श्यामां सुकेशीं रुचिरां न्यग्रोधपरिमण्डलाम्
ती काळीशार होती, तिचे केस सुंदर होते, ती देखणी होती आणि तिचे शरीर वटवृक्षासारखे गोल होते.
नरा नार्य्यश्च तां दृष्ट्वा तुलनां दातुमक्षमाः
पुरुष आणि स्त्रिया, तिला पाहून, तिची तुलना कोणाशीच करू शकले नाहीत.
सा च भूमिष्ठमात्रेण योग्या स्त्रीप्रकृतिर्यथा
ती पृथ्वीच्या मापाने अगदी योग्य होती, जशी स्त्रीची स्वाभाविक प्रकृती असते.
तत्र दैवाब्दलक्षं च चकार परमं तपः
तेथे तिने एक लाख देववर्षे अत्युच्च तपश्चर्या केली.
ग्रीष्मे पञ्चतपाः शीते तोयस्था सा च सुन्दरी
उन्हाळ्यात तिने पंचतपाचे कठोर तप केले आणि हिवाळ्यात ती सुंदर स्त्री पाण्यात उभी राहिली.
विंशत्सहस्रवर्षं च फलतोयाशना च सा
वीस हजार वर्षे तिने फळे आणि पाणी यावरच उपजीविका केली.
चत्वारिंशत्सहस्राब्दं वाय्वाहारा कृशोदरी
चाळीस हजार वर्षे ती कृश कंबरेची स्त्री केवळ वायूवर जगली.
निर्लक्ष्यां चैकपादस्थां दृष्ट्वा तां कमलोद्भवः 2.15.
ती एक पायावर उभी होती, तिचे अस्तित्व जाणवणे कठीण होते, असे पाहून कमलातून जन्मलेला ब्रह्मा—
चतुर्मुखं च सा दृष्ट्वा प्राणंसीद्धंसवाहनम्
तीथे तिने चतुर्मुख ब्रह्मा, ज्यांचे वाहन हंस आहे, त्यांना पाहिले.
ब्रह्मोवाच हरिभक्तिं च मुक्तिं वाऽप्यजरामरतामपि
ब्रह्मा म्हणाले: हरिभक्ती असो, मुक्ती असो, किंवा अजरा-अमरता असो—
तुलस्युवाच सर्वज्ञस्यापि पुरतः का लज्जा मम साम्प्रतम्
तुलसी म्हणाली: सर्वज्ञाच्या समोर मला आता कसली लाज वाटावी?
अहं च तुलसी गोपी गोलोकेऽहं स्थिता पुरा
मी तुलसी, पूर्वी गोळोकात राहणारी एक गोपी होते.
गोविन्देन सहासक्तामतृप्तां मां च मूर्च्छिताम्
गोविंदाशी आसक्त राहून, मी कधीच तृप्त झाले नाही आणि बेशुद्ध पडले.
गोविन्दं भर्त्सयामास मां शशाप रुषाऽन्विता
राधिकेने रागाने गोविंदाला बोल लावले आणि मला शाप दिला.
मामुवाच स गोविन्दो मदंशं त्वं चतुर्भुजम्
गोविंदा म्हणाले: 'तू माझ्या अंशरूपाने, चार हातांची होशील.'
इत्येवमुक्त्वा देवेशोऽप्यन्तर्धानमवाप सः
असे सांगून देवांचा स्वामी अदृश्य झाला.
अहं नारायणं कान्तं शान्तं सुन्दविग्रहम्
मी माझ्या प्रिय नारायणाला, शांत आणि सुंदर रूपात पाहिले.
ब्रह्मोवाच तदंशश्चातितेजस्वी चालभज्जन्म भारते ।। 2.15.
ब्रह्मा म्हणाले: तो तेजस्वी अंश भारतात अलभ्य नावाने जन्माला आला.
साम्प्रतं राधिकाशापाद्दनुवंशसमुद्भवः
आता राधिकेच्या शापामुळे तो दानवकुळात जन्मला.
गोलोके त्वां पुरा दृष्ट्वा कामोन्मथितमानसः
गोळोकात तुला पाहून त्याचे मन कामाने अस्वस्थ झाले होते.
स च जातिस्मरस्तप्त्वा त्वां ललाभ वरेण च
तो आपला पूर्वजन्म आठवत, तप करून, वराने तुला मिळवला.
अधुना तस्य पत्नी च भव भाविनि शोभने
आता, शुभेच्छे आणि सुंदर स्त्री, त्याची पत्नी हो.
शापान्नारायणस्यैव कलया दैवयोगतः
नारायणाच्या शापामुळे, त्याच्या अंशाने आणि दैवी इच्छेने—
प्रधाना सर्वपुष्पाणां विष्णुप्राणाधिका भवेत्
तू सर्व फुलांमध्ये श्रेष्ठ आणि विष्णूला प्राणाहून प्रिय होशील.
वृन्दावने वृक्षरूपा नाम्ना वृन्दावनीति च
वृंदावनात तू वृक्षरूप धारण करशील आणि 'वृंदा' या नावाने ओळखली जाशील.
वृक्षाधिदेवीरूपेण सार्द्धं कृष्णेन सन्ततम्
वृक्षांची अधिष्ठात्री देवी म्हणून, तू नेहमी कृष्णासोबत राहशील.
इत्येवं वचनं श्रुत्वा सस्मिता हृष्टमानसा
ही शब्दं ऐकून ती हसली, तिचं मन आनंदानं भरून गेलं.
तुलत्युवाच सत्यं ब्रवीमि हे तात न तथा च चतुर्भुजे।।2.15.
तुला म्हणाली, "बाबा, मी खरं सांगते, चौमुखी देवाबद्दल तसं नाही."
अतृप्ताऽहं च गोविन्दे दैवाच्छृङ्गारभंगतः
मी गोविंदाबद्दल अजूनही तृप्त नाही, कारण नशिबानं आमचं प्रेम अर्धवट सोडलं.
तत्प्रसादेन गोविन्दं पुनरेव सुदुर्लभम्
त्याच्या कृपेने, तो दुर्मिळ गोविंदा पुन्हा मला मिळेल.