लम्पटोऽसत्कुले जातो धर्मशास्त्रार्थवर्जितः
तो कामी, नीच घरात जन्मलेला, आणि धर्मशास्त्राचा अर्थ समजत नाही.
आपात मधुरामन्ते चान्तकां पुरुषस्य ताम्
ती सुरुवातीला गोड वाटते, पण शेवटी त्या पुरुषाचा नाश करते.
हृदये क्षुरधाराभां शश्वन्मधुरभाषिणीम्
हृदयात ती वधस्ताऱ्यासारखी तीक्ष्ण असते, पण नेहमी गोड बोलते.
कार्य्यार्थे स्वामिवशगामन्यथैवावशां सदा
स्वतःच्या कामासाठी ती मालकाच्या अधीन राहते, पण इतर वेळी कायम हट्टी असते.
श्रुतौ पुराणे यासां च चरित्रमनिरूपितम्
पुराणांमध्ये त्यांच्या वागणुकीचे नेमके वर्णन केलेले नाही.
तासां को वा रिपुर्मित्रं प्रार्थयन्तीं नवं नवम्
नवीन नवीन गोष्टी सतत मागणाऱ्यांना शत्रू कोण आणि मित्र कोण?
बाह्ये स्वात्मसतीत्वं च ज्ञापयन्तीं प्रयत्नतः
ती बाहेरून स्वतःच्या निष्ठेचे भासवते, पण ते मनापासून नसते.
बाह्ये छलाच्छादयन्तीं स्वान्तर्मैथुनलालसाम् 2.16.
ती बाहेरून फसवणूक दाखवते, पण आतून मैथुनाची इच्छा धरते.
मानिनीं मैथुनाभावे कोपिनीं कलहांकुराम्
ती अभिमानी असते, मैथुन न मिळाल्यास रागावते आणि भांडणाचा मूळ कारण असते.
सुमृष्टान्नं शीततोयमाकांक्षन्तीं च मानसे
तिच्या मनात नेहमी चांगले शिजवलेले अन्न आणि थंड पाणी हवे असते.
सुतात्परमतिस्नेहं कुर्वन्तीं रतिकर्तरि
ती आपल्या मुलावर फार प्रेम दाखवते, पण ते फक्त सुखाच्या वेळीच.
पश्यन्तीं रिपुतुल्यं च वृद्धं वा मैथुनाक्षमम्
जो वृद्ध आहे आणि मैथुनास असमर्थ आहे, त्याला ती शत्रूसमान समजते.
चर्चया भक्षयन्तीं तं कीनाश इव गोरजः
ती आपल्या वागण्याने त्याला संपवते, जसे किडा शेण खातो.
शश्वत्कपटरूपां च सर्वदोषाश्रयां सदा
ती नेहमी कपटी असते आणि सर्व दोषांची जागा असते.
तपोमार्गार्गलां शश्वन्मुक्तिद्वारकपाटिकाम्
ती नेहमी तपस्येच्या मार्गातील अडथळा आणि मुक्तीच्या दाराला कुलूप असते.
हरेर्भक्तिव्यवहितां सर्वमाया करण्डिकाम्
ती हरिच्या भक्तीला अडथळा आणते आणि सर्व मायेची पेटी आहे.
इन्द्रजालस्वरूपां च मिथ्यावादिस्वरूपिणीम्
ती मायेच्या स्वरूपाची आणि खोटे बोलण्याची मूर्ती आहे.
नानाविण्मूत्रपूयानामाधारं मलसंयुतम् ।।।2.16.
ती अनेक प्रकारच्या विष्ठा, लघवी आणि पू यांचे पात्र असून कायम घाणीत मिसळलेली असते.
मायारूपं मायिनां च विधिना निर्मितं पुरा
माया आणि मायावी हे दोन्ही सृष्टीकर्त्याने फार पूर्वी निर्माण केले.
इत्युक्त्वा तुलसी तं च विरराम च नारद
तुलसी आणि नारद यांनी असे सांगून मौन धरले.
शंखचूड उवाच किंचित्सत्यमलीकं च किंचिन्मत्तो निशामय
शंखचूड म्हणाला, 'काही खरे, काही खोटे आणि काही माझ्या कडून ऐक.'
निर्मितं द्विविधं धात्रा स्त्रीरूपं सर्वमोहनम्
सृष्टीकर्त्याने स्त्रीचे दोन प्रकारचे रूप घडवले, जे सर्वांना मोहात पाडते.
लक्ष्मी सरस्वती दुर्गा सावित्री राधिकादिकम्
लक्ष्मी, सरस्वती, दुर्गा, सावित्री, राधिकादि या सर्व—
एतासामंशरूपं यत्स्त्रीरूपं वास्तवं स्मृतम्
स्त्रीचे खरे रूप या सर्व देवींच्या अंशातून आले आहे असे मानले जाते.
शतरूपा देवहूतिस्स्वधा स्वाहा च दक्षिणा
शतरूपा, देवहुती, स्वधा, स्वाहा आणि दक्षिणा—
कुबेरवायुपत्नी साऽप्यदितिश्च दितिस्तथा
कुबेराची पत्नी, वायूची पत्नी, तसेच अदिती आणि दिती—
अहल्याऽरुन्धती मेना तारा मन्दोदरी परा
अहल्या, अरुंधती, मेना, तारा, मंदोदरी आणि परा—
पुष्टिस्तुष्टिः स्मृतिर्मेधा कालिका च वसुन्धरा 2.16.
पुष्टी, तुष्टी, स्मृती, मेधा, कालिका आणि वसुंधरा—
स्वस्तिः श्रद्धा च कान्तिश्च तुष्टिः शान्तिस्तथा परा
स्वस्ति, श्रद्धा, कांती, तुष्टी, शांती आणि परा—
सम्पत्तिवृत्तिकीर्त्यश्च क्रियाशोभाप्रभांशकम्
समृद्धी, वर्तन, कीर्ती, कृती, शोभा आणि प्रभा—