वाचकाय प्रदद्याच्च परं रत्नाङ्गुलीयकम् । सूक्ष्मवस्त्रं च माल्यं च स्वर्णकुण्डलमुत्तमम्
वाचकाला मौल्यवान रत्नांची अंगठी, हलके वस्त्र, हार आणि उत्तम सोन्याची कुंडले द्यावीत.
माल्यं च वरदोलां च सुपक्वं क्षीरमेव च । सर्वस्वं दक्षिणां दद्यात्स्तवनं कुरुते ध्रुवम्
हार, सुंदर झुला, उत्तम शिजवलेले दूध—हे सर्व आपले सर्वस्व म्हणून दक्षिणा द्यावी आणि नक्कीच स्तुती करावी.
शतकं ब्राह्मणानां च भोजयेत्परमादरात् । ब्रह्मणं वैष्णवं शास्त्रनिष्णातं पण्डितं वरम्
शंभर ब्राह्मणांना अत्यंत आदराने जेवू घालावे, त्यात विशेषतः वैष्णव शास्त्रांमध्ये पारंगत आणि विद्वान ब्राह्मण असावा.
कुरुते वाचकं शुद्धमन्यथा निष्फलं भवेत् । श्रीकृष्ण विमुखाद्दुष्टान्नोपदिष्टाच्च ब्राह्मणात्
शुद्ध वाचक नेमावा; अन्यथा हे निष्फळ ठरते—विशेषतः जो श्रीकृष्णविमुख किंवा अपवित्र ब्राह्मण असेल त्याच्याकडून शिकल्यास.
श्रीकृष्णभक्तियुक्तं च पुराणं यः शृणोति च । भक्तिं पुण्यं न लभते हन्ति पुण्यं पुराकृतम्
जो श्रीकृष्णभक्तीने युक्त पुराण ऐकतो, त्याला भक्ती किंवा पुण्य मिळत नाही; उलट त्याने पूर्वी मिळवलेले पुण्यही नष्ट होते.
श्रीकृष्णभक्तियुक्ताच्च पुराणं यः शृणोति च । भक्तिं पुण्यं च लभते यात्यन्ते श्रोहरेः पदम्
पण जो श्रीकृष्णभक्तीने युक्त पुराण ऐकतो, त्याला भक्ती आणि पुण्य मिळते आणि शेवटी तो हरिपदाला पोहोचतो.
एतत्ते कथितं सर्व यच्छ्रु तं गुरुवक्त्रतः । बिदायं देहि विप्रेन्द्र यामि नारायणाश्रमम्
हे सर्व मी तुला सांगितले, जे गुरुमुखातून ऐकले; हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, आता मला परवानगी दे, मी नारायणाश्रमाकडे जातो.
दृष्ट्वा विप्रसमूहं च नमस्कर्तुं समागतः । कथितं ब्रह्मवैवर्तं भवतामाज्ञया परम्
नमस्कार करण्यासाठी आलेल्या ब्राह्मणांच्या समूहाला पाहून, मी तुमच्या आज्ञेने हे ब्रह्मवैवर्त सांगितले.
नमोऽस्तु ब्राह्मणेभ्यश्च कृष्णाय परमात्मने । शिवाय ब्रह्मणे नित्यं गणेशाय नमो नमः
ब्राह्मणांना, श्रीकृष्ण या परमात्म्याला, शंकराला, ब्रह्माला नेहमी आणि गणेशाला वारंवार नमस्कार असो.
कायेन मनसा वाचा परं भक्त्या दिवानिशम् । भज सत्यं परं ब्रह्म राधेशं त्रिगुणात्परम्
शरीर, मन आणि वाणीने, दिवसरात्र अत्युच्च भक्तीने, सत्य परमब्रह्म, राधेचा स्वामी, या त्रिगुणांपलीकडील परमेश्वराची उपासना कर.
नमो देव्यै सरस्वत्यै पुराणगुरवे नमः । सर्वविघ्नविनाशिन्यै दुर्गादेव्यै नमो नमः
सरस्वती देवीस वंदन, जी आद्य गुरु आहे; सर्व विघ्नांचा नाश करणारी दुर्गा देवीस पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
युष्माकं पादद्मानि दृष्ट्वा पुण्यानि शौनक । अद्य सिद्धाश्रमं यामि यत्र देवो गणेश्वरः
शौनक, तुमचे पवित्र पाय पाहून मी आज सिद्धाश्रमाकडे जातो, जिथे गणेश्वर देव वास करतो.
