ज्ञानाधिदेवे सर्वज्ञे ज्ञानं पृच्छामि किं वृथा
ज्ञानाचा अधिपती, सर्वज्ञ तू आहेस; मग मी तुला ज्ञानाबद्दल का विचारू?
त्वामेव वाग्धनं प्रश्नमलं स्वाश्रयमागमे
तूच वाणी आणि प्रश्नांचा मूळ आहेस, आणि सर्व शास्त्रांचा आधार आहेस.
श्रीमहादेव उवाच सूर्य्यः शशाप इति मे हेतुरागमकोपयोः
श्रीमहादेव म्हणाले: सूर्याला शाप दिला गेला, म्हणूनच शास्त्रांमध्ये मतभेद झाले.
पुत्रवात्सल्यशोकेन सूर्य्यं हन्तुं समुद्यतः
पुत्रावरच्या प्रेमाने आणि दुःखाने, सूर्याचा नाश करण्यासाठी तो उठला.
त्वां ये शरणमापन्ना ध्यानेन वचसाऽपि वा
जे लोक ध्यानाने किंवा शब्दांनीसुद्धा तुझ्या शरण येतात,
साक्षाद्ये शरणापन्नास्तत्फलं किं वदामि भोः
आणि जे प्रत्यक्ष तुझ्या शरण येतात, त्यांना काय फळ मिळेल हे सांगायची गरजच नाही, हो महाराज!
किं मे भक्तस्य भविता तन्मे ब्रूहि जगत्प्रभो 2.13.
माझ्या भक्ताचे पुढे काय होईल? हे मला सांग, हे जगाच्या प्रभो.
श्रीभगवानुवाच वैकुण्ठे घटिकार्द्धेन शीघ्रं याहि नृपालयम्
श्रीभगवान म्हणाले: वैकुंठातून अर्ध्या घटिकेत तू राजांच्या लोकात लवकर जा.
वृषध्वजो मृतः कालाद्दुर्निवार्य्यात्सुदारुणात्
वृषध्वजाचा मृत्यू काळाच्या अपरिहार्य आणि अत्यंत भयंकर प्रभावामुळे झाला.
तत्पुत्रौ च महाभागौ धर्मध्वजकुशध्वजौ
त्याचे दोन पुत्र, धर्मध्वज आणि कुशध्वज, हे दोघेही फार थोर आणि तेजस्वी होते.
राज्यभ्रष्टौ श्रिया भ्रष्टौ कमलातापसावुभौ
राज्य आणि संपत्ती गमावून, हे दोघेही कमळाच्या उपासनेत मग्न झाले.
सम्पद्युक्तौ तदा तौ च नृपश्रेष्ठौ भविष्यतः
त्या काळी, संपत्तीने युक्त असलेले हे दोघे, राजांमध्ये श्रेष्ठ होतील.
इत्युक्त्वा च सलक्ष्मीकः सभातोऽभ्यन्तरं गतः
असे सांगून, लक्ष्मीसमवेत तो सभेच्या आत गेला.
शिवश्च तपसे शीघ्रं परिपूर्णतमो ययौ
शिवानेही लगेच तपासाठी पूर्ण मनाने प्रस्थान केले.
नारायण उवाच प्रत्येकं वरमिष्टं च संप्रापतुरभीप्सितम्
नारायण म्हणाले: प्रत्येकाने आपल्या इच्छित वराची प्राप्ती केली.
महालक्ष्म्या वरेणैव तौ पृध्वीशौ बभूवतुः
महालक्ष्मीच्या वरामुळे ते दोघे पृथ्वीचे राजे झाले.
कुशध्वजस्य पत्नी च देवी मालावती सती
कुशध्वजाची पत्नी, देवी मालावती, ही सती होती.
सा च भूतलसम्बन्धाज्ज्ञानयुक्ता बभूव ह ।। कृत्वा वेदध्वनिं स्पष्टमुत्तस्थौ सूतिकागृहे
पृथ्वीशी संबंध असल्यामुळे ती ज्ञानाने युक्त झाली; स्पष्ट वेदध्वनी करून ती सूतिकागृहातून उठली.
वेदध्वनिं सा चकार जातमात्रेण कन्यका
त्या कन्येने जन्मताच वेदांचा नाद केला.
जातमात्रेण सुस्नाता जगाम तपसे वनम्
जन्मताच स्नान करून, ती तपासाठी वनात गेली.
एकमन्वन्तरं चैव पुष्करे च तपस्विनी
एक मन्वंतर ती पुष्करात तप करत होती.
तथाऽपि पुष्टा न कृशा नवयौवनसंयुता
तरीसुद्धा ती पुष्ट, कृश नव्हती आणि नेहमीच तरुणपणाने युक्त होती.
जन्मान्तरे ते भर्त्ता च भविष्यति हरिः स्वयम्
दुसऱ्या जन्मात तिचा पती स्वतः हरि होईल.
इति श्रुत्वा तु सा रुष्टा चकार च पुनस्तपः 2.14.
हे ऐकून ती रागावली आणि पुन्हा तपास बसली.
तत्रैवं सुचिरं तप्त्वा विश्वस्य समुवास सा
तेथे तिने खूप काळ तप करून, विश्वात वास केला.
दृष्ट्वा साऽतिथिभक्त्या च पाद्यं तस्मै ददौ किल
त्याला पाहून, आदराने तिने त्याला पाद्य दिले.
तच्च भुक्त्वा स पापिष्ठश्चावात्सीत्तत्समीपतः
ते खाऊन तो पापी तिथेच थांबला.
तां च दृष्ट्वा वरारोहां पीनोन्नतपयोधराम्
ती सुंदर, भरगच्च व उन्नत स्तनांची स्त्री पाहून,
मूर्च्छामवाप कृपणः कामबाणप्रपीडितः
तो दीन, कामाच्या वेदनेने त्रस्त होऊन बेशुद्ध पडला.
सा सती कोपदृष्ट्या च स्तम्भितं तं चकार ह
ती सती रागाने त्याच्याकडे पाहून त्याला जागेवरच स्तब्ध करून टाकली.