राज्यभ्रष्टौ श्रिया भ्रष्टौ कमलातापसावुभौ
राज्य आणि संपत्ती गमावून, हे दोघेही कमळाच्या उपासनेत मग्न झाले.
सम्पद्युक्तौ तदा तौ च नृपश्रेष्ठौ भविष्यतः
त्या काळी, संपत्तीने युक्त असलेले हे दोघे, राजांमध्ये श्रेष्ठ होतील.
इत्युक्त्वा च सलक्ष्मीकः सभातोऽभ्यन्तरं गतः
असे सांगून, लक्ष्मीसमवेत तो सभेच्या आत गेला.
शिवश्च तपसे शीघ्रं परिपूर्णतमो ययौ
शिवानेही लगेच तपासाठी पूर्ण मनाने प्रस्थान केले.
नारायण उवाच प्रत्येकं वरमिष्टं च संप्रापतुरभीप्सितम्
नारायण म्हणाले: प्रत्येकाने आपल्या इच्छित वराची प्राप्ती केली.
महालक्ष्म्या वरेणैव तौ पृध्वीशौ बभूवतुः
महालक्ष्मीच्या वरामुळे ते दोघे पृथ्वीचे राजे झाले.
कुशध्वजस्य पत्नी च देवी मालावती सती
कुशध्वजाची पत्नी, देवी मालावती, ही सती होती.
सा च भूतलसम्बन्धाज्ज्ञानयुक्ता बभूव ह ।। कृत्वा वेदध्वनिं स्पष्टमुत्तस्थौ सूतिकागृहे
पृथ्वीशी संबंध असल्यामुळे ती ज्ञानाने युक्त झाली; स्पष्ट वेदध्वनी करून ती सूतिकागृहातून उठली.
वेदध्वनिं सा चकार जातमात्रेण कन्यका
त्या कन्येने जन्मताच वेदांचा नाद केला.
जातमात्रेण सुस्नाता जगाम तपसे वनम्
जन्मताच स्नान करून, ती तपासाठी वनात गेली.
एकमन्वन्तरं चैव पुष्करे च तपस्विनी
एक मन्वंतर ती पुष्करात तप करत होती.
तथाऽपि पुष्टा न कृशा नवयौवनसंयुता
तरीसुद्धा ती पुष्ट, कृश नव्हती आणि नेहमीच तरुणपणाने युक्त होती.
जन्मान्तरे ते भर्त्ता च भविष्यति हरिः स्वयम्
दुसऱ्या जन्मात तिचा पती स्वतः हरि होईल.
इति श्रुत्वा तु सा रुष्टा चकार च पुनस्तपः 2.14.
हे ऐकून ती रागावली आणि पुन्हा तपास बसली.
तत्रैवं सुचिरं तप्त्वा विश्वस्य समुवास सा
तेथे तिने खूप काळ तप करून, विश्वात वास केला.
दृष्ट्वा साऽतिथिभक्त्या च पाद्यं तस्मै ददौ किल
त्याला पाहून, आदराने तिने त्याला पाद्य दिले.
तच्च भुक्त्वा स पापिष्ठश्चावात्सीत्तत्समीपतः
ते खाऊन तो पापी तिथेच थांबला.
तां च दृष्ट्वा वरारोहां पीनोन्नतपयोधराम्
ती सुंदर, भरगच्च व उन्नत स्तनांची स्त्री पाहून,
मूर्च्छामवाप कृपणः कामबाणप्रपीडितः
तो दीन, कामाच्या वेदनेने त्रस्त होऊन बेशुद्ध पडला.
सा सती कोपदृष्ट्या च स्तम्भितं तं चकार ह
ती सती रागाने त्याच्याकडे पाहून त्याला जागेवरच स्तब्ध करून टाकली.
तुष्टाव मनसा देवीं पद्मांशां पद्मलोचनाम्
त्याने मनात कमळासारख्या डोळ्यांच्या पद्मा देवीचे स्तुती केली.
शशाप च मदर्थे त्वं विनश्यसि सबान्धवः
ती म्हणाली, 'माझ्या कारणाने, तू आणि तुझे नातेवाईक नष्ट व्हाल.' असे शाप दिला.
इत्युक्त्वा सा च योगेन देहत्यागं चकार ह
असे म्हणून तिने योगाच्या सामर्थ्याने देहत्याग केला.
अहो किमद्भुतं दृष्टं किं कृतं वा मयाऽधुना ।। 2.14.
अरे! मी काय अद्भुत पाहिले, आणि आता काय केले?
सा च कालान्तरे साध्वी बभूव जनकात्मजा
काळानुसार ती सती जनकाची कन्या झाली.
महातपस्विनी सा च तपसा पूर्वजन्मनः
ती महातपस्विनी आपल्या पूर्वजन्मातील तपामुळे,
संप्राप्य तपसाऽऽराध्य स्वामिनं च जगत्पतिम्
तिने तप करून जगाचा स्वामी प्राप्त केला आणि त्याची उपासना केली.
जातिस्मरा स्म स्मरति तपसश्च क्रमं पुरा
ती जन्म आठवते आणि पूर्वी केलेल्या तपश्चर्येची आठवण ठेवते.
नानाप्रकारविभवं चकार सुचिरं सती
ती सती खूप काळ विविध प्रकारचे तप करत राहिली.
गुणिनं रसिकं शान्तं कान्तवेषमनुत्तमम्
तो गुणी, रसिक, शांत आणि अनुपम रूपाचा होता.