लक्ष्मीः सरस्वती गङ्गा तुलसी चापि नारद
नारद, लक्ष्मी, सरस्वती, गंगा आणि तुळशी—
सद्यस्तद्देहजाता च बभूव गण्डकी नदी
तिच्या देहातून लगेच गंडकी ही नदी उत्पन्न झाली.
कुर्वन्ति तत्र कीटाश्च शिलां बहुविधां मुने
मुनिवर, तिथे किटक वेगवेगळ्या प्रकारच्या दगडांची निर्मिती करतात.
स्थलस्थाः पिङ्गला ज्ञेयाश्चोपतापाद्धरेरिति
जे दगड जमिनीवर सापडतात, त्यांना पिंगळा म्हणतात, ते हरीच्या स्पर्शाने व्याकुळ झालेले असतात.
नारद उवाच तस्याः पूजाविधानं च स्तोत्रं किं न श्रुतं मया
नारद म्हणाले: तिच्या पूजेची पद्धत आणि तिचे स्तोत्र मला ऐकायला मिळाले नाही.
केन पूज्या स्तुता केन पुरा प्रथमतो मुने
मुनिवर, तिला प्रथम कोणी पूजले आणि स्तुती केली, हे कोण सांगेल?
सूत उवाच कथां कथितुमारेभे पुण्यरूपां पुरातनीम्
सूतमुनी म्हणाले: त्यांनी ती प्राचीन आणि पुण्यदायी कथा सांगायला सुरुवात केली.
नारायण उवाच रमासमां तां सौभाग्यां चकार गौरवेण च
नारायण म्हणाले: त्याने तिला रमेसारखीच भाग्यशाली आणि सन्माननीय केले.
सेहे लक्ष्मीश्च गंगा च तस्याश्च नवसंगमम्
लक्ष्मी आणि गंगा यांनी तिच्या नव्या संयोगाचा स्वीकार केला.
सा तां जघान कलहे मानिनी हरिसन्निधौ
ती अभिमानी होती, म्हणून तिने हरिच्या उपस्थितीत तिच्यावर वादात प्रहार केला.
सर्वसिद्धेश्वरी देवी ज्ञानिनी सिद्धयोगिनी
ती देवी सर्व सिद्धींची अधिष्ठात्री, ज्ञानी आणि सिद्ध योगिनी होती.
हरिर्न दृष्ट्वा तुलसीं बोधयित्वा सरस्वतीम्
हरीला तुळशी दिसली नाही, म्हणून त्याने सरस्वतीला समजावले.
तत्र गत्वा च स्नात्वा च तुलस्या तुलसीं सतीम्
तो तिथे गेला, स्नान केले आणि तुळशीच्या पानांनी तुळशीला भक्तिभावाने पूजले.
लक्ष्मीमायाकामवाणीबीजपूर्वं दशाक्षरम् 2.22.
लक्ष्मी, माया, काम आणि वाणी यांच्या बीजाक्षरांनी सुरू होणारा दहा अक्षरी मंत्र—
श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं वृन्दावन्यै स्वाहा पूजयेच्च विधानेन सर्वसिद्धिं लभेन्नरः
श्रीं ह्रीं क्लीं ऐं वृंदावन्यै स्वाहा— जो मनुष्य योग्य पद्धतीने पूजा करतो, त्याला सर्व सिद्धी मिळतात.
घृतदीपेन धूपेन सिन्दुरचन्दनेन च
तुपाचा दिवा, धूप, कुंकू आणि चंदन यांनी—
हरिस्तोत्रेण तुष्टा सा चाविर्भूय महीरुहात्
हरीच्या स्तोत्राने तृप्त होऊन ती वृक्षातून प्रकट झाली.
वरं तस्यै ददौ विष्णुर्जगत्पूज्या भवेति च
विष्णूंनी तिला वर दिला: 'तू जगभर पूजली जाशील.'
सर्वे त्वां धारयिष्यन्ति स्वयं मूर्ध्नि सुरादयः
सर्व देव आणि इतरही स्वतः तुझं आपल्या डोक्यावर घेतील.
नारद उवाच तुलस्याश्च महाभाग तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
नारद म्हणाले — हे भाग्यवान, तुलशीबद्दल मला सुद्धा सांग, अशी मी विनंती करतो.
नारायण उवाच हरिः संपूज्य तुष्टाव तुलसीं विरहातुरः
नारायण म्हणाले — हरि विरहाने व्याकुळ होऊन तुलशीची पूजा करून तिचं स्तवन करू लागला.
श्रीभगवानुवाच विदुर्बुधास्तेन वृन्दां मत्प्रियां तां भजा म्यहम्
श्रीभगवान म्हणाले — म्हणून ज्ञानी लोक व्रुंदेला माझी प्रिय मानतात आणि मीही तिची उपासना करतो.
पुरा बभूव या देवी ह्यादौ वृन्दावने वने
पूर्वी जी देवी व्रुंदावनाच्या वनात होती,
असंख्येषु च विश्वेषु पूजिता या निरन्तरम् 2.22.
जी अनंत विश्वांमध्ये नेहमी पूजली गेली,
असंख्यानि च विश्वानि पवित्राणि यया सदा
जिच्यामुळे अनगिनत जग नेहमी पवित्र होतात,
देवा न तुष्टाः पुष्पाणां समूहेन यया विना
जिच्याशिवाय देव पुष्पांच्या राशीनेही संतुष्ट होत नाहीत,
विश्वे यत्प्राप्तिमात्रेण भक्त्याऽऽनन्दो भवेद्ध्रुवम्
जिच्या भक्तिपूर्वक प्राप्तीने सर्व विश्वात नक्कीच आनंद मिळतो,
यस्या देव्या स्तुला नास्ति विश्वेषु निखिलेषु च
ज्या देवीला सर्व विश्वात कुठेही तोड नाही,
कृष्णजीवनरूपा या शश्वत्प्रियतमा सती
जी कृष्णाच्या जीवनाचा स्वरूप आहे, नेहमीच प्रिय आणि पतिव्रता,
इत्येवं स्तवनं कृत्वा तत्र तस्थौ रमापतिः
असं स्तवन करून लक्ष्मीपती तिथे उभा राहिला.