पुष्पेषु तुलनाप्यस्या नासीद्देवीषु वा मुने
फुलांमध्ये किंवा देवींमध्ये, तिची बरोबरी करणारी कोणीच नव्हती, हे मुनी.
शिरोधार्य्या च सर्वेषामीप्सितां विश्वपावनीम्
सर्वांना ती डोक्यावर घालण्यासाठी हवीशी वाटे आणि ती संपूर्ण जग शुद्ध करणारी होती.
इति ध्यात्वा च संपूज्य स्तुत्वा च प्रणमेद्बुधः
म्हणून, तिचे ध्यान करून, तिची पूजा करून, तिची स्तुती करून, ज्ञानी माणसाने तिला वंदन करावे.
नारद उवाच कथं संप्राप वै ज्ञानं मेधसो ज्ञानिनां वरात्
नारद म्हणाले: मेधास, ज्ञानी लोकांमध्ये श्रेष्ठ, त्याने हे ज्ञान कसे मिळवले?
कस्य वंशोद्भवो ब्रह्मन्मेधसो मुनिसत्तम
हे ब्राह्मण, श्रेष्ठ मुनी, मेधास कोणत्या वंशातून जन्माला आला?
सख्यं बभूव कुत्रास्य वा प्रभो नृपवैश्ययोः
प्रभो, राजासोबत आणि वैश्यासोबत त्याची मैत्री कुठे आणि कशी झाली?
नारायण उवाच स च कृत्वा राजसूयं द्विजराजो बभूव ह
नारायण म्हणाले: त्याने राजसूय यज्ञ केला आणि तो द्विजांमध्ये श्रेष्ठ झाला.
गुरुपत्न्यां च तारायां तस्याभूच्च बुधः सुतः
आणि गुरुपत्नी तारा हिच्या पोटी त्याला बुध नावाचा मुलगा झाला.
नारद उवाच अहो व्यतिक्रमं ब्रूहि वेदस्य च महामुने
नारद म्हणाले: हे महर्षे, हा अपवाद आणि वेदाबद्दल मला सांग.
नारायण उवाच तारां सुरगुरोः पत्नीं धर्मिष्ठां च पतिव्रताम्
नारायण म्हणाले: तारा ही देवगुरूंची पत्नी होती, ती धर्मनिष्ठ आणि पतीव्रता होती.
सुस्नातां सुन्दरीं रम्यां पीनोन्नतपयोधराम्
ती अंघोळ करून आलेली, सुंदर, आकर्षक आणि उन्नत व भरदार स्तनांची होती.
सुदतीं कोमलांगीं च नवयौवनसंयुताम्
तिचे दात सुंदर, अंग नाजूक आणि ती नवयौवनाने भरलेली होती.
कस्तूरीबिन्दुना सार्द्धमधश्चन्दनबिन्दुना 2.58.
तिच्या अंगावर कस्तुरीचा ठिपका आणि खाली चंदनाचा टिळा होता.
वायुनाऽधोवस्त्रहीनां सकामां रक्तलोचनाम्
वाऱ्यामुळे तिचे खालील वस्त्र निघून गेले होते; ती कामेच्छेने भरलेली आणि डोळे लाल झालेले होते.
सस्मितां नम्नवक्त्रां च लज्जया चन्द्रदर्शनाम्
ती हसत होती, तिचे मुख खाली झुकलेले होते आणि लाजेमुळे चंद्रासारखी दिसत होती.
तां दृष्ट्वा मन्मथाक्रान्तश्चन्द्रो लज्जां जहौ मुने
मुनी, तिला पाहून, प्रेमाने ग्रासलेला चंद्र आपली लाज सोडून दिली.
चन्द्र उवाच सुविदग्धे विदग्धानां मनो हरसि सन्ततम्
चंद्र म्हणाला: सर्व विदुषींमध्ये तू सर्वात चतुर आहेस, तू नेहमीच सर्वांचे मन मोहून टाकतेस.
निषेव्य प्रकृतिं जन्मसहस्रे कामसागरे
अनेक जन्मांमध्ये, या कामाच्या समुद्रात तुझ्या स्वभावाचा अनुभव घेतला आहे.
अहो तपस्विना सार्द्धमविदग्धेन वेधसा
अहो, त्या तपस्व्यासोबत सृष्टीकर्त्यानेही विचार न करता वागलं.
किं वा सुखं च विज्ञातमविज्ञेषु समागमे
जे समजत नाहीत, त्यांच्यासोबत राहण्यात काय खरं सुख असू शकतं?
कामेन कामिनी त्वं च दग्धाऽसि व्यर्थमीश्वरि
ईश्वरी, प्रियकराची इच्छा धरून तू व्यर्थ जळलीस.
दिने दिने वृथा याति दुर्लभं नवयौवनम्
दिवसागणिक मौल्यवान तारुण्य वाया जातं.
शश्वत्तपस्यायुक्तश्च कृष्णमात्मानमीप्सितम् 2.58.
तो नेहमीच तपस्येत मग्न असून, स्वतःसाठी केवळ कृष्णालाच इच्छितो.
सर्वकामरसज्ञा त्वं निष्कामं काममीप्सितम्
तू सर्व प्रकारच्या इच्छांचे रस जाणतेस, पण इच्छेशिवायच इच्छा धरतेस.
अन्यश्च त्वन्मनःकामो भिन्नं त्वद्भर्तुरीप्सितम्
पण दुसरा एक, ज्याचं मन तुझ्याकडे ओढलेलं आहे, तो तुझ्या पतीच्या इच्छेपेक्षा वेगळं काहीतरी इच्छितो.
वासन्तीपुष्पतल्पे च गन्धचन्दन चर्चिते
वसंतातील फुलांच्या पलंगावर, सुगंध आणि चंदनाने सजलेलं,
सुगन्ध्युत्फुल्लकुसुमे निर्जने चन्दने वने
गोड वासाच्या उमललेल्या फुलांत, एकांत चंदनाच्या बनात,
चन्दने चम्पकवने शीतचम्पकवायुना
चंदन आणि चंपकाच्या बनात, थंड चंपकाच्या वाऱ्याने,
तारोवाच अत्रेरभाग्यात्त्वं पुत्रो व्यर्थं ते जन्म जीवनम्
ताराने म्हटलं: अत्रीच्या दुर्दैवामुळे तू त्याचा मुलगा झालास — तुझं जन्म आणि जीवन वाया गेलं.
अरे कृत्वा राजसूयमात्मानं मन्यसे बली
अरे, राजसूय यज्ञ करून स्वतःला बलवान समजतोस.