एकमन्वन्तरं पूर्णं राजराजेश्वरो बली
एक पूर्ण मन्वंतर राजा-राजेश्वराने मोठ्या सामर्थ्याने राज्य केले.
गन्धर्वाणां किन्नराणां राक्षसानां च शास्तिदः
त्याने गंधर्व, किन्नर आणि राक्षस यांच्यावर राज्य केले.
पूजाहोमादिकं तेषां जहार विषयं बलात्
त्याने त्यांच्या पूजा, होम आणि इतर सर्व अधिकार जबरदस्तीने काढून घेतले.
निरुद्यमाः सुराः सर्वे चित्रपुत्तलिका यथा
सर्व देव निष्क्रिय झाले, जणू काही रंगवलेल्या बाहुल्यांसारखे.
वृत्तान्तं कथयामासू रुरुदुश्च भृशं मुहुः
त्यांनी घडलेली सगळी हकीकत सांगितली आणि पुन्हा पुन्हा जोरजोराने रडले.
सर्वं संकथयामास विधाता चन्द्रशेखरम्
विधात्याने सगळा प्रसंग चंद्रशेखराला सांगितला.
सुदुर्लभं परं धाम जरामृत्युहरं परम् 2.16.
त्याने ते अत्यंत दुर्मिळ, परंतु वृद्धत्व आणि मृत्यू दूर करणारे परमधाम पाहिले.
ददर्श द्वारपालांश्च रत्नसिंहासनस्थितान्
त्याने रत्नांच्या सिंहासनावर बसलेले द्वारपाल पाहिले.
वनमालान्वितान्सर्वान्श्यामसुन्दरविग्रहान्
सर्वजण वनमाळा घातलेले, श्यामसुंदर रूप असलेले दिसले.
सस्मितान्पद्मवक्त्रांश्च पद्मनेत्रान्मनोहरान्
ते सर्व हसतमुख, कमळासारखे मुख आणि मोहक कमळासारखी डोळे असलेले होते.
तेऽनुज्ञां च ददुस्तस्मै प्रविवेश तदाज्ञया
त्यांनी त्याला परवानगी दिली आणि त्यांच्या आज्ञेने तो आत गेला.
देवः सार्द्धं तानतीत्य प्रविवेश हरेः सभाम्
तो देव त्यांच्यासह हरिच्या सभेत गेला.
नारायणस्वरूपैश्च सर्वैः कौस्तुभभूषितैः
सर्वजण नारायणाच्या रूपात, कौस्तुभ मणी घातलेले होते.
मणीन्द्रसारनिर्माणां हीरासारसुशोभिताम्
ती सभा मौल्यवान रत्नांनी बांधलेली आणि हिर्यांच्या तेजाने उजळलेली होती.
माणिक्यमालाजालाढ्यां मुक्तापंक्तिविभूषिताम्
ती माणिकांच्या माळांनी समृद्ध आणि मुक्तांच्या रांगांनी सजलेली होती.
विचित्रैश्चित्ररेखाभिर्नानाचित्रविचित्रिताम्
ती वेगवेगळ्या सुंदर रेषांनी आणि अनेक प्रकारच्या नक्षीकामांनी सजलेली होती.
सोपानशतकैर्युक्तां स्यमन्तकविनिर्मितैः 2.16.
त्या राजवाड्याला शंभर सुंदर जिन्यांनी सजवले होते, ते सगळे स्यमन्तकाने घडवलेले होते.
इन्द्रनीलमणिस्तम्भैर्वेष्टितां सुमनोरमाम्
ती राजवाड्याची इमारत इंद्रनील मण्यांच्या खांबांनी वेढलेली होती आणि फारच मनोहारी दिसत होती.
पारिजातप्रसूनानां मालाजालैर्विराजिताम्
पारिजाताच्या फुलांच्या माळांनी आणि गुच्छांनी ती शोभून दिसत होती.
सुसंस्कृतां तु सर्वत्र वासिता गन्धवायुना
सर्वत्र नीट सजवलेली आणि सुगंधी वाऱ्याने दरवळणारी होती.
सहस्रयोजनायामां परिपूर्णां च किंकरैः
ती राजवाड्याची लांबी हजार योजनांची होती आणि सेवकांनी पूर्ण भरलेली होती.
वसन्तं तन्मध्यदेशे यथेन्द्रं तारकावृतम्
त्या राजवाड्याच्या मध्यभागी तो वसला होता, जसा इंद्र तारकांनी वेढलेला असतो.
किरीटिनं कुण्डलिनं वनमालाविभूषितम्
त्याच्या डोक्यावर मुकुट, कानात कुंडले आणि गळ्यात वनमाळा अशी शोभा होती.
नवीननीरदश्यामं सुन्दरं सुमनोहरम्
तो नव्या काळ्या मेघासारखा काळा, सुंदर आणि मन मोहून टाकणारा होता.
चन्दनोक्षितसर्वाङ्गं बिभ्रतं केलिपङ्कजम्
त्याचे सर्व अंग चंदनाने लपेटलेले होते आणि हातात खेळाचा कमळ होता.
गङ्गया परया भक्त्या सेवितं श्वेतचामरैः 2.16.
गंगा अत्यंत भक्तीने, पांढऱ्या चामरांनी त्याची सेवा करत होती.
एवं विशिष्टं तं दृष्ट्वा परिपूर्णतमं विभुम्
असा तो वैशिष्ट्यपूर्ण, सर्वार्थाने परिपूर्ण परमेश्वर पाहून,
पुलकाङ्कितसर्वाङ्गाः साश्रुनेत्राः सगद्गदाः
त्यांच्या सर्व अंगावर रोमांच उभे राहिले, डोळ्यांतून अश्रू आले आणि आवाज गदगदला.
पुटाञ्जलियुतो भूत्वा विधाता जगतामपि
संपूर्ण जगाचा सृष्टीकर्ता, हात जोडून, नम्रपणे उभा राहिला.
हरिस्तद्वचनं श्रुत्वा सर्वज्ञः सर्वभाववित्
हरि, ती वचने ऐकून, सर्वज्ञ आणि सर्वांच्या अंतःकरणाचा जाणणारा,