वृन्दां वृन्दावनीं विश्वपावनींविश्वपूजिताम्
वृंदा, वृंदावनी, जग शुद्ध करणारी, सर्वांच्या पूजेला पात्र.
एतन्नामाष्टकं चैत त्स्तोत्रं नामार्थसंयुतम्
हे आठ नावांचे स्तोत्र, नाव आणि अर्थ युक्त आहे.
कार्तिकीपूर्णिमायां च तुलस्या जन्म मङ्गलम्
कार्तिक पौर्णिमेला तुळशीचा शुभ जन्म होतो.
तस्यां यः पूजयेत्तां च भक्त्या च विश्वपावनीम्
त्या दिवशी जो भक्तीने तिला, जग शुद्ध करणारी तुळशी, पूजतो,
कार्त्तिके तुलसीपत्रं विष्णवे यो ददाति च
कार्तिक महिन्यात जो तुळशीपत्र विष्णूंना अर्पण करतो,
अपुत्रो लभते पुत्रं प्रियाहीनो लभेत्प्रियाम्
ज्याला मूल नाही त्याला मूल मिळते; प्रिय गमावलेल्याला प्रिय मिळतो.
रोगी प्रमुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात्
रुग्ण रोगमुक्त होतो; बंदिवान सुटका मिळवतो.
इप्येवं कथितं स्तोत्रं ध्यानपूजाविधिं शृणु
असे हे स्तोत्र सांगितले; आता ध्यान आणि पूजा कशी करावी ते ऐक.
यद्वक्ष्ये पूजयेत्तां च भक्त्या चावाहनं विना 2.22.
मी जे सांगतो, ते भक्तीने तिला आवाहन न करता सुद्धा पूजावे.
तुलसीं पुष्पसारां च सतीं पूज्यां मनोहराम्
तुळशी — फुलांचा सार, सती, पूज्य आणि मन मोहवणारी.
पुष्पेषु तुलनाप्यस्या नासीद्देवीषु वा मुने
फुलांमध्ये किंवा देवींमध्ये, तिची बरोबरी करणारी कोणीच नव्हती, हे मुनी.
शिरोधार्य्या च सर्वेषामीप्सितां विश्वपावनीम्
सर्वांना ती डोक्यावर घालण्यासाठी हवीशी वाटे आणि ती संपूर्ण जग शुद्ध करणारी होती.
इति ध्यात्वा च संपूज्य स्तुत्वा च प्रणमेद्बुधः
म्हणून, तिचे ध्यान करून, तिची पूजा करून, तिची स्तुती करून, ज्ञानी माणसाने तिला वंदन करावे.
नारद उवाच कथं संप्राप वै ज्ञानं मेधसो ज्ञानिनां वरात्
नारद म्हणाले: मेधास, ज्ञानी लोकांमध्ये श्रेष्ठ, त्याने हे ज्ञान कसे मिळवले?
कस्य वंशोद्भवो ब्रह्मन्मेधसो मुनिसत्तम
हे ब्राह्मण, श्रेष्ठ मुनी, मेधास कोणत्या वंशातून जन्माला आला?
सख्यं बभूव कुत्रास्य वा प्रभो नृपवैश्ययोः
प्रभो, राजासोबत आणि वैश्यासोबत त्याची मैत्री कुठे आणि कशी झाली?
नारायण उवाच स च कृत्वा राजसूयं द्विजराजो बभूव ह
नारायण म्हणाले: त्याने राजसूय यज्ञ केला आणि तो द्विजांमध्ये श्रेष्ठ झाला.
गुरुपत्न्यां च तारायां तस्याभूच्च बुधः सुतः
आणि गुरुपत्नी तारा हिच्या पोटी त्याला बुध नावाचा मुलगा झाला.
नारद उवाच अहो व्यतिक्रमं ब्रूहि वेदस्य च महामुने
नारद म्हणाले: हे महर्षे, हा अपवाद आणि वेदाबद्दल मला सांग.
नारायण उवाच तारां सुरगुरोः पत्नीं धर्मिष्ठां च पतिव्रताम्
नारायण म्हणाले: तारा ही देवगुरूंची पत्नी होती, ती धर्मनिष्ठ आणि पतीव्रता होती.
सुस्नातां सुन्दरीं रम्यां पीनोन्नतपयोधराम्
ती अंघोळ करून आलेली, सुंदर, आकर्षक आणि उन्नत व भरदार स्तनांची होती.
सुदतीं कोमलांगीं च नवयौवनसंयुताम्
तिचे दात सुंदर, अंग नाजूक आणि ती नवयौवनाने भरलेली होती.
कस्तूरीबिन्दुना सार्द्धमधश्चन्दनबिन्दुना 2.58.
तिच्या अंगावर कस्तुरीचा ठिपका आणि खाली चंदनाचा टिळा होता.
वायुनाऽधोवस्त्रहीनां सकामां रक्तलोचनाम्
वाऱ्यामुळे तिचे खालील वस्त्र निघून गेले होते; ती कामेच्छेने भरलेली आणि डोळे लाल झालेले होते.
सस्मितां नम्नवक्त्रां च लज्जया चन्द्रदर्शनाम्
ती हसत होती, तिचे मुख खाली झुकलेले होते आणि लाजेमुळे चंद्रासारखी दिसत होती.
तां दृष्ट्वा मन्मथाक्रान्तश्चन्द्रो लज्जां जहौ मुने
मुनी, तिला पाहून, प्रेमाने ग्रासलेला चंद्र आपली लाज सोडून दिली.
चन्द्र उवाच सुविदग्धे विदग्धानां मनो हरसि सन्ततम्
चंद्र म्हणाला: सर्व विदुषींमध्ये तू सर्वात चतुर आहेस, तू नेहमीच सर्वांचे मन मोहून टाकतेस.
निषेव्य प्रकृतिं जन्मसहस्रे कामसागरे
अनेक जन्मांमध्ये, या कामाच्या समुद्रात तुझ्या स्वभावाचा अनुभव घेतला आहे.
अहो तपस्विना सार्द्धमविदग्धेन वेधसा
अहो, त्या तपस्व्यासोबत सृष्टीकर्त्यानेही विचार न करता वागलं.
किं वा सुखं च विज्ञातमविज्ञेषु समागमे
जे समजत नाहीत, त्यांच्यासोबत राहण्यात काय खरं सुख असू शकतं?