जातिस्मरोऽहं जानामि कृष्णमन्त्रप्रभावतः
माझ्या पूर्वजन्मांची आठवण मला आहे; हे सगळं मला कृष्णमंत्राच्या प्रभावामुळे कळलं आहे.
त्वमेव राधिकाकोपाज्जाताऽसि भारते भुवि
राधिकेच्या रागामुळे तूच भारतभूमीवर जन्म घेतलास.
इत्येवमुक्त्वा स पुमान्विरराम महामुने
असं म्हणून तो पुरुष शांत झाला, हे महर्षे.
तुलस्युवाच कान्तमेवंविधं कान्ता शश्वदिच्छति कामतः
तुलसी म्हणाली: प्रत्येक प्रेयसीला असा प्रियकर नेहमीच हवे असतो, कारण तिला त्याच्याबद्दल प्रेम असतं.
त्वयाऽहमधुना सत्यं विचारेण पराजिता
आता तुझ्या विचाराने मी खरोखरच हरले आहे.
निन्दन्ति पितरो देवा बान्धवाः स्त्रीजितं जनम्
वडील, देव आणि नातेवाईक स्त्रीकडून जिंकल्या गेलेल्या पुरुषाची निंदा करतात.
शुध्येद्विप्रो दशाहेन जातके मृतके तथा
ब्राह्मणाला जन्म किंवा मृत्यू झाल्यावर दहा दिवसांनी शुद्धता येते.
शूद्रो मासेन वेदेषु मातृवद्वर्णसङ्करः 2.16.
शूद्राला एका महिन्याने, आणि वेदांमध्ये मिश्र जातीचा जन्म झालेला माणूस आईसारखा मानला जातो.
न गृह्णन्तीच्छया तस्य पितरः पिण्डतर्पणम्
त्याच्या पितरांना त्याच्याकडून पिंडाचा स्वीकार करायचा नसतो.
किं तस्य ज्ञानतपसा जपहोमप्रपूजनैः
त्याच्या ज्ञान, तप, जप, होम आणि पूजेचा काय उपयोग?
विद्याप्रभावज्ञानार्थं मया त्वं च परीक्षितः
विद्येच्या सामर्थ्याची परीक्षा घेण्यासाठी मी तुलाही तपासलं.
वराय गुणहीनाय वृद्धायाज्ञानिने तथा
ज्याच्यात गुण नाहीत, जो म्हातारा आहे किंवा जो अज्ञानी आहे—
अत्यन्तकोपयुक्ताय चात्यन्तदुर्मुखाय च
जो फार रागावतो किंवा ज्याचं चेहरा फार कुरूप आहे,
जडाय चैव मूकाय क्लीबतुल्याय पापिने
जो मंद आहे, मूक आहे, नपुंसकासारखा आहे किंवा पापी आहे—
शान्ताय गुणिने चैव यूने च विदुषेऽपि च
जो शांत, गुणी, तरुण आणि विद्वान आहे,
यः कन्यापालनं कृत्वा करोति विक्रयं यदि
जो कुणी एखाद्या कन्येचे रक्षण करून तिला विकतो,
कन्यामूत्रपुरीषं च तत्र भक्षति पातकी
तो पापी त्या कन्येचे मूत्र आणि विष्ठा खातो.
तदन्ते व्याधयोनौ च लभते जन्म निश्चितम् 2.16.
नंतर तो नक्कीच रोगांनी ग्रस्त योनीत जन्म घेतो.
इत्येवमुक्त्वा तुलसी विरराम तपोवने
असे म्हणून तुळशीने तपोवनात मौन धरले.
मूर्ध्ना ननाम तुलसी शङ्खचूडश्च नारद
तुळशी, शंखचूड आणि नारद यांनी डोके टेकवले.
किं करोषि शङ्खचूड संवादमनया सह
शंखचूड, तू तिच्याशी संवाद का करतो आहेस?
त्वं च पुरुषरत्नं च स्त्रीरत्नं स्त्रीष्वियं सती
तू पुरुषांमध्ये रत्न आहेस, आणि ही स्त्रियांमध्ये रत्न आहे; ही स्त्रियांमध्ये सती आहे.
निर्विरोधसुखं राजन्को वा त्यजति दुर्लभम्
राजा देखील वादविवादाशिवाय मिळणारे दुर्मिळ सुख सोडतो.
किमुपेक्षसि त्वं कान्तमीदृशं गुणिनं सती
सती, असा प्रिय आणि गुणी पुरुष तू का दुर्लक्ष करतेस?
यथा लक्ष्मीश्च लक्ष्मीशे यथा कृष्णे च राधिका
जशी लक्ष्मी लक्ष्मीपतीजवळ असते, जशी राधिक कृष्णाजवळ असते,
यथा धरा वराहे च यथा मेना हिमालये
जशी पृथ्वी वराहाजवळ असते, जशी मेना हिमालयाजवळ असते,
रोहिणी च यथा चन्द्रे यथा कामे रतिः सती
जशी रोहिणी चंद्राजवळ असते, जशी रती कामदेवाजवळ असते, सती,
यथाऽहल्या गौतमे च देवहूतिश्च कर्दमे 2.16.
जशी अहल्या गौतमाजवळ असते, आणि देवहूती कर्दमाजवळ असते,
यथा च दक्षिणा यज्ञे यथा स्वाहा हुताशने
जशी दक्षिणा यज्ञात असते, जशी स्वाहा अग्निजवळ असते,
देवसेना यथा स्कन्दे धर्मे मूत्तिर्यथा सती
जशी देवसेना स्कंदाजवळ असते, आणि मूत्ति धर्माजवळ असते, सती,