परकीये लुप्तकूपे कूपं मूढः करोति यः
जो मूर्ख दुसऱ्याच्या बंद पडलेल्या विहिरीत नवी विहीर खणतो—
परकीयतडागे च पङ्कमुद्धृत्य चोत्सृजेत्
जो दुसऱ्याच्या तळ्यातून चिखल काढून बाहेर टाकतो—
पिण्डं पित्रे भूतिभर्त्तुर्न प्रदाय च मानवः
जो आपल्या वडिलांना किंवा पितरांचे पालन करणाऱ्याला पिंड अर्पण करत नाही—
भूमौ दीपं योऽर्पयति सोऽन्धः सप्तसु जन्मसु
जो जमिनीवर दिवा ठेवतो, तो सात जन्म अंध होतो.
मुक्तामाणिक्यहीरं च सुवर्णं च मणिं तथा 2.9.
मुक्ता, माणिक, हिरा, सोने आणि इतर मौल्यवान रत्ने—
शिवलिङ्गं शिलामर्च्यां यश्चार्पयति भूतले
जो शिवलिंग किंवा पूजेसाठी वापरलेली दगडी मूर्ती जमिनीवर ठेवतो—
सूक्तं मन्त्रं शिलातोयं पुष्पं च तुलसीदलम्
स्तोत्र, मंत्र, दगडाचे पाणी, फुल किंवा तुळशीचे पान—
जपमालां पुष्पमालां कर्पूरं रोचनां तथा
जपमाळ, फुलांची माळ, कापूर आणि हळदीसारखा पिवळा रंग—
मुने चन्दनकाष्ठं च रुद्राक्षं कुशमूलकम्
मुनिवर, चंदनकाठ, रुद्राक्ष किंवा कुशाचे मूळ—
पुस्तकं यज्ञसूत्रं च भूमौ संस्थापयेत्तु यः
जो पुस्तक किंवा यज्ञोपवीत जमिनीवर ठेवतो—
ब्रह्महत्यासमं पापमिह वै लभते ध्रुवम्
त्याला येथे ब्राह्मणहत्येसारखेच पाप निश्चितच मिळते.
यज्ञं कृत्वा तु यो भूमिं क्षीरेण नहि सिञ्चति
जो यज्ञ करूनही जमिनीवर दूध शिंपत नाही—
भूकम्पे ग्रहणे यो हि करोति खननं भुवः
जो कोणी भूकंप किंवा ग्रहणाच्या वेळी जमिनीत खणतो,
हरेरूरौ च या जाता सा चोर्वी परिकीर्त्तिता 2.9.
हरीच्या उरूपासून जी निर्माण झाली, तिला उर्वी असे म्हणतात.
इज्या च यागभरणात्क्षोणी क्षीणा लये च या
यज्ञ आणि पूजा यांमुळे जी पृथ्वी कमी होते, आणि संहाराच्या वेळी जी लयाला जाते,
काश्यपी कश्यपस्येयमचला स्थितिरूपतः
ही कश्यपाची कन्या असून, स्थिरतेच्या रूपात अचल आहे.
पृथ्वी पृधुककन्यात्वाद्विस्तृतत्वान्मही मुने
ती पृथ्वी म्हणून ओळखली जाते कारण ती पृथूची कन्या आहे, आणि तिच्या विशालतेमुळे तिला मही असेही म्हणतात, हे मुनी.
नारद उवाच गङ्गोपाख्यानमधुना वद वेदविदां वर
नारद म्हणाले: वेदज्ञांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, आता मला गंगेची कथा सांग.
भारतं भारतीशा पादाजगाम सुरेश्वरी
देवतांची देवी गंगा, भारताच्या अधिपतीच्या पायांपासून भारतात आली.
कथं कुत्र युगे केन प्रार्थिता प्रेरिता पुरा
पूर्वी कोणत्या काळात, कुठे, कोणाच्या विनंतीने आणि प्रेरणेने ती आली होती?
राजराजेश्वरः श्रीमन्सगरः सृर्य्यवंशजः
राजांचा राजा, सूर्यवंशात जन्मलेला, तेजस्वी सगर,
सत्यस्वरूपः सत्येष्टः सत्यवाक्सत्यभावनः
तो सत्याचा मूर्तिमंत स्वरूप, सत्यावर प्रेम करणारा, सत्य बोलणारा आणि सत्याचा विचार करणारा होता.
एककन्यश्चैकपुत्रो बभूव सुमनोहरः
त्याला एकच पत्नी आणि एकच पुत्र होता, जो फारच सुंदर होता.
अन्या चाराधयामास शङ्करं पुत्रकामुकी
दुसरी पत्नी, पुत्राची इच्छा बाळगून, शंकराची उपासना करू लागली.
गते शताब्दे पूर्णे च मांसपिण्डं सुषाव सा
शंभर वर्षे पूर्ण झाल्यावर तिने मांसाचा गोळा जन्माला घातला.
शम्भुर्ब्राह्मणरूपेण तत्समीपं जगाम ह
शंभू ब्राह्मणाच्या रूपात तिच्या जवळ गेला.
सर्वे बभूवुः पुत्राश्च महाबलपराक्रमा 2.10.
त्या सर्वांचे पुत्र झाले आणि ते अत्यंत बलवान व पराक्रमी होते.
कपिलर्षेः कोपदृष्ट्या बभूवुर्भस्मसाच्च ते
कपिल ऋषींच्या रागाच्या दृष्टीने ते सर्व भस्म झाले.
तपश्चकारासमंजो गङ्गानयनकारणात्
गंगा आणण्यासाठी असमंजसने तप केला.
दिलीपस्तस्य तनयो गङ्गानयनकारणात
त्याचा पुत्र दिलीप यानेही गंगा आणण्यासाठी तप केला.