सुतात्परमतिस्नेहं कुर्वन्तीं रतिकर्तरि
ती आपल्या मुलावर फार प्रेम दाखवते, पण ते फक्त सुखाच्या वेळीच.
पश्यन्तीं रिपुतुल्यं च वृद्धं वा मैथुनाक्षमम्
जो वृद्ध आहे आणि मैथुनास असमर्थ आहे, त्याला ती शत्रूसमान समजते.
चर्चया भक्षयन्तीं तं कीनाश इव गोरजः
ती आपल्या वागण्याने त्याला संपवते, जसे किडा शेण खातो.
शश्वत्कपटरूपां च सर्वदोषाश्रयां सदा
ती नेहमी कपटी असते आणि सर्व दोषांची जागा असते.
तपोमार्गार्गलां शश्वन्मुक्तिद्वारकपाटिकाम्
ती नेहमी तपस्येच्या मार्गातील अडथळा आणि मुक्तीच्या दाराला कुलूप असते.
हरेर्भक्तिव्यवहितां सर्वमाया करण्डिकाम्
ती हरिच्या भक्तीला अडथळा आणते आणि सर्व मायेची पेटी आहे.
इन्द्रजालस्वरूपां च मिथ्यावादिस्वरूपिणीम्
ती मायेच्या स्वरूपाची आणि खोटे बोलण्याची मूर्ती आहे.
नानाविण्मूत्रपूयानामाधारं मलसंयुतम् ।।।2.16.
ती अनेक प्रकारच्या विष्ठा, लघवी आणि पू यांचे पात्र असून कायम घाणीत मिसळलेली असते.
मायारूपं मायिनां च विधिना निर्मितं पुरा
माया आणि मायावी हे दोन्ही सृष्टीकर्त्याने फार पूर्वी निर्माण केले.
इत्युक्त्वा तुलसी तं च विरराम च नारद
तुलसी आणि नारद यांनी असे सांगून मौन धरले.
शंखचूड उवाच किंचित्सत्यमलीकं च किंचिन्मत्तो निशामय
शंखचूड म्हणाला, 'काही खरे, काही खोटे आणि काही माझ्या कडून ऐक.'
निर्मितं द्विविधं धात्रा स्त्रीरूपं सर्वमोहनम्
सृष्टीकर्त्याने स्त्रीचे दोन प्रकारचे रूप घडवले, जे सर्वांना मोहात पाडते.
लक्ष्मी सरस्वती दुर्गा सावित्री राधिकादिकम्
लक्ष्मी, सरस्वती, दुर्गा, सावित्री, राधिकादि या सर्व—
एतासामंशरूपं यत्स्त्रीरूपं वास्तवं स्मृतम्
स्त्रीचे खरे रूप या सर्व देवींच्या अंशातून आले आहे असे मानले जाते.
शतरूपा देवहूतिस्स्वधा स्वाहा च दक्षिणा
शतरूपा, देवहुती, स्वधा, स्वाहा आणि दक्षिणा—
कुबेरवायुपत्नी साऽप्यदितिश्च दितिस्तथा
कुबेराची पत्नी, वायूची पत्नी, तसेच अदिती आणि दिती—
अहल्याऽरुन्धती मेना तारा मन्दोदरी परा
अहल्या, अरुंधती, मेना, तारा, मंदोदरी आणि परा—
पुष्टिस्तुष्टिः स्मृतिर्मेधा कालिका च वसुन्धरा 2.16.
पुष्टी, तुष्टी, स्मृती, मेधा, कालिका आणि वसुंधरा—
स्वस्तिः श्रद्धा च कान्तिश्च तुष्टिः शान्तिस्तथा परा
स्वस्ति, श्रद्धा, कांती, तुष्टी, शांती आणि परा—
सम्पत्तिवृत्तिकीर्त्यश्च क्रियाशोभाप्रभांशकम्
समृद्धी, वर्तन, कीर्ती, कृती, शोभा आणि प्रभा—
कृत्यास्वरूपं तद्यत्तु स्वर्वेश्यादिकमेव च
कृतीचे खरे स्वरूप आणि सर्व देवतांमध्ये श्रेष्ठ जे आहे—
सत्त्वप्रधानं यद्रूपं तच्च शुद्धं स्वभावतः
जे रूप सत्त्वगुणप्रधान आहे, ते स्वभावतः शुद्ध असते.
तद्वास्तवं च विज्ञेयं प्रवदन्ति मनीषिणः
तेच खरे रूप समजावे, असे ज्ञानी लोक सांगतात.
स्थानाभावात्क्षणाभावान्मध्यवृत्तेरभावतः
स्थानाचा, क्षणाचा आणि मधल्या अवस्थेचा अभाव असल्यामुळे—
बहुगोष्ठा वृतेनैव रिपुराजभयेन च
अनेक चर्चा आणि शत्रुराजाच्या भीतीमुळे—
इदं मध्यमरूपं च प्रवदन्ति मनीषिणः
हेच मध्यम रूप आहे, असे ज्ञानी लोक सांगतात.
न पृच्छति कुले जातः पण्डितश्च परस्त्रियम्
जो माणूस चांगल्या घरात जन्मला आणि शहाणा आहे, तो दुसऱ्याच्या बायकोला कधीच काही विचारत नाही.
आगच्छामि त्वत्समीपमाज्ञया ब्रह्मणोऽधुना 2.16.
ब्रह्मदेवाच्या आज्ञेने मी आता तुझ्या समोर आलो आहे.
अहमेव शङ्खचूडो देवविद्रावकारकः
मीच शंखचूड आहे, जो देवांना घाबरवतो.
अहमष्टसु गोपेषु गोगोपीपार्षदेषु च
आठ गवळ्यांच्या गटात, तसेच गायी, गवळण आणि त्यांचे सेवक यांच्यात मी आहे.