळ होऊन तुलशीची पूजा करून तिचं स्तवन करू लागला.
श्रीभगवानुवाच विदुर्बुधास्तेन वृन्दां मत्प्रियां तां भजा म्यहम्
श्रीभगवान म्हणाले — म्हणून ज्ञानी लोक व्रुंदेला माझी प्रिय मानतात आणि मीही तिची उपासना करतो.
पुरा बभूव या देवी ह्यादौ वृन्दावने वने
पूर्वी जी देवी व्रुंदावनाच्या वनात होती,
असंख्येषु च विश्वेषु पूजिता या निरन्तरम् 2.22.
जी अनंत विश्वांमध्ये नेहमी पूजली गेली,
असंख्यानि च विश्वानि पवित्राणि यया सदा
जिच्यामुळे अनगिनत जग नेहमी पवित्र होतात,
देवा न तुष्टाः पुष्पाणां समूहेन यया विना
जिच्याशिवाय देव पुष्पांच्या राशीनेही संतुष्ट होत नाहीत,
विश्वे यत्प्राप्तिमात्रेण भक्त्याऽऽनन्दो भवेद्ध्रुवम्
जिच्या भक्तिपूर्वक प्राप्तीने सर्व विश्वात नक्कीच आनंद मिळतो,
यस्या देव्या स्तुला नास्ति विश्वेषु निखिलेषु च
ज्या देवीला सर्व विश्वात कुठेही तोड नाही,
कृष्णजीवनरूपा या शश्वत्प्रियतमा सती
जी कृष्णाच्या जीवनाचा स्वरूप आहे, नेहमीच प्रिय आणि पतिव्रता,
इत्येवं स्तवनं कृत्वा तत्र तस्थौ रमापतिः
असं स्तवन करून लक्ष्मीपती तिथे उभा राहिला.
रुदतीमभिमानेन मानिनीं मानपूजिताम्
त्याने अभिमानाने, सन्मानाने भरलेली आणि स्वाभिमानाने रडणारी तिला पाहिलं.
भारत्याज्ञां गृहीत्वा च स्वालयं च ययौ हरिः
भारतीची आज्ञा घेऊन हरि आपल्या घरी गेला.
वरं विष्णुर्ददौ तस्यै विश्वपूज्या भवेति च
विष्णूंनी तिला वर दिला — 'तू सर्व विश्वात पूजली जाशील.'
विष्णोर्वरेण सा देवी परितुष्टा बभूव ह 2.22.
विष्णूच्या वरामुळे ती देवी पूर्णपणे संतुष्ट झाली.
लक्ष्मीर्गङ्गा सस्मिता तां समाश्लिष्य च नारद
लक्ष्मी आणि गंगा हसत तिला मिठी मारली, हे नारद.
वृन्दां वृन्दावनीं विश्वपावनींविश्वपूजिताम्
वृंदा, वृंदावनाची देवी, जगाला पावन करणारी आणि सर्वांच्या पूजेची पात्र.
एतन्नामाष्टकं चैत त्स्तोत्रं नामार्थसंयुतम्
हे आठ नावांचे स्तोत्र आणि हे स्तोत्र नावांच्या अर्थांनी युक्त आहे.
कार्तिकीपूर्णिमायां च तुलस्या जन्म मङ्गलम्
कार्तिक पौर्णिमेला तुळशीच्या जन्माचा मंगल सोहळा साजरा केला जातो.
तस्यां यः पूजयेत्तां च भक्त्या च विश्वपावनीम्
त्या दिवशी जो कोणी तुळशीला भक्तीपूर्वक पूजतो, ती जगाला पावन करणारी आहे.
कार्त्तिके तुलसीपत्रं विष्णवे यो ददाति च
कार्तिक महिन्यात जो कोणी तुळशीची पाने विष्णूला अर्पण करतो,
अपुत्रो लभते पुत्रं प्रियाहीनो लभेत्प्रियाम्
ज्याला मूल नाही त्याला मूल मिळते; प्रिय व्यक्तीपासून दूर असलेल्याला प्रिय व्यक्ती मिळते.
रोगी प्रमुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्
आजारी असलेला रोगमुक्त होतो; बांधलेला माणूस बंधनातून सुटतो.
इप्येवं कथितं स्तोत्रं ध्यानपूजाविधिं शृणु
असे हे स्तोत्र सांगितले गेले; आता ध्यान आणि पूजेची पद्धत ऐक.
यद्वक्ष्ये पूजयेत्तां च भक्त्या चावाहनं विना 2.22.
जे मी सांगणार आहे, ते भक्तीने तुळशीची पूजा करावी, अगदी आवाहन न करता सुद्धा.
तुलसीं पुष्पसारां च सतीं पूज्यां मनोहराम्
तुळशी ही फुलांचा सार आहे, सती आहे, पूजनीय आहे आणि मन मोहून टाकणारी आहे.
पुष्पेषु तुलनाप्यस्या नासीद्देवीषु वा मुने
फुलांमध्ये तिची सर कुणालाच नाही, आणि देवींतही तिला तोड नाही, हे मुनी.
शिरोधार्य्या च सर्वेषामीप्सितां विश्वपावनीम्
ती सर्वांनी डोक्यावर धारण करावी अशी आहे, जगाला पावन करणारी आणि इच्छित फल देणारी आहे.
इति ध्यात्वा च संपूज्य स्तुत्वा च प्रणमेद्बुधः
ध्यान करून, पूजा करून, स्तुती करून, ज्ञानी व्यक्तीने तिला वंदन करावे.
नारद उवाच यत्तु सावित्र्युपाख्यानं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
नारद म्हणाला: सावित्रीची कथा मला सांगावी अशी माझी इच्छा आहे.
पुरा येन समुद्भूता सा श्रुता च श्रुतिप्रसूः
पूर्वी ती कशी प्रकट झाली आणि कशी ऐकली गेली, वेदांची उत्पत्ती कशी झाली हे सांग.