पितुर्वचःपालनार्थं सत्यसन्धो रघूत्तमः
पित्याच्या आज्ञेचे पालन करण्यासाठी, रघुकुळातील श्रेष्ठ राम सत्यवचन पाळणारा होता.
तस्थौ समुद्रनिकटे सीतया लक्ष्मणेन च
तो सिता आणि लक्ष्मणासह समुद्राच्या काठी राहिला.
तं रामं दुःखितं दृष्ट्वा स च दुःखी बभूव ह
राम दु:खी असल्याचे पाहून तोही दु:खी झाला.
वह्निरुवाच सीताहरणकालोऽयं तवैव समुपस्थितः ।। 2.14.
अग्नी म्हणाला: 'सीतेच्या अपहरणाचा काळ आता तुझ्यावर आला आहे.'
दैवं च दुर्निवार्य्यं वै न च दैवात्परं बलम्
नशीबाला थांबवणं कठीणच असतं, आणि नशीबाहून मोठं दुसरं काहीच नसतं.
दास्यामि सीतां तुभ्यं च परीक्षासमये पुनः
मी परिक्षेच्या वेळी पुन्हा तुला सीता देईन.
रामस्तद्वचनं श्रुत्वा न प्रकाश्य च लक्ष्मणम्
रामाने ती वचने ऐकली, पण ती लक्ष्मणाला सांगितली नाहीत.
वह्निर्योगेन सीतावन्मायासीतां चकार ह
अग्नीच्या सामर्थ्याने, सीतेचे मायास्वरूप तयार करण्यात आले.
सीतां गृहीत्वा स ययौ गोप्यं वक्तुं निषेध्य च
त्याने सीतेला घेऊन गेला आणि तिला उघडपणे बोलू नकोस असे सांगितले.
एतस्मिन्नन्तरे रामो ददर्श कनकं मृगम्
तेव्हढ्यात रामाने सोन्याचा हरिण पाहिला.
संन्यस्य लक्ष्मणं रामो जानक्या रक्षणे वने
रामाने लक्ष्मणाला वनात जानकीचे रक्षण करायला ठेवले.
लक्ष्मणेति च शब्दं वै कृत्वा मायामृगस्तदा
मायाहरीनं तेव्हा 'लक्ष्मण!' असा आवाज केला.
वैकुण्ठस्य महाद्वारं किङ्करो द्वारपालयोः 2.14.
वैकुंठाच्या मोठ्या दरवाज्यावर द्वारपालांपैकी एक सेवक होता.
शापेन सनकादीनां सम्प्राप्तो राक्षसीं तनुम्
सनकादींच्या शापामुळे त्याला राक्षसीचे रूप मिळाले.
अथ शब्दं च सा श्रुत्वा लक्ष्मणेति च विक्लवम्
मग तिने 'लक्ष्मण!' असा व्याकुळ आवाज ऐकला.
गते च लक्ष्मणे रामं रावणो दुर्निवारणः
लक्ष्मण गेल्यावर, रोखता न येणारा रावण रामाजवळ आला.
विषसाद च रामश्च वने दृष्ट्वा च लक्ष्मणम्
वनात लक्ष्मणाला पाहून राम खूप निराश झाला.
मूर्च्छां सम्प्राप्य सुचिरं विललाप भृशं पुनः
बराच वेळ बेशुद्ध पडून, तो पुन्हा जोरजोराने रडू लागला.
काले संप्राप्य तद्वार्तां गृधद्वारा नदीतटे
काळानुसार, नदीच्या काठावर गिधाडामार्फत त्याला ती बातमी कळली.
लङ्कां गत्वा रघुश्रेष्ठश्चावधीत्सायकेन च
लंकेला जाऊन, रघुकुलातील श्रेष्ठ रामाने त्याला बाणाने मारले.
तां च वह्निपरीक्षां व कारयामास सत्वरम्
त्याने पटकन अग्निपरीक्षा घ्यायला लावली.
छाया चोवाच वह्निं च रामं च विनयान्विता
छाया नम्रतेने अग्नीला आणि रामाला बोलली.
वह्निरुवाच कृत्वा तपस्यां तत्रैव स्वर्गलक्ष्मीर्भविष्यसि ।। 2.14.
अग्नी म्हणाले, "इथेच तप करून, तुला स्वर्गसंपत्ती मिळेल."
सा च तद्वचनं श्रुत्वा प्रतेपे पुष्करे तपः
तीने ते शब्द ऐकून पुष्करात तप सुरू केले.
सा च कालेन तपसा यज्ञकुण्डसमुद्भवा
काळानुसार, तिच्या तपामुळे ती यज्ञकुंडातून प्रकट झाली.
कृते युगे वेदवती कुशध्वजसुता शुभा
कृतयुगात ती शुभ्र वेदवती, कुशध्वजाची कन्या होती.
तच्छाया द्रौपदी देवी द्वापरे द्रुपदात्मजा
द्वापरयुगात तिची छाया द्रौपदी देवी, द्रुपदाची मुलगी झाली.
नारद उवाच इति वै चित्तसन्देहं दूरीकुरु महाप्रभो
नारद म्हणाले, "म्हणून, हे महाप्रभो, मनातील सगळा संदेह दूर कर."
नारायण उवाच रूपयौवनसम्पन्ना छाया सा बहुविह्वला
नारायण म्हणाले, "ती छाया रूप आणि तारुण्याने संपन्न असूनही फारच व्याकुळ होती."
रामाग्न्योराज्ञया तप्त्वा ययाचे शङ्करं वरम्
राम आणि अग्नी यांच्या आज्ञेने तिने तप केले आणि शंकराकडे वर मागितला.