भारती यातु कलया सरिद्रूपा च भारतम्
भारतीने आपल्या अंशाने, नदीरूपाने भारतात जावे.
भगीरथेन नीता सा गंगा यास्यति भारतम्
भगिरथाने आणलेली ती गंगा भारतात जाईल.
तत्रैव चन्द्रमौलेश्च मौलिं प्राप्स्यति दुर्लभम्
तेथे तिला चंद्रमौळीच्या मस्तकावरील दुर्मिळ मुकुट मिळेल.
कलांशांशेन गच्छ त्वं भारते कमलोद्भवे
कमलातून जन्मलेल्या, तुझ्या अंशाने भारतात जा.
कलेः पञ्चसहस्रे च गते वर्षे च मोक्षणम्
कलियुगातील पाच हजार वर्षे गेल्यावर मुक्ती मिळेल.
सम्पदां हेतुभूता च विपत्तिः सर्वदेहिनाम् 2.6.
सर्व देहधारकांसाठी, संपत्तीचे कारण ठरणारी विपत्ती येईल.
मन्मन्त्रोपासकानां च सतां स्नानावगाहनात्
जे माझ्या मंत्राने भक्ती करतात, त्यांना स्नान आणि डोहात बुडून लाभ होईल.
पृथिव्यां यानि तीर्थानि सन्त्यसंख्यानि सुन्दरि
सुंदरी, पृथ्वीवरील तीर्थस्थाने अनंत आहेत.
मन्मन्त्रोपासका भक्ता भ्रमन्ते भारते सति
माझ्या मंत्राने आणि भक्तीने जे लोक माझी उपासना करतात, ते भारतात असताना सर्वत्र फिरतात.
मद्भक्ता यत्र तिष्ठन्ति पादं प्रक्षालयन्ति च
जिथे माझे भक्त राहतात आणि आपले पाय धुतात,
स्त्रीघ्नो गोघ्नः कृतघ्नश्च ब्रह्मघ्नो गुरुतल्पगः
जो स्त्रीला मारतो, गायीला मारतो, उपकार विसरतो, ब्राह्मणाचा वध करतो किंवा गुरूच्या पत्नीस स्पर्श करतो,
एकादशीविहीनश्च सन्ध्याहीनोऽपि नास्तिकः
जो एकादशीचे व्रत पाळत नाही, संध्याकाळची पूजा करत नाही, किंवा नास्तिक आहे,
असिजीवी मषीजीवी धावकः शूद्रयाजकः
जो तलवारीने उदरनिर्वाह करतो, लेखनाने जगतो, धावपटू आहे, किंवा शूद्र असून यज्ञ करतो,
विश्वासघाती मित्रघ्नो मिथ्यासाक्ष्यप्रदायकः
जो विश्वासघात करतो, मैत्री तोडतो, किंवा खोटी साक्ष देतो,
ऋणग्रस्तो वार्द्धुषिको जारजः पुंश्चलीपतिः
जो कर्जात बुडाला आहे, व्याजाने पैसे देतो, परस्त्रीशी संबंध ठेवतो, किंवा वाईट वागणाऱ्या स्त्रीचा नवरा आहे,
शूद्राणां सूपकारश्च देवलो ग्रामयाजकः 2.6.
जो शूद्रांसाठी स्वयंपाक करतो, देवळात पुजारी आहे, किंवा गावात यज्ञ करणारा आहे,
अश्वत्थघातकश्चैव मद्भक्तानां च निन्दकः
जो पिंपळाचे झाड तोडतो किंवा माझ्या भक्तांची निंदा करतो,
मातरं पितरं भार्य्यां भ्रातरं तनयं सुताम्
जो आपल्या आई-वडिलांना, पत्नीला, भावाला, मुलाला किंवा मुलीला सांभाळत नाही,
श्वश्रूं च श्वशुरं चैव यो न पुष्णाति नारद
आणि जो आपल्या सासू-सासऱ्यांचीही काळजी घेत नाही, हे नारद,
देवद्रव्यापहारी च विप्रद्रव्यापहारकः
जो देवांसाठी किंवा ब्राह्मणांसाठी ठेवलेली वस्तू चोरतो,
महापातकिनश्चैते शूद्राणां शवदाहकाः
हे सर्व मोठे पापी आहेत, आणि शूद्रांच्या मृतदेहावर अंत्यसंस्कार करणारेही त्यात येतात.
लक्ष्मीरुवाच येषां सन्दर्शनस्पर्शात्सद्यः पूता नराधमाः
लक्ष्मी म्हणाली: अशा लोकांचे दर्शन किंवा स्पर्श केल्याने अगदी नीच माणसेही लगेच पवित्र होतात.
हरिभक्तिविहीनाश्च महाहङ्कारसंयुताः
जे लोक हरिभक्तीपासून दूर आहेत आणि मोठ्या अहंकाराने भरलेले आहेत,
पुनन्ति सर्वतीर्थानि येषां स्नानावगाहनात्
अशा लोकांच्या स्नानाने आणि बुडण्याने सर्व तीर्थक्षेत्रे पवित्र होतात.
येषां सन्दर्शनं स्पर्शं देवा वाञ्छन्ति भारते
भारतामधील देवतांना अशा लोकांचे दर्शन आणि स्पर्श मिळावा असे वाटते.
न ह्यम्मयानि तीर्थानि न देवा मृच्छिलामयाः 2.6.
कारण तीर्थक्षेत्रे माझी नाहीत आणि देव माती किंवा दगडाचे बनलेले नाहीत.
सौतिरुवाच निगूढतत्त्वं कथितुमृषिश्रेष्ठोपचक्रमे
सौति म्हणाला, त्या ऋषीश्रेष्ठांनी लपलेलं सत्य सांगायला सुरुवात केली.
श्रीनारायण उवाच पुण्यस्वरूपं पापघ्नं सुखदं भुक्तिमुक्तिदम्
श्री नारायण म्हणाले, ते पुण्यस्वरूप आहे, पापांचा नाश करणारे आहे, सुख देणारे आहे आणि भोग व मोक्ष दोन्ही देणारे आहे.
सारभूतं गोपनीयं न वक्तव्यं खलेषु च
ते सर्वात सार आहे, गुप्त ठेवावं असं आहे, आणि दुष्ट लोकांमध्ये सांगू नये असं आहे.
गुरुवक्त्राद्विष्णुमन्त्रो यस्य कर्णे विशेद्वरः
गुरूच्या तोंडातून विष्णुमंत्र जेव्हा कोणाच्या कानात पोहोचतो,