गंगायाः पद्मया सार्द्धं प्रीतिश्चापि सुसम्मता
गंगा आणि पद्मा यांच्यातील प्रेम सर्वांना मान्य आहे.
किं जीवनेन मेऽत्रैव दुर्भगायाश्च साम्प्रतम्
मी इतकी दुर्दैवी असताना, इथे जगण्यात काय अर्थ आहे?
त्वां सर्वेशं सत्त्वरूपं ये वदन्ति मनीषिणः
सर्वज्ञा, सर्वज्ञानी लोक तुला शुद्धस्वभावाचा सर्वांचा स्वामी म्हणतात.
सरस्वतीवचः श्रुत्वा दृष्ट्वा तां कोपसंयुताम्
सरस्वतीचे बोल ऐकून आणि तिला रागाने भरलेली पाहून,
गते नारायणे गंगामवोचन्निर्भयं रुषा
नारायण निघून गेल्यावर, गंगाने निर्भयपणे आणि रागाने बोलले.
हे निर्लज्जे सकामे त्वं स्वामिगर्वं करोषि किम्
अगं निर्लज्जे, वासनांनी भरलेली, पतीचा गर्व का करतेस?
मानहानिं करिष्यामि तवाद्य हरिसन्निधौ 2.6.
आज मी तुझी मानहानी हरिच्या उपस्थितीत करीन.
इत्येवमुक्त्वा गंगाया जिघृक्षुं केशमुद्यताम्
असे म्हणून तिने गंगेचे केस पकडण्यासाठी हात उचलला.
शशाप वाणी तां पद्मां महाकोपवती सती
म्हणून वाणी, प्रचंड रागाने, पद्मेला शाप दिला.
विपरीतं यतो दृष्ट्वा किंचिन्नो वक्तुमर्हसि
तू चुकीचे वागली आहेस, त्यामुळे तुला पुढे काहीही बोलायचे अधिकार नाही.
शापं श्रुत्वा च सा देवी न शशाप चुकोप न
शाप ऐकून ती देवी न शाप देत, न रागावली.
अत्युद्धतां च तां दृष्ट्वा कोपप्रस्फुरितानना
तिची खूपच अस्वस्थता आणि रागाने थरथरणारे तोंड पाहून,
गंगोवाच वाग्दुष्टा वागधिष्ठात्री देवीयं कलहप्रिया
गंगा म्हणाली — ही वाणीची अधिष्ठात्री देवी, कठोर बोलणारी आणि वादाला आवडणारी आहे.
यावती योग्यताऽस्याश्च यावती शक्तिरेव वा
तिच्यात जितकी पात्रता आहे, जितकी शक्ती आहे,
स्वबलं यन्मम बलं विज्ञापयितुमर्हतु
त्याची ताकद माझ्या ताकदीसारखी आहे का, हे त्याने सांगावे.
अधो मर्त्यं सा प्रयातु सन्ति यत्रैव पापिनः 2.6.
ती खाली माणसांच्या जगात जाऊ दे, जिथे पापी लोक राहतात.
इत्येवं वचनं श्रुत्वा तां शशाप सरस्वती
हे शब्द ऐकून सरस्वतीने तिला शाप दिला.
एतस्मिन्नन्तरे तत्र भगवानाजगाम ह
त्याच वेळी तिथे भगवंत आले.
सरस्वतीं करे धृत्वा वासयामास वक्षसि
भगवंतांनी सरस्वतीचा हात धरून तिला आपल्या छातीवर बसवले.
श्रुत्वा रहस्यं तासां च शापस्य कलहस्य च
त्यांनी त्या दोघींच्या शापाचा आणि भांडणाचा गुपित ऐकले.
श्रीभगवानुवाच अयोनिसम्भवा भूमौ तस्य कन्या भविष्यसि
श्रीभगवंत म्हणाले, "पृथ्वीवर तू गर्भातून न जन्मता कन्या होशील."
तत्रैव दैवदोषेण वृक्षत्वं च लभिष्यसि
तेथेच दैवदोषामुळे तुला झाडाचे रूपही मिळेल.
भूत्वा पश्चाच्च मत्पत्नी भविष्यसि न संशयः
नंतर तू माझी पत्नी होशील, यात काहीच शंका नाही.
कलया च सरिद्भूत्वा शीघ्रं गच्छ वरानने
तुझ्या अंशाने नदी होऊन, सुंदर मुखवाली, तू लवकर जा.
गङ्गे यास्यसि चांशेन पश्चात्त्वं विश्वपावनी
अंशाने तू गंगा म्हणून जाशील आणि नंतर जग शुद्ध करशील.
भगीरथस्य तपसा तेन नीता सुदुष्करात् 2.6.
भागीरथाच्या कठीण तपामुळे तू खाली आणली जाशील.
मदंशस्य समुद्रस्य जाया जाये ममाज्ञया
माझ्या आज्ञेने, माझ्या मदाचा अंश असलेल्या समुद्राची पत्नी हो.
गङ्गाशापेन कलया भारतं गच्छ भारति
गंगेच्या शापामुळे, भारती, अंशाने भारतात जा.
स्वयं च ब्रह्मसदनं ब्रह्मणः कामिनी भव
आणि स्वतः ब्रह्माच्या निवासस्थानी जाऊन ब्रह्माची प्रियतमा हो.
शान्ता च् क्रोधरहिता मद्भक्ता मत्स्वरूपिणी
शांत, क्रोधरहित, माझी भक्त आणि माझ्या स्वरूपाची हो.