महामाया च प्रकृतिः सर्वशक्तिमतीश्वरी
महामाया हीच प्रकृती आहे, सर्व शक्तींनी युक्त अशी देवी.
सावित्री वेदमाता च वेदाधिष्ठातृदेवता
सावित्री ही वेदांची जननी आणि वेदांची अधिष्ठात्री देवी आहे.
सर्वविद्याधिदेवी सा पूज्या च विदुषां पुरा
ती सर्व विद्यांची अधिष्ठात्री देवी आहे आणि ज्ञानी लोकांनी तिला प्राचीन काळापासून पूजले आहे.
यत्सेवया यत्तपसा प्रदात्री सर्वसंपदाम्
जिची सेवा आणि तप केल्याने ती सर्व संपत्ती देते.
यत्सेवया यत्तपसा सर्वविश्वेषु पूजिता
जिच्या सेवेमुळे आणि तपामुळे ती सर्व विश्वांत पूजली गेली,
सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या सर्वेशं प्राप या पतिम्
ती सर्वांची अधीश्वरी, सर्वांनी वंदनीय, जिने सर्वांचा स्वामी असा पती मिळवला,
कृष्णवामांशसम्भूता कृष्णप्रेमाधिदेवता
कृष्णाच्या डाव्या भागातून उत्पन्न झालेली, ती कृष्णप्रेमाची मुख्य देवता आहे,
सर्वाधिकं च रूपं च सौभाग्यं मानगौरवम् 2.7.
तिच्याकडे सर्वश्रेष्ठ सौंदर्य, भाग्य आणि मान-सन्मान आहे.
तपश्चकार सा पूर्वं शतशृङ्गे च पर्वते
पूर्वी तिने शतशृंग पर्वतावर कठोर तप केले,
कृशां निःश्वासरहितां दृष्ट्वा चन्द्रकलोपमाम्
ती कृश, श्वासही न घेणारी, तरीही चंद्राच्या कलासारखी सुंदर दिसत होती,
वरं तस्यै ददौ सारं सर्वेषामपि दुर्लभम्
त्यामुळे तिला सर्वांना दुर्मिळ असा, सर्वांचा सार असलेला वर दिला,
सौभाग्येन च मानेन प्रेम्णा वै गौरवेण च
भाग्य, मान, प्रेम आणि गौरव यांसह,
वरिष्ठा च गरिष्ठा च संस्तुता पूजिता मया
ती सर्वश्रेष्ठ, सर्वाधिक पूज्य झाली आणि मी तिला स्तुती व पूजा केली.
इत्युक्त्वा जगतां नाथश्चक्रे तच्चेतनां ततः
असे म्हणून जगाचा स्वामी त्या वेळी ती चेतना निर्माण करतो.
येषां या याश्च देव्यो वै पूजितास्तस्य सेवया
ज्यांच्या सेवेमुळे ज्या देवता पूजल्या गेल्या,
दिव्यं वर्षसहस्रं च तपस्तप्त्वा हिमालये
हिमालयात त्यांनी हजार दिव्य वर्षे तप केले,
सरस्वती तपस्तप्त्वा पर्वते गन्धमादने
सरस्वतीने गंधमादन पर्वतावर तप केले,
लक्ष्मीर्युगशतं दिव्यं तपस्तप्त्वा च पुष्करे 2.7.
लक्ष्मीने पुष्कर येथे शंभर युगांचे दिव्य तप केले,
सावित्री मलये तप्त्वा द्विजपूज्या बभूव सा
सावित्रीने मलय पर्वतावर तप करून ती द्विजांच्या पूजेला पात्र झाली.
शतमन्वन्तरं तप्तं शंकरेण पुरा विभो
पूर्वी शंकराने शंभर मन्वंतरांचे तप केले, हे प्रभो.
शतमन्वन्तरं विष्णुस्तप्त्वा पाता बभूव ह
विष्णूने शंभर मन्वंतरांचे तप करून तो रक्षणकर्ता झाला.
मन्वन्तरं तपस्तेपे शेषो भक्त्या च नारद
शेषाने एक मन्वंतर भक्तीने तप केले, हे नारद.
दिव्यं शतयुगं चैव वायुस्तप्त्वा च भक्तितः
वायूने भक्तीभावाने शंभर दिव्य युगे कठोर तप केलं आणि तो शुद्ध झाला.
एवं कृष्णस्य तपसा सर्वे देवाश्च पूजिताः
कृष्णाच्या तपामुळे सर्व देवतांची योग्य रीतीने पूजा झाली.
एवं ते कथितं सर्वं पुराणं च तथाऽऽगमम्
असं सगळं, पुराण आणि आगम यांच्यासह, तुला सांगितलं आहे.
नारद उवाच तस्य पाते प्राकृतिकः प्रलयः परिकीर्त्तितः
नारद म्हणाले: तिच्या पतनाच्या वेळी नैसर्गिक प्रलयाचं वर्णन केलं आहे.
प्रलये प्राकृते चोक्तं तत्रादृष्टा वसुन्धरा
प्रकृतिक प्रलयाच्या वेळी तिथे पृथ्वी दिसली नाही असं सांगितलं आहे.
वसुन्धरा तिरोभूता कुत्र वा तत्र तिष्ठति
पृथ्वी अदृश्य झाली—त्या वेळी ती कुठे होती?
कथं बभूव सा धन्या मान्या सर्वाश्रया जया
ती कशी धन्य, मान्य, सर्वांची आधारभूत आणि विजयी झाली?
श्रीनारायण उवाच आविर्भावस्तिरोभावः सर्वेषु प्रलयेषु च
श्रीनारायण म्हणाले: प्रत्येक प्रलयात प्रकट होणं आणि अदृश्य होणं हे घडतंच.