श्रीभगवानुवाच मद्भक्तस्य च गोपस्य महातेजस्विनः पुरा
श्रीभगवान म्हणाले — पूर्वी माझा भक्त, तेजस्वी गोप,
सुराः शृणुत तत्सर्वमितिहासं पुरातनम्
देवतांनो, ते सगळे प्राचीन इतिहास ऐका.
सुदामा नाम गोपश्च पार्षदप्रवरो मम
सुदामा नावाचा गोप, माझ्या पार्षदांमध्ये श्रेष्ठ होता.
तत्रैकदाऽहमगमं स्वालयाद्रासमण्डलम्
तेथे एकदा मी माझ्या निवासस्थानातून रासमंडळात गेलो.
सा मां विरजया सार्द्धं विज्ञाय किंकरीमुखात्
ती माझ्याबद्दल विरजेसह दासींकडून ऐकून समजली.
विरजां च नदीरूपां मां ज्ञात्वा च तिरोहितम् 2.16.
माझं नदीरूप विरजा आहे हे ओळखून, मी अदृश्य झाले आहे हे तिने पाहिलं.
मां दृष्ट्वा मन्दिरे देवी सुदाम सहितं पुरा
पूर्वी, देवीने मला आणि सुदामाला एकत्र राजवाड्यात पाहिलं होतं.
तच् त्वा च सुमहांश्च सुदामा तां चुकोप ह
तेव्हा सुदामा तुझ्यावर आणि तिच्यावर फारच रागावला.
तच्छ्रुत्वा सा कोपयुक्ता रक्तपङ्कजलोचना
हे ऐकून ती संतापली, तिच्या डोळ्यांत कमळासारखा लालपणा आला.
सखीलक्षं समुत्तस्थौ दुर्वारं तेजसोज्ज्वलम्
ती सगळ्या सखींसह उठली, तिचं तेज झगमगत होतं आणि थांबवता येणं अशक्य होतं.
सा च तद्वचनं श्रुत्वा समारुष्टा शशाप तम्
ती ती वाक्यं ऐकून संतापली आणि त्याला शाप दिला.
हे वत्स तिष्ठ मा गच्छ क्व यासीति पुनः पुनः
"बाळा, थांब, जाऊ नकोस! कुठे चाललास?"—ती पुन्हा पुन्हा म्हणत होती.
गोप्यश्च रुरुदुः सर्वा गोपाश्चेति सुदुःखिताः
सगळ्या गोपी रडल्या आणि गवळेही फार दुःखी झाले.
आयास्यति क्षणार्धेन कृत्वा शापस्य पालनम्
"शाप पूर्ण केल्यावर तो अर्ध्या क्षणात परत येईल."
गोलोकस्य क्षणार्द्धेन चैकमन्वन्तरं भवेत् 2.16.
गोलोकात अर्धा क्षण म्हणजे एक मन्वंतर असतो.
स एव शंखचूडश्च पुनस्तत्रैव यास्यति
तोच शंखचूड पुन्हा तिथे परत येईल.
मम शूलं गृहीत्वा च शीघ्रं गच्छत भारतम्
"माझं शूल घेऊन लवकर भारतात जा."
ममैव कवचं कण्ठे सर्वमङ्गलमङ्गलम्
"माझं मंगलमय कवच गळ्यात घाल."
तत्र ब्रह्मन्स्थिते कण्ठे न कोऽपि हिंसितुं क्षमः
"ब्रह्मन्, गळ्यात ते कवच असताना तुला कोणीही इजा करू शकणार नाही."
सतीत्वभङ्गस्तत्पत्न्या यत्र काले भविष्यति
कधीतरी त्याच्या पत्नीचं पतिव्रत्य तुटणार आहे.
तत्पत्न्याश्चोदरे वीर्य्यमर्पयिष्यामि निश्चितम्
"मी तिच्या गर्भात नक्कीच माझं वीर्य ठेवीन."
पश्चात्सा देहमुत्सृज्य भविष्यति प्रिया मम
नंतर ती देह सोडून माझी प्रिय बनेल.
शूलं दत्त्वा ययौ शीघ्रं हरिरभ्यन्तरं मुदा
हरिणे भाला अर्पण करून आनंदाने आतमध्ये जलद प्रवेश केला.
नारायण उवाच जगाम स्वालयं तूर्णं यथास्थानं महामुने
नारायण म्हणाले — हे महर्षे, तो आपल्या जागी, आपल्या निवासस्थानी लवकर गेला.
चन्द्रभागानदीतीरे वटमूले मनोहरे
चंद्रभागा नदीच्या काठी, एक सुंदर वडाच्या झाडाखाली,
दूतं कृत्वा पुष्पदन्तं गन्धर्वेश्वरमीप्सितम्
गंधर्वांचा राजा पुष्पदंत याला, इच्छेनुसार, दूत म्हणून नेमले.
स चेश्वराज्ञया शीघ्रं ययौ तन्नगरं वरम्
मालकाच्या आज्ञेने त्याने त्या उत्तम नगराकडे जलद प्रस्थान केले.
पञ्चयोजनविस्तीर्णं दैर्घ्ये तद्द्विगुणं मुने सप्तभिः परिखाभिश्च दुर्गमाभिः समन्वितम्
हे मुनी, ते नगर पाच योजन रुंद आणि त्याच्या दुप्पट लांब होते, आणि सात कठीण खंदकांनी वेढलेले होते.
ज्वलदग्निनिभैर्नित्यं शोभितं रत्नकोटिभिः
ते नगर नेहमी असंख्य रत्नांनी उजळलेले, प्रज्वलित अग्नीप्रमाणे तेजस्वी दिसत होते.
परितो वणिजां संघैर्नानावस्तुविराजितैः
सर्व बाजूंनी वेगवेगळ्या वस्तूंनी सजलेले व्यापाऱ्यांचे समुदाय होते.