प्रतिविश्वेषु वसुधा शैलकाननसंयुता
प्रत्येक विश्वात पृथ्वीला डोंगर आणि जंगलं जोडलेली आहेत.
हिमाद्रिमेरुसंयुक्ता ग्रहचन्द्रार्कसंयुता
ती हिमालय आणि मेरु पर्वतांसह, ग्रह, चंद्र आणि सूर्य यांच्यासोबत आहे.
पुण्यतीर्थसमायुक्ता पुण्यभारतसंयुता
ती पवित्र तीर्थक्षेत्रांनी आणि पुण्य भारतभूमीने युक्त आहे.
पातालाः सप्त तदधस्तदूर्ध्वे ब्रह्मलोककः
तिच्या खाली सात पाताळं आहेत आणि त्याच्या वर ब्रह्मलोक आहे.
एवं सर्वाणि विश्वानि पृथिव्यां निर्मितानि वै 2.8.
अशा प्रकारे सर्व जग पृथ्वीवर निर्माण झालेली आहेत.
नश्वराणि च विश्वानि कृत्रिमाकृत्रिमाणि च
ही सर्व विश्व नश्वर आहेत, नैसर्गिक असो किंवा कृत्रिम.
महाविराडादिसृष्टौ सृष्टः कृष्णेन चात्मना
महाविराट पासूनच्या सृष्टीत सर्व काही श्रीकृष्णांनी स्वतः निर्माण केलं.
क्षित्यधिष्ठातृदेवी सा वाराहे पूजिता सुरैः
पृथ्वीची अधिष्ठात्री देवी वाऱाही रूपात देवांनी पूजली.
विष्णोर्वराहरूपस्य पत्नी सा श्रुतिसम्मता
ती विष्णूंच्या वराह रूपाची पत्नी म्हणून वेदांनी मान्य केली आहे.
नारद उवाच वराहेण च वाराही सर्वैः सर्वाश्रया सती
नारद म्हणाले: वराहाने, सर्वांचा आधार असलेल्या वाऱाहीशी एकरूप झाला.
तस्याः पूजाविधानं चाप्यधश्चोद्धरणक्रमम्
तिच्या पूजेची पद्धत आणि तिला वर काढण्याचा क्रमही सांगितला आहे.
नारायण उवाच उद्दधार महीं हत्वा हिरण्याक्षं रसातलात्
नारायण म्हणाले: हिरण्याक्षाचा वध करून त्याने पृथ्वीला रसातळातून वर उचलले.
जले तां स्थापयामास पद्मपत्रं यथाऽर्णवे
त्याने तिला पाण्यावर ठेवले, जशी कमळाच्या पानासारखी समुद्रावर तरंगते.
दृष्ट्वा तदधि देवीं च सकामां कामुको हरिः
तेथे ती देवी पाहून, इच्छा असलेल्या हरिने,
कृत्वा रतिकरीं शय्यां मूर्त्तिं च सुमनोहराम् 2.8.
आनंदासाठी सुंदर शय्या आणि अत्यंत मोहक रूप तयार केलं.
सुखसम्भोगसंस्पर्शान्मूर्च्छां सम्प्राप सुन्दरी
सुखद संगामुळे त्या सुंदर स्त्रीला मूर्च्छा आली.
विष्णुस्तदंगसंश्लेषाद् बुबुधे न दिवानिशम्
विष्णूंच्या आलिंगनामुळे तिला दिवस-रात्र कळत नव्हते.
दधार पूर्वरूपं हि वाराहं चैव लीलया
त्याने आपल्या इच्छेने पूर्वीचं रूप आणि वराहाचं रूपही धारण केलं.
धूपैर्दीपैश्च नैवद्यैः सिन्दूरैरनुलेपनः
धूप, दिवे, नैवेद्य आणि कुंकवाने पूजन करावे.
महावराह उवाच मुनिभिर्मनुभिर्देवैः सिद्धैर्वा मानवादिभिः
महावराह म्हणाले — ऋषी, मनु, देव, सिद्ध किंवा माणसे आणि इतरांनीही.
जलोच्छ्वासाज्जलत्यागगृहारम्भप्रवेशने
पाण्याचा उगम, पाणी अर्पण करणे, घर बांधण्याची सुरुवात आणि घरात प्रवेश करताना.
तव पूजां करिष्यन्ति संभ्रमेण सुरादयः
देव आणि इतर सर्वजण तुझी अत्यंत भक्तीने पूजा करतील.
वसुधोवाच लीलामात्रेण भगवन्विश्वं च सचराचरम्
वसुंधा म्हणाली — प्रभो, तुझ्या केवळ लीलाखेळीने हे चराचर विश्व आहे.
यज्ञसूत्रं च पुष्पं च पुस्तकं तुलसीदलम् 2.8.
यज्ञसूत्र, फुले, पुस्तक आणि तुळशीचे पान.
गोरोचनां चन्दनं च शालग्रामजलं तथा
गोरचन, चंदन आणि शाळग्रामाचे पाणी.
श्रीभगवानुवाच यास्यन्ति ते कालसूत्रं दिव्यं वर्षशतं त्वयि
श्रीभगवान म्हणाले — तुझ्यासाठी एक दिव्य शंभर वर्षांचा काळ केवळ एक काळसूत्रासारखा जाईल.
इत्येवमुक्त्वा भगवान्विरराम च नारद
असे म्हणून श्रीभगवान गप्प झाले, नारद.
पूजां चक्रुः पृथिव्याश्च ते सर्वे चाज्ञया हरेः
सर्वांनी हरिच्या आज्ञेने पृथ्वीची पूजा केली.
दद्युर्मूलेन मन्त्रेण नैवेद्यादिकमेव च
त्यांनी मूळ मंत्राने नैवेद्य वगैरे अर्पण केले.
नारद उवाच गूढं सर्वपुराणेषु श्रोतुं कौतूहलं मम
नारद म्हणाले — हे सर्व पुराणांत गुप्त आहे; मला ते ऐकायची उत्सुकता आहे.