सहस्रयोजनायामां परिपूर्णां च किंकरैः
ती राजवाड्याची लांबी हजार योजनांची होती आणि सेवकांनी पूर्ण भरलेली होती.
वसन्तं तन्मध्यदेशे यथेन्द्रं तारकावृतम्
त्या राजवाड्याच्या मध्यभागी तो वसला होता, जसा इंद्र तारकांनी वेढलेला असतो.
किरीटिनं कुण्डलिनं वनमालाविभूषितम्
त्याच्या डोक्यावर मुकुट, कानात कुंडले आणि गळ्यात वनमाळा अशी शोभा होती.
नवीननीरदश्यामं सुन्दरं सुमनोहरम्
तो नव्या काळ्या मेघासारखा काळा, सुंदर आणि मन मोहून टाकणारा होता.
चन्दनोक्षितसर्वाङ्गं बिभ्रतं केलिपङ्कजम्
त्याचे सर्व अंग चंदनाने लपेटलेले होते आणि हातात खेळाचा कमळ होता.
गङ्गया परया भक्त्या सेवितं श्वेतचामरैः 2.16.
गंगा अत्यंत भक्तीने, पांढऱ्या चामरांनी त्याची सेवा करत होती.
एवं विशिष्टं तं दृष्ट्वा परिपूर्णतमं विभुम्
असा तो वैशिष्ट्यपूर्ण, सर्वार्थाने परिपूर्ण परमेश्वर पाहून,
पुलकाङ्कितसर्वाङ्गाः साश्रुनेत्राः सगद्गदाः
त्यांच्या सर्व अंगावर रोमांच उभे राहिले, डोळ्यांतून अश्रू आले आणि आवाज गदगदला.
पुटाञ्जलियुतो भूत्वा विधाता जगतामपि
संपूर्ण जगाचा सृष्टीकर्ता, हात जोडून, नम्रपणे उभा राहिला.
हरिस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वज्ञः सर्वभाववित्
हरि, ती वचने ऐकून, सर्वज्ञ आणि सर्वांच्या अंतःकरणाचा जाणणारा,
श्रीभगवानुवाच मद्भक्तस्य च गोपस्य महातेजस्विनः पुरा
श्रीभगवान म्हणाले — पूर्वी माझा भक्त, तेजस्वी गोप,
सुराः शृणुत तत्सर्वमितिहासं पुरातनम्
देवतांनो, ते सगळे प्राचीन इतिहास ऐका.
सुदामा नाम गोपश्च पार्षदप्रवरो मम
सुदामा नावाचा गोप, माझ्या पार्षदांमध्ये श्रेष्ठ होता.
तत्रैकदाऽहमगमं स्वालयाद्रासमण्डलम्
तेथे एकदा मी माझ्या निवासस्थानातून रासमंडळात गेलो.
सा मां विरजया सार्द्धं विज्ञाय किंकरीमुखात्
ती माझ्याबद्दल विरजेसह दासींकडून ऐकून समजली.
विरजां च नदीरूपां मां ज्ञात्वा च तिरोहितम् 2.16.
माझं नदीरूप विरजा आहे हे ओळखून, मी अदृश्य झाले आहे हे तिने पाहिलं.
मां दृष्ट्वा मन्दिरे देवी सुदाम सहितं पुरा
पूर्वी, देवीने मला आणि सुदामाला एकत्र राजवाड्यात पाहिलं होतं.
तच् त्वा च सुमहांश्च सुदामा तां चुकोप ह
तेव्हा सुदामा तुझ्यावर आणि तिच्यावर फारच रागावला.
तच्छ्रुत्वा सा कोपयुक्ता रक्तपङ्कजलोचना
हे ऐकून ती संतापली, तिच्या डोळ्यांत कमळासारखा लालपणा आला.
सखीलक्षं समुत्तस्थौ दुर्वारं तेजसोज्ज्वलम्
ती सगळ्या सखींसह उठली, तिचं तेज झगमगत होतं आणि थांबवता येणं अशक्य होतं.
सा च तद्वचनं श्रुत्वा समारुष्टा शशाप तम्
ती ती वाक्यं ऐकून संतापली आणि त्याला शाप दिला.
हे वत्स तिष्ठ मा गच्छ क्व यासीति पुनः पुनः
"बाळा, थांब, जाऊ नकोस! कुठे चाललास?"—ती पुन्हा पुन्हा म्हणत होती.
गोप्यश्च रुरुदुः सर्वा गोपाश्चेति सुदुःखिताः
सगळ्या गोपी रडल्या आणि गवळेही फार दुःखी झाले.
आयास्यति क्षणार्धेन कृत्वा शापस्य पालनम्
"शाप पूर्ण केल्यावर तो अर्ध्या क्षणात परत येईल."
गोलोकस्य क्षणार्द्धेन चैकमन्वन्तरं भवेत् 2.16.
गोलोकात अर्धा क्षण म्हणजे एक मन्वंतर असतो.
स एव शंखचूडश्च पुनस्तत्रैव यास्यति
तोच शंखचूड पुन्हा तिथे परत येईल.
मम शूलं गृहीत्वा च शीघ्रं गच्छत भारतम्
"माझं शूल घेऊन लवकर भारतात जा."
ममैव कवचं कण्ठे सर्वमङ्गलमङ्गलम्
"माझं मंगलमय कवच गळ्यात घाल."
तत्र ब्रह्मन्स्थिते कण्ठे न कोऽपि हिंसितुं क्षमः
"ब्रह्मन्, गळ्यात ते कवच असताना तुला कोणीही इजा करू शकणार नाही."
सतीत्वभङ्गस्तत्पत्न्या यत्र काले भविष्यति
कधीतरी त्याच्या पत्नीचं पतिव्रत्य तुटणार आहे.