सर्वसिद्धेश्वरी देवी ज्ञानिनी सिद्धयोगिनी
ती देवी सर्व सिद्धींची अधिष्ठात्री, ज्ञानी आणि सिद्ध योगिनी होती.
हरिर्न दृष्ट्वा तुलसीं बोधयित्वा सरस्वतीम्
हरीला तुळशी दिसली नाही, म्हणून त्याने सरस्वतीला समजावले.
तत्र गत्वा च स्नात्वा च तुलस्या तुलसीं सतीम्
तो तिथे गेला, स्नान केले आणि तुळशीच्या पानांनी तुळशीला भक्तिभावाने पूजले.
लक्ष्मीमायाकामवाणीबीजपूर्वं दशाक्षरम् 2.22.
लक्ष्मी, माया, काम आणि वाणी यांच्या बीजाक्षरांनी सुरू होणारा दहा अक्षरी मंत्र—
श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं वृन्दावन्यै स्वाहा पूजयेच्च विधानेन सर्वसिद्धिं लभेन्नरः
श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं वृंदावन्यै स्वाहा— जो मनुष्य योग्य पद्धतीने पूजा करतो, त्याला सर्व सिद्धी मिळतात.
घृतदीपेन धूपेन सिन्दुरचन्दनेन च
तुपाचा दिवा, धूप, कुंकू आणि चंदन यांनी—
हरिस्तोत्रेण तुष्टा सा चाविर्भूय महीरुहात्
हरीच्या स्तोत्राने तृप्त होऊन ती वृक्षातून प्रकट झाली.
वरं तस्यै ददौ विष्णुर्जगत्पूज्या भवेति च
विष्णूंनी तिला वर दिला: 'तू जगभर पूजली जाशील.'
सर्वे त्वां धारयिष्यन्ति स्वयं मूर्ध्नि सुरादयः
सर्व देव आणि इतरही स्वतः तुझं आपल्या डोक्यावर घेतील.
नारद उवाच तुलस्याश्च महाभाग तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
नारद म्हणाले — हे भाग्यवान, तुलशीबद्दल मला सुद्धा सांग, अशी मी विनंती करतो.
नारायण उवाच हरिः संपूज्य तुष्टाव तुलसीं विरहातुरः
नारायण म्हणाले — हरि विरहाने व्याकुळ होऊन तुलशीची पूजा करून तिचं स्तवन करू लागला.
श्रीभगवानुवाच विदुर्बुधास्तेन वृन्दां मत्प्रियां तां भजा म्यहम्
श्रीभगवान म्हणाले — म्हणून ज्ञानी लोक व्रुंदेला माझी प्रिय मानतात आणि मीही तिची उपासना करतो.
पुरा बभूव या देवी ह्यादौ वृन्दावने वने
पूर्वी जी देवी व्रुंदावनाच्या वनात होती,
असंख्येषु च विश्वेषु पूजिता या निरन्तरम् 2.22.
जी अनंत विश्वांमध्ये नेहमी पूजली गेली,
असंख्यानि च विश्वानि पवित्राणि यया सदा
जिच्यामुळे अनगिनत जग नेहमी पवित्र होतात,
देवा न तुष्टाः पुष्पाणां समूहेन यया विना
जिच्याशिवाय देव पुष्पांच्या राशीनेही संतुष्ट होत नाहीत,
विश्वे यत्प्राप्तिमात्रेण भक्त्याऽऽनन्दो भवेद्ध्रुवम्
जिच्या भक्तिपूर्वक प्राप्तीने सर्व विश्वात नक्कीच आनंद मिळतो,
यस्या देव्या स्तुला नास्ति विश्वेषु निखिलेषु च
ज्या देवीला सर्व विश्वात कुठेही तोड नाही,
कृष्णजीवनरूपा या शश्वत्प्रियतमा सती
जी कृष्णाच्या जीवनाचा स्वरूप आहे, नेहमीच प्रिय आणि पतिव्रता,
इत्येवं स्तवनं कृत्वा तत्र तस्थौ रमापतिः
असं स्तवन करून लक्ष्मीपती तिथे उभा राहिला.
रुदतीमभिमानेन मानिनीं मानपूजिताम्
त्याने अभिमानाने, सन्मानाने भरलेली आणि स्वाभिमानाने रडणारी तिला पाहिलं.
भारत्याज्ञां गृहीत्वा च स्वालयं च ययौ हरिः
भारतीची आज्ञा घेऊन हरि आपल्या घरी गेला.
वरं विष्णुर्ददौ तस्यै विश्वपूज्या भवेति च
विष्णूंनी तिला वर दिला — 'तू सर्व विश्वात पूजली जाशील.'
विष्णोर्वरेण सा देवी परितुष्टा बभूव ह 2.22.
विष्णूच्या वरामुळे ती देवी पूर्णपणे संतुष्ट झाली.
लक्ष्मीर्गङ्गा सस्मिता तां समाश्लिष्य च नारद
लक्ष्मी आणि गंगा हसत तिला मिठी मारली, हे नारद.
वृन्दां वृन्दावनीं विश्वपावनींविश्वपूजिताम्
वृंदा, वृंदावनाची देवी, जगाला पावन करणारी आणि सर्वांच्या पूजेची पात्र.
एतन्नामाष्टकं चैत त्स्तोत्रं नामार्थसंयुतम्
हे आठ नावांचे स्तोत्र आणि हे स्तोत्र नावांच्या अर्थांनी युक्त आहे.
कार्तिकीपूर्णिमायां च तुलस्या जन्म मङ्गलम्
कार्तिक पौर्णिमेला तुळशीच्या जन्माचा मंगल सोहळा साजरा केला जातो.
तस्यां यः पूजयेत्तां च भक्त्या च विश्वपावनीम्
त्या दिवशी जो कोणी तुळशीला भक्तीपूर्वक पूजतो, ती जगाला पावन करणारी आहे.
कार्त्तिके तुलसीपत्रं विष्णवे यो ददाति च
कार्तिक महिन्यात जो कोणी तुळशीची पाने विष्णूला अर्पण करतो,