स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः
तो जणू सर्व तीर्थांत स्नान केलेला आणि सर्व यज्ञांत दीक्षित झालेला असतो.
सर्वदानेषु यत्पुण्यं प्रादक्षिण्ये भुवो यथा
सर्व दानांनी किंवा पृथ्वीची प्रदक्षिणा केल्याने जे पुण्य मिळते—
तस्य स्पर्शं च वाञ्छन्ति तीर्थानि निखिलानि च
त्याच्या स्पर्शाची सर्व तीर्थस्थळांना इच्छा होते.
पाठे चतुर्णां वेदानां तपसां करणे सति
कोणी जर चारही वेदांचे पठण किंवा तप करतो,
शालग्रामशिलातोयं नित्यं भुङ्क्ते च यो नरः
जो मनुष्य रोज शाळग्रामाच्या पाण्याचा सेवन करतो,
तस्य स्पर्शं च वाञ्छन्ति तीर्थानि निखि लानि च
त्याच्या स्पर्शाची सर्व तीर्थस्थळांना आकांक्षा असते.
तत्रैव हरिणा सार्द्धमसंख्यं प्राकृतं लयम्
तेथेच, हरिसोबत, असंख्य भौतिक तत्त्वे विलीन होतात.
यानि कानि च पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च
जितकीही पापे असोत, ब्रह्महत्येसह इतर सर्व,
तत्पादपद्मरजसा सद्यः पूता वसुन्धरा 2.21.
त्याच्या कमळासारख्या पायांच्या धुळीने पृथ्वी लगेचच पवित्र होते.
शालग्रामशिला तोयं मृत्युकाल च यो लभेत्
जो मनुष्य मृत्यूसमयी शाळग्रामाच्या पाण्याचा लाभ घेतो,
निर्वाणमुक्तिं लभते कर्मभोगाद्विमुच्यते
तो निर्वाणमुक्ती मिळवतो आणि कर्मफळांपासून मुक्त होतो.
शालग्रामशिलां धृत्वा मिथ्यावादं वदेत्तु यः
जो शाळग्राम धारण करून खोटे बोलतो,
शालग्रामशिलां स्पृष्ट्वा स्वीकारं यो न पालयेत्
जो शाळग्रामाला स्पर्श करून आपले वचन पाळत नाही,
तुलसीपत्र विच्छेदं शालग्रामे करोति यः
जो शाळग्रामपूजेसाठी तुळशीचे पान तोडतो,
तुलसीपत्रविच्छेदं शंखे यो हि करोति च
जो शंखासाठी तुळशीचे पान तोडतो,
शालग्रामं च तुलसीं शंखमेकत्र एव च
शाळग्राम, तुळशी आणि शंख हे तिघेही एकत्र असतील,
सकृदेव हि यो यस्यां वीर्य्याधानं करोति यः
जो कोण यापैकी कुठल्याही एकात एकदाही वीर्यस्राव करतो,
त्वं प्रिया शंखचूडस्य चैकमन्वन्तरावधि
तू शंखचूडाला एका मन्वंतरभर प्रिय आहेस.
इत्युक्त्वा श्रीहरिस्तां च विरराम च सादरम् 2.21.
असे म्हणून श्रीहरिने तिला आदराने सांगून थांबले.
यथा श्रीश्च तथा सा चाप्युवास हरिवक्षसि
जशी श्री स्वतः हरिवक्षावर वास करते, तशी तीही तेथे राहिली.
लक्ष्मीः सरस्वती गङ्गा तुलसी चापि नारद
नारद, लक्ष्मी, सरस्वती, गंगा आणि तुळशी—
सद्यस्तद्देहजाता च बभूव गण्डकी नदी
तिच्या देहातून लगेच गंडकी ही नदी उत्पन्न झाली.
कुर्वन्ति तत्र कीटाश्च शिलां बहुविधां मुने
मुनिवर, तिथे किटक वेगवेगळ्या प्रकारच्या दगडांची निर्मिती करतात.
स्थलस्थाः पिङ्गला ज्ञेयाश्चोपतापाद्धरेरिति
जे दगड जमिनीवर सापडतात, त्यांना पिंगळा म्हणतात, ते हरीच्या स्पर्शाने व्याकुळ झालेले असतात.
नारद उवाच तस्याः पूजाविधानं च स्तोत्रं किं न श्रुतं मया
नारद म्हणाले: तिच्या पूजेची पद्धत आणि तिचे स्तोत्र मला ऐकायला मिळाले नाही.
केन पूज्या स्तुता केन पुरा प्रथमतो मुने
मुनिवर, तिला प्रथम कोणी पूजले आणि स्तुती केली, हे कोण सांगेल?
सूत उवाच कथां कथितुमारेभे पुण्यरूपां पुरातनीम्
सूतमुनी म्हणाले: त्यांनी ती प्राचीन आणि पुण्यदायी कथा सांगायला सुरुवात केली.
नारायण उवाच रमासमां तां सौभाग्यां चकार गौरवेण च
नारायण म्हणाले: त्याने तिला रमेसारखीच भाग्यशाली आणि सन्माननीय केले.
सेहे लक्ष्मीश्च गंगा च तस्याश्च नवसंगमम्
लक्ष्मी आणि गंगा यांनी तिच्या नव्या संयोगाचा स्वीकार केला.
सा तां जघान कलहे मानिनी हरिसन्निधौ
ती अभिमानी होती, म्हणून तिने हरिच्या उपस्थितीत तिच्यावर वादात प्रहार केला.