श्रीकृष्णस्य वचः श्रुत्वा सस्मितः कमलोद्भवः
श्रीकृष्णाची वचने ऐकून कमलातून जन्मलेला ब्रह्मा हसला.
धाता चतुर्णां वेदानामुवाच चतुराननः ।। 2.11.
चतुर्मुख ब्रह्मदेवाने चारही वेद सांगितले.
गङ्गा त्वदङ्गसम्भूता प्रभोर्वै रासमण्डले
गंगा, प्रभो, रासमंडळात तुझ्या अंगातून उत्पन्न झाली आहे.
कृष्णांशा च त्वदंशा च त्वत्कन्यासदृशी प्रिया
ती कृष्णाचा अंश आणि तुझाही अंश आहे, तुझ्या कन्येसारखी प्रिय आहे.
भविष्यति पतिस्तस्या वैकुण्ठे च चतुर्भुजः
वैकुंठात तिचा पती चतुर्भुज असणार आहे.
गोलोकस्था च या राधा सर्वत्रस्था तथात्मिका
गोलोकात वसणारी राधा सर्वत्र आणि प्रत्येकात आहे.
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा स्वीचकार च सस्मिता
ब्रह्माची वचने ऐकून तिने हसतच ती स्वीकारली.
तत्रैव संवृता शान्ता तस्थौ तेषां च मध्यतः
ती तिथेच शांतपणे उभी राहिली आणि सर्वांच्या मध्ये स्थिर राहिली.
तत्तोयं ब्रह्मणा किञ्चित्स्थापितं च कमण्डलौ
तेव्हा ब्रह्मदेवांनी त्या पाण्यापैकी थोडं पाणी कमंडलूत ठेवलं.
गङ्गायै राधिकामन्त्रं प्रददौ कमलोद्भवः
कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मदेवांनी गंगेच्या कानावर राधिकेचा मंत्र सांगितला.
सर्वं तत्सामवेदोक्तं पुरश्चर्य्याक्रमं तथा
हे सर्व सामवेदात जसं सांगितलं आहे, तसंच विधीपूर्वक केलं गेलं.
लक्ष्मीः सरस्वती गंगा तुलसी विश्वपावनी 2.11.
लक्ष्मी, सरस्वती, गंगा आणि तुळस या साऱ्या जगाला पावन करणाऱ्या आहेत.
अथ तं सस्मितः कृष्णो ब्रह्माणं समुवाच ह
तेव्हा कृष्ण हसत-हसत ब्रह्मदेवांना म्हणाले.
श्रीकृष्ण उवाच शृणु कालस्य वृत्तान्तं यदतीतं निशामय
श्रीकृष्ण म्हणाले — ऐक, काळाची गोष्ट सांगतो; जे घडलं ते नीट लक्ष दे.
यूयं च येऽन्यदेवाश्च मुनयो मनवस्तथा
तुम्ही, इतर देव, ऋषी आणि मनू हे सर्व—
ते ते जीवन्ति गोलोके कालचक्र विवर्जिते
हे सगळे गोलोकात राहतात, जिथे काळाचं चक्र नाही.
ब्रह्माद्या येऽन्यविश्वस्थास्ते लीना अधुना मयि
ब्रह्मा आणि इतर जे वेगवेगळ्या लोकांत आहेत, ते सगळे आता माझ्यात विलीन झाले आहेत.
गत्वा सृष्टिं कुरु पुनर्ब्रह्मलोकादिकं परम्
आता जा, आणि पुन्हा ब्रह्मलोकापासून पुढे सर्व सृष्टी निर्माण कर.
एवमन्येषु विश्वेषु सृष्ट्वा ब्रह्मादिकं पुनः
अशीच इतर विश्वांतही, पुन्हा ब्रह्मा वगैरे निर्माण करून—
मच्चक्षुषोर्निमेषेण ब्रह्मणः पतनं भवेत्
माझ्या डोळ्यांच्या एका क्षणभर झपाट्यात ब्रह्माचा पतन घडतं.
इत्युक्त्वा राधिकानाथो जगामान्तःपुरं मुने
असं म्हणून राधिकेचे स्वामी, हे मुनी, अंतःपुरात गेले.
गोलोके च स्थिता गंगा वैकुण्ठे शिवलोकके 2.11.
गंगा गोलोकात, वैकुंठात आणि शिवाराज्यात राहिली.
तत्रैव सा गता गंगा चाज्ञया परमात्मनः
तेथेच, परमात्म्याच्या आज्ञेने गंगा गेली.
इत्येवं कथितं सर्वं गंगोपाख्यानमुत्तमम्
अशा प्रकारे गंगेची ही सर्व उत्तम कथा सांगितली आहे.
नारद उवाच एता नारायणस्यैव चतस्रश्च प्रिया इति
नारद म्हणाले — या चारही नारायणाच्या प्रिय आहेत.
गंगा जगाम वैकुण्ठमिदमेव श्रुतं मया
गंगा वैकुंठात गेली — हेच मी ऐकलं आहे.
नारायण उवाच गत्वोवाच तया सार्द्धं प्रणम्य जगदीश्वरम्
नारायण म्हणाले — ती सोबत असताना, त्याने जगाचा स्वामीला वंदन केले.
ब्रह्मोवाच तदधिष्ठातृदेवीयं रूपेणाप्रतिमा भुवि
ब्रह्मा म्हणाले — ही अधिष्ठात्री देवी पृथ्वीवर अद्वितीय रूपाची आहे.
नवयौवनसम्पन्ना सुशीला सुन्दरी वरा
ती तरुण, गुणी, सुंदर आणि उत्तम आहे.
यदङ्गसम्भवा नान्यं वृणोतीयं च तं विना
ती त्याच्या अंगातून जन्मलेली असून, त्याच्याशिवाय दुसऱ्या कोणालाही निवडत नाही.