नारायण उवाच शंखचूडस्य रूपेण रेमे तद्रामया सह
नारायण म्हणाले: शंखचूडाच्या रूपात, तो आपल्या प्रियतमेबरोबर रमला.
शंखचूडस्य कवचं गृहीत्वा मायया हरिः
हरीने आपल्या मायेमुळे शंखचूडाचं कवच घेतलं.
दुन्दुभिं वादयामास तुलसीद्वारसन्निधौ
त्याने तुलसीच्या घराच्या दाराजवळ डुगडुगी वाजवायला सुरुवात केली.
तच्छ्रुत्वा सा च साध्वी च परमानन्दसंयुता
ते ऐकून ती सती अत्यंत आनंदित झाली.
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा कारयामास मङ्गलम्
तिने ब्राह्मणांना धन दिलं आणि मंगलकार्य घडवून आणलं.
अवरुह्य रथाद्देवो देव्याश्च भवनं ययौ
देव रथातून उतरून देवीच्या घराकडे गेला.
दृष्ट्वा च पुरतः कान्तं शान्तं कान्ता मुदाऽन्विता
समोर आपला प्रिय, शांत आणि सुंदर दिसला म्हणून ती प्रिया आनंदित झाली.
रत्नसिंहा सने रम्ये वासयामास कामुकी
सुंदर रत्नजडित सिंहासनावर, त्या कामुक स्त्रीला बसवलं.
अद्य मे सफलं जन्म ह्यद्य मे सफलाः क्रियाः 2.21.
आज माझं जन्म सार्थक झालं; आज माझ्या सर्व कृती फळदायी झाल्या.
सस्मिता सकटाक्षं च सकामा पुलकाञ्चिता
हसत, कटाक्ष टाकत, इच्छित आणि अंगावर रोमांच उभे राहिले.
तुलस्युवाच कथं बभूव विजयस्तन्मे ब्रूहि कृपानिधे
तुलसी म्हणाली, 'दया करणाऱ्या प्रभो, विजय कसा मिळाला हे मला सांग.'
तुलसीवचनं श्रुत्वा प्रहस्य कमलापतिः
तुलसीचे शब्द ऐकून लक्ष्मीपती मंद हसला.
श्रीहरिरुवाच नाशो बभूव सर्वेषां दानवानां च कामिनि
श्रीहरि म्हणाले, 'सुंदर स्त्री, सर्व दानवांचा नाश झाला.'
प्रीतिं च कारयामास ब्रह्मा च स्वयमावयोः
आमच्यात प्रेम निर्माण व्हावे म्हणून ब्रह्मदेवाने स्वतः प्रयत्न केला.
मयाऽऽगतं स्वभवनं शिवलोकं शिवो गतः
मी माझ्या घरी परत गेलो आणि शंकर शंकराच्या लोकात गेला.
रेमे रमापतिस्तत्र रामया सह नारद सर्वं वितर्कयामास कस्त्वमेवेत्युवाच ह
तेथे लक्ष्मीपतीने रामेसोबत आनंद केला; नारदाने सगळे विचार करून विचारले, 'तू खरा कोण आहेस?'
तुलस्युवाच
तुलसी म्हणाली:
दूरीकृतं मत्सतीत्वमथवा त्वां शपामहे
माझे पतिव्रत्य हरवले आहे, नाहीतर मी तुला शाप देईन.
दधार लीलया ब्रह्मन्स्वां मूर्तिं सुमनोहराम् नवीननीरद श्यामं शरत्पङ्कजलोचनम् ।। 2.21.
त्याने सहजपणे, हे ब्रह्मदेवा, आपली सुंदर मूर्ती धारण केली—नवीन काळ्या मेघासारखा रंग, शरद ऋतूतील कमळासारखी डोळे.
कोटिकन्दर्पलीलाभं रत्नभूषणभूषितम्
त्याच्याकडे कोटी कोटी मदनासारखे सौंदर्य होते आणि तो रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेला होता.
तं दृष्ट्वा कामिनी कामान्मूर्छां संप्राप लीलया
त्याला पाहून ती कामिनी इच्छेने खेळतच बेशुद्ध पडली.
हे नाथ ते दया नास्ति पाषाण सदृशस्य च
'नाथा, तुझ्या हृदयात दया नाही, ते दगडासारखे कठोर आहे.'
पाषाणसदृशस्त्वं च दयाहीनो यतः प्रभो
'प्रभो, तू दगडासारखा आहेस म्हणून तुझ्यात दयाच नाही.'
ये वदन्ति दयासिन्धुं त्वां ते भ्रान्ता न संशयः
'जे तुला दयाचा सागर म्हणतात, ते नक्कीच भ्रमित झाले आहेत, यात शंका नाही.'
दुर्वृत्तस्त्वं च सर्वज्ञो न जानासि परव्यथाम्
'तू वाईट आहेस आणि सर्वज्ञ आहेस, तरीही दुसऱ्यांचे दुःख तुला कळत नाही.'
इत्युक्त्वा च महासाध्वी निपत्य चरणे हरेः
असे बोलून ती महान सती हरिच्या पायांवर पडली.
तस्याश्च करुणां दृष्ट्वा करुणामयसागरः
तिची करुणा पाहून करुणेचा सागर पिळवटला.
श्रीभगवानुवाच त्वदर्थे शङ्खचूडश्च चकार सुचिरं तपः
श्रीभगवान म्हणाले, 'तुझ्यासाठी शंखचूडाने खूप काळ कठोर तप केला.'
कृत्वा त्वां कामिनीं कामी विजहार च तत्फलात् 2.21.
त्या कामुक पुरुषाने तुला स्त्री करून तुझ्याशी रमण केले आणि त्या कृत्याचा परिणाम पुढे आला.
इदं शरीरं त्यक्त्वा च दिव्यं देहं विधाय च
हे शरीर सोडून, त्याने दिव्य देह धारण केला.