इति श्रीब्रह्मवैवर्ते महापुराणे श्रीकृष्णजन्मखण्ड उत्तरार्धे नारदनारयणसंवादे सूतशौनकसंवादे त्रयस्त्रिंदशधिकशततमोऽध्यायः
श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणाच्या श्रीकृष्णजन्मखंडाच्या उत्तरार्धात नारद-नारायण संवाद आणि सूत-शौनक संवाद यामध्ये हे एकशेतेहतीसावे अध्याय पूर्ण झाले.
नारद उवाच अधुना प्रकृतीनां च व्यासं वर्णय भो प्रभो
नारद म्हणाले: प्रभो, आता कृपया प्रकृतींचा उगम सांगावा.
कस्याः पूजा कृता केन कथं मर्त्ये प्रका शिता
कोणाची पूजा कोणी केली आणि ती मर्त्य लोकांमध्ये कशी प्रकट झाली हे सांगावे.
कवचं स्तोत्रकं ध्यानं प्रभावं चरितं शुभम्
त्यांचे कवच, स्तोत्र, ध्यान, सामर्थ्य आणि शुभ चरित्र—
नारायण उवाच सावित्री वै सृष्टिविधौ प्रकृतिः पञ्चधा स्मृता
नारायण म्हणाले: सृष्टीच्या वेळी सावित्री ही पाच रूपांनी प्रकृती म्हणून ओळखली जाते.
आसीत्पूज्या प्रसिद्धा च प्रभावः परमाद्भुतः
ती पूजनीय होती, प्रसिद्ध होती आणि तिचे सामर्थ्य अतिशय अद्भुत होते.
प्रकृत्यंशाः कला याश्च तासां च चरितं शुभम्
प्रकृतीचे अंश आणि कला, तसेच त्यांची शुभ कृत्ये—
वाणी वसुन्धरा गङ्गा षष्ठी मङ्गलच ण्डिका
वाणी, वसुंधरा, गंगा, षष्ठी आणि मंगळचंडिका—
तेजसा मत्समास्ताश्च रूपेण च गुणेन च
या सर्व माझ्यासारख्याच तेज, रूप आणि गुणांनी युक्त आहेत.
संक्षेपमासां चरितं पुण्यदं अतिसुन्दरम्
त्यांची चरित्रे संक्षिप्तपणे सांगितली, ती पुण्यदायक आणि अतिशय सुंदर आहेत.
दुर्गायाश्चैव राधाया विस्तीर्णं चरितं महत् 2.4.
दुर्गा आणि राधा यांच्या विस्तृत आणि महान कृत्यांची कथा—
आदौ सरस्वतीपूजा श्रीकृष्णेन विनिर्मिता
सर्वप्रथम श्रीकृष्णाने सरस्वतीची पूजा स्थापली.
आविर्भूता यदा देवी वक्त्रतः कृष्णयोषितः
जेव्हा देवी कृष्णाच्या प्रियतमेच्या मुखातून प्रकट झाली—
स च विज्ञाय तद्भावं सर्वज्ञः सर्वमातरम्
तो सर्वज्ञ, तिच्या सर्वमातेच्या स्वरूपाला ओळखून—
श्रीकृष्ण उवाच युवानं सुन्दरं सर्वगुणयुक्तं च मत्समम्
श्रीकृष्ण म्हणाले: तरुण, सुंदर, सर्व गुणांनी युक्त आणि माझ्यासारखा—
कामदं कामिनीनां च तासां तं कामपूरकम्
स्त्रियांच्या इच्छा पूर्ण करणारा, त्यांच्या मनोकामना पूर्ण करणारा तो—
कान्ते कान्तं च मां कृत्वा यदि स्थातुमिहेच्छसि
प्रियेला, जर तुला इथे राहायचं असेल आणि मला आपला प्रियकर मानायचं असेल,
यो यस्माद्बलवान्वाऽपि ततोऽन्यं रक्षितुं क्षमः
जो दुसऱ्यापेक्षा बलवान असतो, तोच त्याचं रक्षण करू शकतो.