दत्त्वा त्रिशूलं हरिणा तुभ्यं प्रस्थापितः शिवः
"त्रिशूळ देऊन, हरिने शंकराला तुझ्याकडे पाठवले आहे."
विषयं देहि तेषां च युद्धं वा कुरु निश्चितम्
"त्यांना त्यांचा प्रदेश दे, नाहीतर नक्कीच युद्ध कर."
दूतस्य वचनं श्रुत्वा शङ्खचूडः प्रहस्य च 2.17.
दूताचे बोलणे ऐकून शंखचूड हसला.
स गत्वोवाच तूर्णं तं वटमूलस्थमीश्वरम्
तो पटकन जाऊन, वटवृक्षाच्या मुळाशी बसलेल्या परमेश्वराला सांगू लागला.
एतस्मिन्नन्तरे स्कन्द आजगाम शिवान्तिकम्
तेवढ्यात स्कंद शंकराजवळ आला.
विशालाक्षश्च बाणश्च पिङ्गलाक्षो विकम्पनः
विशालाक्ष, बाण, पिंगलाक्ष आणि विकंपन हे तिथे होते.
कपिलाक्षो दीर्घदंष्ट्रो विकटस्ताम्रलोचनः
कपिलाक्ष, दीर्घदंष्ट्र, विकट आणि ताम्रलोचन हेही उपस्थित होते.
बलोन्मत्तो रणश्लाघी दुर्जयो दुर्गमस्तथा
बलोनमत्त, रणश्लाघी, दुर्जय आणि दुर्गम हेही तिथे होते.
वसवो वासवाद्याश्च आदित्या द्वादश स्मृताः
वासव आणि इतर वसु, तसेच बारा आदित्य, हे सर्व स्मरणात आहेत.
कुबेरश्च यमश्चैव जयन्तो नलकूबरः
कुबेर, यम, जयंत आणि नलकुबेर हेही आहेत.
धर्मश्च शनिरीशानः कामदेवश्च वीर्य्यवान्
धर्म, शनि, ईशान आणि बलवान कामदेव हेही आहेत.
रक्तवस्त्रपरीधाना रक्तमाल्यानुलेपना 2.17.
ती लाल वस्त्र घालते, लाल फुलांच्या माळा आणि सुगंधी लेप लावते.
अभयं ददती भक्तमभया सा भयं रिपुम्
ती आपल्या भक्ताला निर्भयता देते आणि शत्रूला भीती देते.
खर्परं वर्तुलाकारं गम्भीरं योजनायतम्
ती गोल, खोल आणि एक योजन लांबीचे कवटी हातात धरते.
शंखं चक्रं गदां पद्मं शरांश्चापं भयंकरम्
शंख, चक्र, गदा, कमळ, बाण आणि भयंकर धनुष्य तिच्याकडे आहे.
वैष्णवास्त्रं वारुणास्त्रमाग्नेयं नागपाशकम्
वैष्णव, वारुण, आग्नेय आणि नागपाश ही अस्त्रे तिच्याकडे आहेत.
पार्जन्यं वै पाशुपतं जृम्भणास्त्रं च पार्वतम् नानाविधान्यायुधानि दिव्यास्त्रशतकं परम्
पर्जन्य, पाशुपत, जृंभण, पर्वत अशी अनेक प्रकारची दिव्य अस्त्रे आणि शंभर श्रेष्ठ आयुधे तिच्याकडे आहेत.
आगत्य तत्र तस्थौ सा योगिनीनां त्रिकोटिभिः
ती तिथे येऊन तीस कोटी योगिनींसह उभी राहिली.
भूतप्रेतपिशाचाश्च कूष्माण्डब्रह्मराक्षसाः
भूत, प्रेत, पिशाच, कूष्मांड आणि ब्रह्मराक्षस हेही तिथे होते.
ताभिश्चैव सह स्कन्दो नत्वा वै चन्द्रशेखरम्
त्यांच्यासोबत स्कंदाने चंद्रशेखराला वंदन केले.
अथ दूते गते तत्र शंखचूडः प्रतापवान्
तेव्हा दूत निघून गेल्यावर, पराक्रमी शंखचूड—
रणवार्त्तां च सा श्रुत्वा शुष्ककण्ठोष्ठतालुका 2.17.
युद्धाची बातमी ऐकून त्याचा घसा, ओठ आणि तालू कोरडा पडला.
तुलस्युवाच हे प्राणाधिष्ठातृदेव रक्ष मे जीवनं क्षणम्
तुलसी म्हणाली, 'हे प्राणांचे अधिष्ठाता देव, माझे प्राण एक क्षण जरी वाचव.'
भुंक्ष्व जन्मसु भोग्यं तद्यद्वै मनसि वांछितम्
प्रत्येक जन्मात तुझ्या मनात ज्या गोष्टीची इच्छा आहे, त्या सर्व भोग भोग.
आन्दोलयन्ति प्राणा मे मनो दग्धं च सन्ततम्
माझे प्राण डोलत आहेत आणि माझे मन नेहमीच जळत आहे.
तुलसीवचनं श्रुत्वा भुक्त्वा पीत्वा नृपेश्वरः
तुलसीचे बोल ऐकून, राजा जेवून-पिऊन—
शङ्खचूड उवाच शुभं हर्षं सुखं दुःखं भयं शोकममंगलम्
शंखचूड म्हणाला: शुभ, आनंद, सुख, दुःख, भीती, शोक आणि अशुभ —
काले भवन्ति वृक्षाश्च शाखावन्तश्च कालतः
हे सर्व वेळेनुसार येतात; झाडांनाही वेळेनुसार फांद्या येतात.
तेषां फलानि पक्वानि प्रभवन्त्येव कालतः
त्यांचे फळेही योग्य वेळीच पिकतात.
भवन्ति काले भूतानि काले कालं प्रयान्ति च
सर्व जीव सुद्धा वेळेनुसार जन्म घेतात आणि वेळ आली की निघून जातात.