तदाऽऽजगाम भगवानात्मा श्रीकृष्ण ईश्वरः
त्या वेळी भगवंत, आत्मा, श्रीकृष्ण, परमेश्वर तेथे आले.
स च तुष्टाव तां ब्रह्मा चाज्ञया परमात्मनः 2.5.
आणि ब्रह्मदेवांनी परमात्म्याच्या आज्ञेने तिची स्तुती केली.
यदाऽप्यनन्तं पप्रच्छ ज्ञानमेकं वसुन्धरा
जेव्हा वसुंधरेने अनंताला एक ज्ञान विचारले,
तदा त्वां च स तुष्टाव संत्रस्तः कश्यपाज्ञया
तेव्हा कश्यपांच्या आज्ञेने, भीतीने त्यानेही तुझी स्तुती केली.
व्यासः पुराणसूत्रं च समपृच्छत वाल्मिकिम्
व्यासनें वाल्मिकींना पुराणसूत्र विचारले.
तदा चकार सिद्धान्तं त्वद्वरेण मुनीश्वरः
मग तुझ्या वरामुळे त्या मुनीश्रेष्ठांनी सिद्धांत तयार केला.
पुराणसूत्रं श्रुत्वा स व्यासः कृष्णकलोद्भवः तदा त्वत्तो वरं प्राप्य स कवीन्द्रो बभूव ह
पुराणसूत्र ऐकून, कृष्णकाळात जन्मलेल्या व्यासांनी तुझ्याकडून वर मिळवून कवींमध्ये श्रेष्ठपद मिळवले.
तदा वै वेदभागं च पुराणानि चकार ह
मग त्याने वेदांचे विभाग आणि पुराणे रचली.
क्षणं त्वामेव संचिन्त्य तस्यै ज्ञानं ददौ विभुः
क्षणभर तुझा ध्यान करून, प्रभूंनी तिला ज्ञान दिले.
दिव्यं वर्षसहस्रं च स त्वां दध्यौ च पुष्करे उवाच शब्दशास्त्रं च तदर्थं च सुरेश्वरम्
दिव्य हजार वर्षे त्याने पुष्करात तुझा ध्यान केला आणि शब्दशास्त्र व त्याचा अर्थ देवाधिदेवाला शिकवला.
अध्यापिताश्च यैः शिष्या यैरधीतं मुनीश्वरैः
ज्यांना शिकवले गेले ते शिष्य आणि ज्यांनी शिकले ते मुनीश्रेष्ठ,
त्वं संस्तुता पूजिता च मुनीन्द्रमनुमानवैः 2.5.
तू मुनीश्रेष्ठ, मनू आणि मनुपुत्रांकडून नेहमी स्तुत्य आणि पूज्य आहेस.
जडीभूतः सहस्रास्यः पञ्चवक्त्रश्चतुर्मुखः
सहस्त्रमुख, पंचमुख आणि चतुर्मुख हे सर्व जड झाले.
इत्युक्त्वा याज्ञवल्क्यश्च भक्तिनम्रात्मकन्धरः
असे म्हणून याज्ञवल्क्य भक्तिभावाने मान वाकवून उभा राहिला.
तदा ज्योतिस्त्वरूपा सा तेनादृष्टाऽप्युवाच तम्
मग ती प्रकाशरूपात, त्याला न दिसता, त्याच्याशी बोलली.
याज्ञवल्क्यकृतं वाणीस्तोत्रं यः संयतः पठेत्
जो संयमाने याज्ञवल्क्यांनी रचलेले वाणीस्तोत्र म्हणतो,
महामूर्खश्च दुर्मेधा वर्षमेकं च यः पठेत्
मोठा मूर्ख किंवा मंदबुद्धी असला तरी, जो एक वर्ष हे म्हणतो,
नारायण उवाच गङ्गाशापेन कलया कलहाद्भारते सरित्
नारायण म्हणाले: गंगेच्या शापामुळे, कलहामुळे आणि भांडणामुळे, हे भारतातील नदी,
पुण्यदा पुण्यजननी पुण्यतीर्थस्वरूपिणी
ती पुण्य देणारी आहे, पुण्याची जननी आहे, आणि तीच सर्व तीर्थस्थानांचे मूर्तिमंत रूप आहे.
तपस्विनां तपोरूपा तपस्याकाररूपिणी
ती तपस्व्यांमध्ये तपाचा स्वरूप आहे आणि तीच तपस्येच्या रूपात प्रकट होते.
ज्ञाने सरस्वतीतोये गतं यैर्मानवैर्भुवि
ज्ञानात ती सरस्वती आहे, पाण्यात ती वास करते; ज्या माणसांनी पृथ्वीवर तिला प्राप्त केले—
भारते कृतपापश्च स्नात्वा तत्रैव लीलया
—भारतात जरी कोणी पाप केले असेल, तरी तिथे सहज स्नान केल्यानेही तो शुद्ध होतो.
चतुर्दश्यां पौर्णमास्यामक्षयायां दिनक्षये
चतुर्दशी, पौर्णिमा किंवा अक्षय दिवसाच्या शेवटी—
अनुषङ्गेण यः स्नाति हेलया श्रद्धयाऽपि वा
—जो कोणी तिथे अगदी सहज, किंवा श्रद्धेने स्नान करतो—
सरस्वतीमन्त्रकं च मासमेकं तु यो जपेत्
—आणि जो कोणी सरस्वतीचा मंत्र एक महिना जपतो—
नित्यं सरस्वतीतोये यः स्नात्वा मुण्डयेन्नरः
—जो दररोज सरस्वतीच्या पाण्यात स्नान करून डोके मुंडतो—
इत्येवं कथितं किंचिद्भारतीगुणकीर्त्तनम् 2.6.
अशा प्रकारे, भारताच्या गुणांचे थोडक्यात स्तुती सांगितली आहे.
सौतिरुवाच पुनः पप्रच्छ सन्देहच्छेदं शौनक सत्वरम्
सौति म्हणाला: पुन्हा शौनकाने आपल्या शंकेचे निरसन व्हावे म्हणून त्वरेने विचारले.
नारद उवाच कलया कलहेनैव समभूत्पुण्यदा सरित्
नारद म्हणाला: कलायुक्त आणि कलहामुळे ती पुण्यदायिनी नदी निर्माण झाली.
श्रवणे श्रुतिसाराणां वर्द्धते कौतुकं मम
या पवित्र कथा ऐकताना माझ्या मनातील कुतूहल वाढते.