एकमन्वन्तरं चैव पुष्करे च तपस्विनी
एक मन्वंतर ती पुष्करात तप करत होती.
तथाऽपि पुष्टा न कृशा नवयौवनसंयुता
तरीसुद्धा ती पुष्ट, कृश नव्हती आणि नेहमीच तरुणपणाने युक्त होती.
जन्मान्तरे ते भर्त्ता च भविष्यति हरिः स्वयम्
दुसऱ्या जन्मात तिचा पती स्वतः हरि होईल.
इति श्रुत्वा तु सा रुष्टा चकार च पुनस्तपः 2.14.
हे ऐकून ती रागावली आणि पुन्हा तपास बसली.
तत्रैवं सुचिरं तप्त्वा विश्वस्य समुवास सा
तेथे तिने खूप काळ तप करून, विश्वात वास केला.
दृष्ट्वा साऽतिथिभक्त्या च पाद्यं तस्मै ददौ किल
त्याला पाहून, आदराने तिने त्याला पाद्य दिले.
तच्च भुक्त्वा स पापिष्ठश्चावात्सीत्तत्समीपतः
ते खाऊन तो पापी तिथेच थांबला.
तां च दृष्ट्वा वरारोहां पीनोन्नतपयोधराम्
ती सुंदर, भरगच्च व उन्नत स्तनांची स्त्री पाहून,
मूर्च्छामवाप कृपणः कामबाणप्रपीडितः
तो दीन, कामाच्या वेदनेने त्रस्त होऊन बेशुद्ध पडला.
सा सती कोपदृष्ट्या च स्तम्भितं तं चकार ह
ती सती रागाने त्याच्याकडे पाहून त्याला जागेवरच स्तब्ध करून टाकली.
तुष्टाव मनसा देवीं पद्मांशां पद्मलोचनाम्
त्याने मनात कमळासारख्या डोळ्यांच्या पद्मा देवीचे स्तुती केली.
शशाप च मदर्थे त्वं विनश्यसि सबान्धवः
ती म्हणाली, 'माझ्या कारणाने, तू आणि तुझे नातेवाईक नष्ट व्हाल.' असे शाप दिला.
इत्युक्त्वा सा च योगेन देहत्यागं चकार ह
असे म्हणून तिने योगाच्या सामर्थ्याने देहत्याग केला.
अहो किमद्भुतं दृष्टं किं कृतं वा मयाऽधुना ।। 2.14.
अरे! मी काय अद्भुत पाहिले, आणि आता काय केले?
सा च कालान्तरे साध्वी बभूव जनकात्मजा
काळानुसार ती सती जनकाची कन्या झाली.
महातपस्विनी सा च तपसा पूर्वजन्मनः
ती महातपस्विनी आपल्या पूर्वजन्मातील तपामुळे,
संप्राप्य तपसाऽऽराध्य स्वामिनं च जगत्पतिम्
तिने तप करून जगाचा स्वामी प्राप्त केला आणि त्याची उपासना केली.
जातिस्मरा स्म स्मरति तपसश्च क्रमं पुरा
ती जन्म आठवते आणि पूर्वी केलेल्या तपश्चर्येची आठवण ठेवते.
नानाप्रकारविभवं चकार सुचिरं सती
ती सती खूप काळ विविध प्रकारचे तप करत राहिली.
गुणिनं रसिकं शान्तं कान्तवेषमनुत्तमम्
तो गुणी, रसिक, शांत आणि अनुपम रूपाचा होता.
पितुर्वचःपालनार्थं सत्यसन्धो रघूत्तमः
पित्याच्या आज्ञेचे पालन करण्यासाठी, रघुकुळातील श्रेष्ठ राम सत्यवचन पाळणारा होता.
तस्थौ समुद्रनिकटे सीतया लक्ष्मणेन च
तो सिता आणि लक्ष्मणासह समुद्राच्या काठी राहिला.
तं रामं दुःखितं दृष्ट्वा स च दुःखी बभूव ह
राम दु:खी असल्याचे पाहून तोही दु:खी झाला.
वह्निरुवाच सीताहरणकालोऽयं तवैव समुपस्थितः ।। 2.14.
अग्नी म्हणाला: 'सीतेच्या अपहरणाचा काळ आता तुझ्यावर आला आहे.'
दैवं च दुर्निवार्य्यं वै न च दैवात्परं बलम्
नशीबाला थांबवणं कठीणच असतं, आणि नशीबाहून मोठं दुसरं काहीच नसतं.
दास्यामि सीतां तुभ्यं च परीक्षासमये पुनः
मी परिक्षेच्या वेळी पुन्हा तुला सीता देईन.
रामस्तद्वचनं श्रुत्वा न प्रकाश्य च लक्ष्मणम्
रामाने ती वचने ऐकली, पण ती लक्ष्मणाला सांगितली नाहीत.
वह्निर्योगेन सीतावन्मायासीतां चकार ह
अग्नीच्या सामर्थ्याने, सीतेचे मायास्वरूप तयार करण्यात आले.
सीतां गृहीत्वा स ययौ गोप्यं वक्तुं निषेध्य च
त्याने सीतेला घेऊन गेला आणि तिला उघडपणे बोलू नकोस असे सांगितले.
एतस्मिन्नन्तरे रामो ददर्श कनकं मृगम्
तेव्हढ्यात रामाने सोन्याचा हरिण पाहिला.