सृष्टीनां च कलानां च ब्रह्माण्डानां च नारद
नारद, या सृष्टींच्या, काळाच्या विभागांच्या आणि ब्रह्मांडांच्या संदर्भात,
ब्रह्माण्डानां च सर्वेषामीश्वरश्चैक एव सः
सर्व ब्रह्मांडांचा एकच स्वामी आहे.
ब्रह्मादयश्च तस्यांशास्तस्यांशश्च महाविराट्
ब्रह्मा आणि इतर सर्व त्याचे अंश आहेत, आणि महाविराट हाही त्याच्या अंशाचा अंश आहे.
स च कृष्णो द्विधाभूतो द्विभुजश्च चतुर्भुजः
तो कृष्ण दोन रूपांत प्रकटतो—दोन हातांनी आणि चार हातांनी.
ब्रह्मादितृणपर्य्यन्तं सर्वं प्राकृतिकं भवेत्
ब्रह्मापासून गवताच्या काडीपर्यंत सर्व काही प्रकृतीचेच आहे.
विद्ध्येकं सृष्टिमूलं तत्सत्यं नित्यं सनातनम्
एकच सृष्टीचे मूळ आहे, तेच खरे, शाश्वत आणि सनातन आहे, हे जाण.
निरुपाधिं निराकारं भक्तानुग्रहविग्रहम्
ते निर्गुण, निराकार असूनही भक्तांवर कृपा करण्यासाठी रूप धारण करतात.
द्विभुजं मुरलीहस्तं गोपवेषं किशोरकम्
तो दोन हातांचा, हातात मुरली असलेला, गवळ्याच्या वेषात आणि नेहमीच तरुण आहे.
करोति धाता ब्रह्माण्डं ज्ञानात्मा कम लोद्भवः 2.7.
कमळातून जन्मलेला, ज्ञानस्वरूप असलेला धाता हे ब्रह्मांड निर्माण करतो.
यस्य ज्ञानाद्यत्तपसा सर्वेशस्तत्समो महान्
ज्याच्या ज्ञानामुळे आणि तपामुळे सर्वांचा स्वामी प्रकटतो, आणि त्याच्यापेक्षा मोठा कोणी नाही.
महामाया च प्रकृतिः सर्वशक्तिमतीश्वरी
महामाया हीच प्रकृती आहे, सर्व शक्तींनी युक्त अशी देवी.
सावित्री वेदमाता च वेदाधिष्ठातृदेवता
सावित्री ही वेदांची जननी आणि वेदांची अधिष्ठात्री देवी आहे.
सर्वविद्याधिदेवी सा पूज्या च विदुषां पुरा
ती सर्व विद्यांची अधिष्ठात्री देवी आहे आणि ज्ञानी लोकांनी तिला प्राचीन काळापासून पूजले आहे.
यत्सेवया यत्तपसा प्रदात्री सर्वसंपदाम्
जिची सेवा आणि तप केल्याने ती सर्व संपत्ती देते.
यत्सेवया यत्तपसा सर्वविश्वेषु पूजिता
जिच्या सेवेमुळे आणि तपामुळे ती सर्व विश्वांत पूजली गेली,
सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या सर्वेशं प्राप या पतिम्
ती सर्वांची अधीश्वरी, सर्वांनी वंदनीय, जिने सर्वांचा स्वामी असा पती मिळवला,
कृष्णवामांशसम्भूता कृष्णप्रेमाधिदेवता
कृष्णाच्या डाव्या भागातून उत्पन्न झालेली, ती कृष्णप्रेमाची मुख्य देवता आहे,
सर्वाधिकं च रूपं च सौभाग्यं मानगौरवम् 2.7.
तिच्याकडे सर्वश्रेष्ठ सौंदर्य, भाग्य आणि मान-सन्मान आहे.
तपश्चकार सा पूर्वं शतशृङ्गे च पर्वते
पूर्वी तिने शतशृंग पर्वतावर कठोर तप केले,
कृशां निःश्वासरहितां दृष्ट्वा चन्द्रकलोपमाम्
ती कृश, श्वासही न घेणारी, तरीही चंद्राच्या कलासारखी सुंदर दिसत होती,
वरं तस्यै ददौ सारं सर्वेषामपि दुर्लभम्
त्यामुळे तिला सर्वांना दुर्मिळ असा, सर्वांचा सार असलेला वर दिला,
सौभाग्येन च मानेन प्रेम्णा वै गौरवेण च
भाग्य, मान, प्रेम आणि गौरव यांसह,
वरिष्ठा च गरिष्ठा च संस्तुता पूजिता मया
ती सर्वश्रेष्ठ, सर्वाधिक पूज्य झाली आणि मी तिला स्तुती व पूजा केली.
इत्युक्त्वा जगतां नाथश्चक्रे तच्चेतनां ततः
असे म्हणून जगाचा स्वामी त्या वेळी ती चेतना निर्माण करतो.
येषां या याश्च देव्यो वै पूजितास्तस्य सेवया
ज्यांच्या सेवेमुळे ज्या देवता पूजल्या गेल्या,
दिव्यं वर्षसहस्रं च तपस्तप्त्वा हिमालये
हिमालयात त्यांनी हजार दिव्य वर्षे तप केले,
सरस्वती तपस्तप्त्वा पर्वते गन्धमादने
सरस्वतीने गंधमादन पर्वतावर तप केले,
लक्ष्मीर्युगशतं दिव्यं तपस्तप्त्वा च पुष्करे 2.7.
लक्ष्मीने पुष्कर येथे शंभर युगांचे दिव्य तप केले,
सावित्री मलये तप्त्वा द्विजपूज्या बभूव सा
सावित्रीने मलय पर्वतावर तप करून ती द्विजांच्या पूजेला पात्र झाली.
शतमन्वन्तरं तप्तं शंकरेण पुरा विभो
पूर्वी शंकराने शंभर मन्वंतरांचे तप केले, हे प्रभो.