भूमिं च सर्वसस्याढ्या ब्राह्मणाय ददाति यः
जो कोणी सर्व पिकांनी समृद्ध अशी भूमी ब्राह्मणाला दान देतो,
ग्रामं भूमिं च धान्यं च यो ददात्याददाति यः
जो कोणी गाव, जमीन किंवा धान्य देतो किंवा घेतो,
भूमिदानं च तत्काले यः साधुश्चानुमोदते
आणि त्या वेळी जो कोणी भूमिदानास मान्यता देतो,
स्वदत्तां परदत्तां वा ब्रह्मवृत्तिं हरेत्तु यः
स्वतः दिलेली किंवा दुसऱ्याने दिलेली ब्राह्मणाची उपजीविका जो कोणी हिरावून घेतो,
तत्पुत्रपौत्रप्रभृतिर्भूमिहीनः श्रिया हतः
जो माणूस स्वतःसह आपल्या मुलांना, नातवंडांना आणि इतरांना जमिनीपासून वंचित करतो, त्याची समृद्धी नष्ट होते.
गवां मार्गं विनिष्कृष्य यश्च सस्यं ददाति सः 2.9.
जो गाईंचा मार्ग काढून तिथे पिक लावतो—
गोष्ठं तडागं निष्कृष्य मार्गं सस्यं ददाति यः
जो गोठा किंवा तळं हटवून त्या जागी रस्ता किंवा पिक देतो—
न पञ्चपिण्डमुद्धृत्य स्नाति कूपे परस्य यः
जो दुसऱ्याच्या विहिरीत, पाच पिंड अर्पण न करता स्नान करतो—
कामी भूमौ च रहसि बीजत्यागं करोति यः
जो वासनेपोटी गुपचूप जमिनीवर बीज टाकतो—
अम्बुवीच्यम्बुखननं यः करोति च मानवः
जो मनुष्य पाण्यात लाटा निर्माण करतो किंवा पाणी मिळवण्यासाठी खणतो—
परकीये लुप्तकूपे कूपं मूढः करोति यः
जो मूर्ख दुसऱ्याच्या बंद पडलेल्या विहिरीत नवी विहीर खणतो—
परकीयतडागे च पङ्कमुद्धृत्य चोत्सृजेत्
जो दुसऱ्याच्या तळ्यातून चिखल काढून बाहेर टाकतो—
पिण्डं पित्रे भूतिभर्त्तुर्न प्रदाय च मानवः
जो आपल्या वडिलांना किंवा पितरांचे पालन करणाऱ्याला पिंड अर्पण करत नाही—
भूमौ दीपं योऽर्पयति सोऽन्धः सप्तसु जन्मसु
जो जमिनीवर दिवा ठेवतो, तो सात जन्म अंध होतो.
मुक्तामाणिक्यहीरं च सुवर्णं च मणिं तथा 2.9.
मुक्ता, माणिक, हिरा, सोने आणि इतर मौल्यवान रत्ने—
शिवलिङ्गं शिलामर्च्यां यश्चार्पयति भूतले
जो शिवलिंग किंवा पूजेसाठी वापरलेली दगडी मूर्ती जमिनीवर ठेवतो—
सूक्तं मन्त्रं शिलातोयं पुष्पं च तुलसीदलम्
स्तोत्र, मंत्र, दगडाचे पाणी, फुल किंवा तुळशीचे पान—
जपमालां पुष्पमालां कर्पूरं रोचनां तथा
जपमाळ, फुलांची माळ, कापूर आणि हळदीसारखा पिवळा रंग—
मुने चन्दनकाष्ठं च रुद्राक्षं कुशमूलकम्
मुनिवर, चंदनकाठ, रुद्राक्ष किंवा कुशाचे मूळ—
पुस्तकं यज्ञसूत्रं च भूमौ संस्थापयेत्तु यः
जो पुस्तक किंवा यज्ञोपवीत जमिनीवर ठेवतो—
ब्रह्महत्यासमं पापमिह वै लभते ध्रुवम्
त्याला येथे ब्राह्मणहत्येसारखेच पाप निश्चितच मिळते.
यज्ञं कृत्वा तु यो भूमिं क्षीरेण नहि सिञ्चति
जो यज्ञ करूनही जमिनीवर दूध शिंपत नाही—
भूकम्पे ग्रहणे यो हि करोति खननं भुवः
जो कोणी भूकंप किंवा ग्रहणाच्या वेळी जमिनीत खणतो,
हरेरूरौ च या जाता सा चोर्वी परिकीर्त्तिता 2.9.
हरीच्या उरूपासून जी निर्माण झाली, तिला उर्वी असे म्हणतात.
इज्या च यागभरणात्क्षोणी क्षीणा लये च या
यज्ञ आणि पूजा यांमुळे जी पृथ्वी कमी होते, आणि संहाराच्या वेळी जी लयाला जाते,
काश्यपी कश्यपस्येयमचला स्थितिरूपतः
ही कश्यपाची कन्या असून, स्थिरतेच्या रूपात अचल आहे.
पृथ्वी पृधुककन्यात्वाद्विस्तृतत्वान्मही मुने
ती पृथ्वी म्हणून ओळखली जाते कारण ती पृथूची कन्या आहे, आणि तिच्या विशालतेमुळे तिला मही असेही म्हणतात, हे मुनी.
नारद उवाच गङ्गोपाख्यानमधुना वद वेदविदां वर
नारद म्हणाले: वेदज्ञांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, आता मला गंगेची कथा सांग.
भारतं भारतीशा पादाजगाम सुरेश्वरी
देवतांची देवी गंगा, भारताच्या अधिपतीच्या पायांपासून भारतात आली.
कथं कुत्र युगे केन प्रार्थिता प्रेरिता पुरा
पूर्वी कोणत्या काळात, कुठे, कोणाच्या विनंतीने आणि प्रेरणेने ती आली होती?