लुप्तां सर्वां दैववशान्नवां कुरु पुनः पुनः
दैवामुळे जी सर्व विद्या हरवली आहे, ती पुन्हा पुन्हा मला मिळू दे.
ब्रह्मस्वरूपा परमा ज्योतीरूपा सनातनी 2.5.
तू ब्रह्मस्वरूप, श्रेष्ठ, तेजाचे आणि सनातन रूप आहेस.
यया विना जगत्सर्वं शश्वज्जीवन्मृतं सदा
तुझ्याशिवाय हे सगळं जग नेहमी जिवंत असूनही मृतवतच असतं.
यया विना जगत्सर्वं मूकमुन्मत्तवत्सदा
तुझ्याशिवाय हे सगळं जग नेहमी मुग्ध आणि वेड्यासारखं असतं.
हिमचन्दनकुन्देन्दुकुमुदाम्भोज सन्निभा
तू हिम, चंदन, कुंद, चंद्र, श्वेत कमळ आणि कुमुदासारखी दिसतेस.
विसर्गबिन्दुमात्राणां यदधिष्ठानमेव च
तू विसर्ग आणि बिंदू या अक्षरांची अधिष्ठात्री शक्ती आहेस.
यया विनाऽत्र संख्याकृत्संख्यां कर्त्तुं न शक्नुते
तुझ्याशिवाय, संख्या मोजता येणाऱ्यालाही इथे संख्या मोजता येत नाही.
व्याख्यास्वरूपा या देवी व्याख्याधिष्ठातृदेवता
ती देवी म्हणजे स्पष्टीकरणाचे मूर्तिमंत रूप आणि अर्थ सांगणाऱ्यांची अधिष्ठात्री आहे.
स्मृतिशक्ति ज्ञानशक्ति बुद्धिशक्तिस्वरूपिणी
ती स्मरणशक्ती, ज्ञानशक्ती आणि बुद्धीशक्तीचे मूर्त स्वरूप आहे.
सनत्कुमारो ब्रह्माणं ज्ञानं पप्रच्छ यत्र वै
जिथे सनत्कुमारांनी ब्रह्माला ज्ञानाबद्दल विचारले होते.
तदाऽऽजगाम भगवानात्मा श्रीकृष्ण ईश्वरः
त्या वेळी भगवंत, आत्मा, श्रीकृष्ण, परमेश्वर तेथे आले.
स च तुष्टाव तां ब्रह्मा चाज्ञया परमात्मनः 2.5.
आणि ब्रह्मदेवांनी परमात्म्याच्या आज्ञेने तिची स्तुती केली.
यदाऽप्यनन्तं पप्रच्छ ज्ञानमेकं वसुन्धरा
जेव्हा वसुंधरेने अनंताला एक ज्ञान विचारले,
तदा त्वां च स तुष्टाव संत्रस्तः कश्यपाज्ञया
तेव्हा कश्यपांच्या आज्ञेने, भीतीने त्यानेही तुझी स्तुती केली.
व्यासः पुराणसूत्रं च समपृच्छत वाल्मिकिम्
व्यासनें वाल्मिकींना पुराणसूत्र विचारले.
तदा चकार सिद्धान्तं त्वद्वरेण मुनीश्वरः
मग तुझ्या वरामुळे त्या मुनीश्रेष्ठांनी सिद्धांत तयार केला.
पुराणसूत्रं श्रुत्वा स व्यासः कृष्णकलोद्भवः तदा त्वत्तो वरं प्राप्य स कवीन्द्रो बभूव ह
पुराणसूत्र ऐकून, कृष्णकाळात जन्मलेल्या व्यासांनी तुझ्याकडून वर मिळवून कवींमध्ये श्रेष्ठपद मिळवले.
तदा वै वेदभागं च पुराणानि चकार ह
मग त्याने वेदांचे विभाग आणि पुराणे रचली.
क्षणं त्वामेव संचिन्त्य तस्यै ज्ञानं ददौ विभुः
क्षणभर तुझा ध्यान करून, प्रभूंनी तिला ज्ञान दिले.
दिव्यं वर्षसहस्रं च स त्वां दध्यौ च पुष्करे उवाच शब्दशास्त्रं च तदर्थं च सुरेश्वरम्
दिव्य हजार वर्षे त्याने पुष्करात तुझा ध्यान केला आणि शब्दशास्त्र व त्याचा अर्थ देवाधिदेवाला शिकवला.
अध्यापिताश्च यैः शिष्या यैरधीतं मुनीश्वरैः
ज्यांना शिकवले गेले ते शिष्य आणि ज्यांनी शिकले ते मुनीश्रेष्ठ,
त्वं संस्तुता पूजिता च मुनीन्द्रमनुमानवैः 2.5.
तू मुनीश्रेष्ठ, मनू आणि मनुपुत्रांकडून नेहमी स्तुत्य आणि पूज्य आहेस.
जडीभूतः सहस्रास्यः पञ्चवक्त्रश्चतुर्मुखः
सहस्त्रमुख, पंचमुख आणि चतुर्मुख हे सर्व जड झाले.
इत्युक्त्वा याज्ञवल्क्यश्च भक्तिनम्रात्मकन्धरः
असे म्हणून याज्ञवल्क्य भक्तिभावाने मान वाकवून उभा राहिला.
तदा ज्योतिस्त्वरूपा सा तेनादृष्टाऽप्युवाच तम्
मग ती प्रकाशरूपात, त्याला न दिसता, त्याच्याशी बोलली.
याज्ञवल्क्यकृतं वाणीस्तोत्रं यः संयतः पठेत्
जो संयमाने याज्ञवल्क्यांनी रचलेले वाणीस्तोत्र म्हणतो,
महामूर्खश्च दुर्मेधा वर्षमेकं च यः पठेत्
मोठा मूर्ख किंवा मंदबुद्धी असला तरी, जो एक वर्ष हे म्हणतो,
नारायण उवाच गङ्गाशापेन कलया कलहाद्भारते सरित्
नारायण म्हणाले: गंगेच्या शापामुळे, कलहामुळे आणि भांडणामुळे, हे भारतातील नदी,
पुण्यदा पुण्यजननी पुण्यतीर्थस्वरूपिणी
ती पुण्य देणारी आहे, पुण्याची जननी आहे, आणि तीच सर्व तीर्थस्थानांचे मूर्तिमंत रूप आहे.
तपस्विनां तपोरूपा तपस्याकाररूपिणी
ती तपस्व्यांमध्ये तपाचा स्वरूप आहे आणि तीच तपस्येच्या रूपात प्रकट होते.