विद्याप्रभावज्ञानार्थं मया त्वं च परीक्षितः
विद्येच्या सामर्थ्याची परीक्षा घेण्यासाठी मी तुलाही तपासलं.
वराय गुणहीनाय वृद्धायाज्ञानिने तथा
ज्याच्यात गुण नाहीत, जो म्हातारा आहे किंवा जो अज्ञानी आहे—
अत्यन्तकोपयुक्ताय चात्यन्तदुर्मुखाय च
जो फार रागावतो किंवा ज्याचं चेहरा फार कुरूप आहे,
जडाय चैव मूकाय क्लीबतुल्याय पापिने
जो मंद आहे, मूक आहे, नपुंसकासारखा आहे किंवा पापी आहे—
शान्ताय गुणिने चैव यूने च विदुषेऽपि च
जो शांत, गुणी, तरुण आणि विद्वान आहे,
यः कन्यापालनं कृत्वा करोति विक्रयं यदि
जो कुणी एखाद्या कन्येचे रक्षण करून तिला विकतो,
कन्यामूत्रपुरीषं च तत्र भक्षति पातकी
तो पापी त्या कन्येचे मूत्र आणि विष्ठा खातो.
तदन्ते व्याधयोनौ च लभते जन्म निश्चितम् 2.16.
नंतर तो नक्कीच रोगांनी ग्रस्त योनीत जन्म घेतो.
इत्येवमुक्त्वा तुलसी विरराम तपोवने
असे म्हणून तुळशीने तपोवनात मौन धरले.
मूर्ध्ना ननाम तुलसी शङ्खचूडश्च नारद
तुळशी, शंखचूड आणि नारद यांनी डोके टेकवले.
किं करोषि शङ्खचूड संवादमनया सह
शंखचूड, तू तिच्याशी संवाद का करतो आहेस?
त्वं च पुरुषरत्नं च स्त्रीरत्नं स्त्रीष्वियं सती
तू पुरुषांमध्ये रत्न आहेस, आणि ही स्त्रियांमध्ये रत्न आहे; ही स्त्रियांमध्ये सती आहे.
निर्विरोधसुखं राजन्को वा त्यजति दुर्लभम्
राजा देखील वादविवादाशिवाय मिळणारे दुर्मिळ सुख सोडतो.
किमुपेक्षसि त्वं कान्तमीदृशं गुणिनं सती
सती, असा प्रिय आणि गुणी पुरुष तू का दुर्लक्ष करतेस?
यथा लक्ष्मीश्च लक्ष्मीशे यथा कृष्णे च राधिका
जशी लक्ष्मी लक्ष्मीपतीजवळ असते, जशी राधिक कृष्णाजवळ असते,
यथा धरा वराहे च यथा मेना हिमालये
जशी पृथ्वी वराहाजवळ असते, जशी मेना हिमालयाजवळ असते,
रोहिणी च यथा चन्द्रे यथा कामे रतिः सती
जशी रोहिणी चंद्राजवळ असते, जशी रती कामदेवाजवळ असते, सती,
यथाऽहल्या गौतमे च देवहूतिश्च कर्दमे 2.16.
जशी अहल्या गौतमाजवळ असते, आणि देवहूती कर्दमाजवळ असते,
यथा च दक्षिणा यज्ञे यथा स्वाहा हुताशने
जशी दक्षिणा यज्ञात असते, जशी स्वाहा अग्निजवळ असते,
देवसेना यथा स्कन्दे धर्मे मूत्तिर्यथा सती
जशी देवसेना स्कंदाजवळ असते, आणि मूत्ति धर्माजवळ असते, सती,
अनेन सार्द्धं सुचिरं सुन्दरेण च सुन्दरि
सुंदरी, तू या सुंदर पुरुषासोबत खूप काळ राहशील.
पश्चात्प्राप्स्यसि गोविन्दं गोलोके पुनरेव च
नंतर तू पुन्हा गोलोकात गोविंदाला प्राप्त करशील.
इत्येवमाशिषं कृत्वा स्वालयं प्रययौ विधिः
अशी शुभेच्छा देऊन ब्रह्मा आपल्या लोकात परत गेले.
स्वर्गे दुन्दुभिवाद्यं च पुष्पवृष्टिर्बभूव ह
स्वर्गात दुंदुभी वाजल्या आणि फुलांची वृष्टी झाली.
मूर्च्छां सम्प्राप तुलसी नवसङ्गमसङ्गता
नवऱ्याच्या संगतीने तुळशी बेशुद्ध पडली.
चतुःषष्टिकलामानं चतुःषष्टिविधं सुखम्
त्यांनी चव्वेचाळीस कलांनी मोजलेली सुखे उपभोगली.
अङ्गप्रत्यंग संश्लेषपूर्वकं स्त्रीमनोहरम्
अंग आणि उपांगांच्या आलिंगनाने, स्त्रियांना मोहून टाकणारे सुख मिळाले.
अतीव रम्येदेशे च सर्वजन्तुविवर्जिते 2.16.
अतिशय रमणीय, सर्व प्राण्यांपासून दूर अशा ठिकाणी ते होते.
पुष्पोद्याने नदीतीरे पुष्पचन्दनचर्चिते
फुलांच्या बागेत, नदीच्या काठी, फुलांनी आणि चंदनाने सुशोभित जागी ते होते.
भूषितां भूषणैः सर्वैरतीव सुमनोहराम्
सर्व प्रकारच्या दागिन्यांनी सजलेली, ती अतिशय सुंदर आणि मनोहारी दिसत होती.