नमो देव्यै सरस्वत्यै पुराणगुरवे नमः । सर्वविघ्नविनाशिन्यै दुर्गादेव्यै नमो नमः
सरस्वती देवीस वंदन, जी आद्य गुरु आहे; सर्व विघ्नांचा नाश करणारी दुर्गा देवीस पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
युष्माकं पादद्मानि दृष्ट्वा पुण्यानि शौनक । अद्य सिद्धाश्रमं यामि यत्र देवो गणेश्वरः
शौनक, तुमचे पवित्र पाय पाहून मी आज सिद्धाश्रमाकडे जातो, जिथे गणेश्वर देव वास करतो.
इति श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे श्रीकृष्णजन्मखण्ड उत्तरार्धे नारदनारयणसंवादे सूतशौनकसंवादे त्रयस्त्रिंदशधिकशततमोऽध्यायः
श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या श्रीकृष्णजन्मखंडाच्या उत्तरार्धात नारद-नारायण संवाद आणि सूत-शौनक संवाद यामध्ये हे एकशेतेहतीसावे अध्याय पूर्ण झाले.
नारद उवाच अधुना प्रकृतीनां च व्यासं वर्णय भो प्रभो
नारद म्हणाले: प्रभो, आता कृपया प्रकृतींचा उगम सांगावा.
कस्याः पूजा कृता केन कथं मर्त्ये प्रका शिता
कोणाची पूजा कोणी केली आणि ती मर्त्य लोकांमध्ये कशी प्रकट झाली हे सांगावे.
कवचं स्तोत्रकं ध्यानं प्रभावं चरितं शुभम्
त्यांचे कवच, स्तोत्र, ध्यान, सामर्थ्य आणि शुभ चरित्र—
नारायण उवाच सावित्री वै सृष्टिविधौ प्रकृतिः पञ्चधा स्मृता
नारायण म्हणाले: सृष्टीच्या वेळी सावित्री ही पाच रूपांनी प्रकृती म्हणून ओळखली जाते.
आसीत्पूज्या प्रसिद्धा च प्रभावः परमाद्भुतः
ती पूजनीय होती, प्रसिद्ध होती आणि तिचे सामर्थ्य अतिशय अद्भुत होते.
प्रकृत्यंशाः कला याश्च तासां च चरितं शुभम्
प्रकृतीचे अंश आणि कला, तसेच त्यांची शुभ कृत्ये—
वाणी वसुन्धरा गङ्गा षष्ठी मङ्गलच ण्डिका
वाणी, वसुंधरा, गंगा, षष्ठी आणि मंगळचंडिका—
तेजसा मत्समास्ताश्च रूपेण च गुणेन च
या सर्व माझ्यासारख्याच तेज, रूप आणि गुणांनी युक्त आहेत.
संक्षेपमासां चरितं पुण्यदं अतिसुन्दरम्
त्यांची चरित्रे संक्षिप्तपणे सांगितली, ती पुण्यदायक आणि अतिशय सुंदर आहेत.
दुर्गायाश्चैव राधाया विस्तीर्णं चरितं महत् 2.4.
दुर्गा आणि राधा यांच्या विस्तृत आणि महान कृत्यांची कथा—
आदौ सरस्वतीपूजा श्रीकृष्णेन विनिर्मिता
सर्वप्रथम श्रीकृष्णाने सरस्वतीची पूजा स्थापली.
आविर्भूता यदा देवी वक्त्रतः कृष्णयोषितः
जेव्हा देवी कृष्णाच्या प्रियतमेच्या मुखातून प्रकट झाली—
स च विज्ञाय तद्भावं सर्वज्ञः सर्वमातरम्
तो सर्वज्ञ, तिच्या सर्वमातेच्या स्वरूपाला ओळखून—
श्रीकृष्ण उवाच युवानं सुन्दरं सर्वगुणयुक्तं च मत्समम्
श्रीकृष्ण म्हणाले: तरुण, सुंदर, सर्व गुणांनी युक्त आणि माझ्यासारखा—
कामदं कामिनीनां च तासां तं कामपूरकम्
स्त्रियांच्या इच्छा पूर्ण करणारा, त्यांच्या मनोकामना पूर्ण करणारा तो—
कान्ते कान्तं च मां कृत्वा यदि स्थातुमिहेच्छसि
प्रियेला, जर तुला इथे राहायचं असेल आणि मला आपला प्रियकर मानायचं असेल,
यो यस्माद्बलवान्वाऽपि ततोऽन्यं रक्षितुं क्षमः
जो दुसऱ्यापेक्षा बलवान असतो, तोच त्याचं रक्षण करू शकतो.
सर्वेशस्सर्वशास्ताऽहं राधां राधितुमक्षमः
मी सर्वांचा स्वामी आहे, सर्वांचा अधिपती आहे, तरीसुद्धा मला राधेला आनंदी करता येत नाही.
प्राणाधिष्ठातृदेवी सा प्राणांस्त्यक्तुं च कः क्षमः
तीच प्राणांची अधिष्ठात्री देवी आहे; आपले प्राण कोण सोडू शकतो?
त्वं भद्रे गच्छ वैकुण्ठं तव भद्रं भविष्यति 2.4.
मंगलमयी, तू वैकुंठात जा; तुझं कल्याण होईल.
विवर्जिता लोभमोहकामकोपेन हिंसया
लोभ, मोह, काम, राग आणि हिंसा यांपासून मुक्त,
तया सार्द्धं भव प्रीत्या सुखं कालं प्रयास्यति
तिच्यासोबत प्रेमाने राहा; तुझा काळ आनंदात जाईल.
प्रतिविश्वेषु ते पूजां महतीं ते मुदाऽन्विताः
सर्व लोकांत तुझी पूजा मोठ्या आनंदाने केली जाईल.
मानवा मनवो देवा मुनीन्द्राश्च मुमुक्षवः
माणसं, मनू, देव, मोठे ऋषी आणि मुक्तीची इच्छा असणारे
मद्वरेण करिष्यन्ति कल्पे कल्पे यथाविधि
माझ्या वरामुळे, प्रत्येक युगात, योग्य पद्धतीने ती पूजा करतील.
काण्वशाखोक्तविधिना ध्यानेन स्तवनेन च
काण्व शाखेत सांगितलेल्या पद्धतीने, ध्यान आणि स्तुतीसह,
कृत्वा सुवर्णगुटिकां गन्धचन्दन चर्च्चिताम्
सुवर्णाची गोळी बनवून, तिला सुगंधी चंदन लावून,