तुलसीकाननं दृष्ट्वा प्रययौ मालतीवनम् । वामे कृत्वा कुन्दवनं माधवीकाननं तथा
तुळशीचं सुंदर वन पाहिल्यावर तो मोगऱ्याच्या वनात गेला; डाव्या बाजूला कुंदाचं वन आणि त्याचप्रमाणे माधवीचं वन ठेवलं.
चकार दक्षिणे कृष्णश्चम्पकारण्यमीप्सिनम् । चकार पश्चात्तूर्णं च चारुचन्दनकाननम्
कृष्णानं उजव्या बाजूला सुवासिक चंपकाचं वन केलं; आणि मागे पटकन सुंदर चंदनाचं वन निर्माण केलं.
ददर्श पुरतो रम्यं राधिकाभवनं परम् । उवास राधया सार्धं रत्नसिंहासने वरे
त्याच्या समोर राधिकेचं रम्य घर दिसलं; तिथे तो राधेसोबत उत्तम रत्नांच्या सिंहासनावर राहिला.
सकर्पूरं च ताम्बूलं बुभुजे वासितं जलम् । सुष्वाप पुष्पतल्पे च सुगन्धिचन्दनार्चिते
त्याने कर्पूर घातलेलं तांबूल आणि सुवासिक पाणी घेतलं; आणि फुलांच्या पलंगावर, सुगंधी चंदनानं सजवलेल्या, गोड झोपला.
स रेमे रामया सार्धं निमग्नो रससागरे । इत्येवं कथितं सर्वं धर्मवक्त्राच्च यच्छ्रुतम्
तो राधेसोबत आनंदाच्या सागरात बुडून खेळला; हे सर्व धर्माच्या वचनातून ऐकलेलं सांगितलं आहे.
गोलोकारोहणं रम्यं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि
हे सुंदर गोलोकात जाणं सांगितलं; आता तुला अजून काय ऐकायचं आहे?
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo गोलोकारोहणं नामैकोनत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणातील श्रीकृष्ण जन्मखंडात नारदांनी सांगितलेल्या 'गोलोकारोहण' नावाच्या एकशेएकोणतीसाव्या अध्यायाचा समारोप झाला.
अथ त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः नारद उवाच सर्वं श्रुतं महाभाग नारशेषमभीप्सितम् । किमपूर्व पुराणं च ब्रह्मवैवर्तमिष्टदम्
आता एकशेतीसावा अध्याय. नारद म्हणाले: हे महाभाग्यवान, सर्व काही ऐकलं, आता काहीच उरलं नाही; हे ब्रह्मवैवर्त पुराण किती अद्भुत आणि इच्छित फल देणारं आहे!
अधुना किं करिष्यामि तन्मां ब्रूहि जगद्गुरो । आज्ञां कुरु तपस्यां च कर्तु यामि हिमालयम्
आता मी काय करावं? हे जगद्गुरू, मला सांग; आज्ञा दे, मी हिमालयात जाऊन तप करीन.
नारायण उवाच उवबर्हणगन्धर्दः पञ्चशत्कामिनीपतिः । जन्मान्तरे भवानासीदधुना ब्रह्मपुत्रकः
नारायण म्हणाले: पूर्वजन्मी तू उवबर्हण नावाचा गंधर्वांचा राजा होतास, पन्नास स्त्रियांचा स्वामी; आता तू ब्रह्माचा पुत्र आहेस.
तास्वेका च सती रम्या तपसा शंकरं परम् । आराध्य च वरं लेभे वाञ्छितं नारदं पतिम्
त्यातली एक सती आणि सुंदर स्त्री, तिने तप करून परम शंकराची पूजा केली आणि इच्छित वर मिळवला—नारद पती म्हणून मिळावा.
सा च सृञ्जयकन्या च स्वर्णष्ठीवीसहोदरा । तां विवाहं कुरुष्वेति शंकराज्ञा कथं वृथा
ती सृंजयाची कन्या आणि स्वर्णष्ठीवीची बहीण आहे; शंकराची आज्ञा की तिच्याशी लग्न कर, ती कशी वाया जाईल?
सुन्दरी सुन्दरीष्वेवं कोमलां कमलाकलाम् । पतिव्रतां महाभगां रम्यां सुप्रियवादिनीम्
ती सुंदरांमध्येही सर्वात सुंदर, कमळाच्या पाकळीइतकी कोमल, पतीव्रता, महाभाग्यवान, मनमोहक आणि गोड बोलणारी आहे.
कामुकीं कमनीयां च शश्वत्सुस्थिरयौवनाम् । विधात्रा लिखितं कर्म प्राक्तनं केन वार्यते
ती कामुक, मनोहारी आणि सदैव तारुण्याने भरलेली आहे; विधात्याने पूर्वजन्मी लिहिलेलं कर्म कोण थांबवू शकतो?
नाभुक्तं क्षीयते कर्म कल्पकोटिशतैरपि । अवश्यमेव भोक्तव्यं कृतं शुभाशुभम्
अनुभवलेलं कर्म शेकडो कोटी कल्पांतही नष्ट होत नाही; जे काही शुभ किंवा अशुभ केलंय, ते नक्कीच भोगावं लागतं.
सूत उवाच नारायणवचः श्रुत्वा हृदयेन विदूयता । प्रणम्य प्रययौ शीघ्रं नारदः सृञ्जयालयम्
सूत म्हणाले: नारायणाचं वचन ऐकून, नारदाचं मन अस्वस्थ झालं; त्याने वंदन करून पटकन सृंजयाच्या घरी गेला.
शौनक उवाच अहो सूत महाभाग श्रुतं किं परमाद्भुतम् । किमपूर्वं रहस्यं च सरसं च पुरातनम्
शौनक म्हणाले: अरे सूत महाभाग, काय अद्भुत गोष्ट ऐकलीस? काय नवीन, गुप्त आणि रसाळ प्राचीन कथा आहे?
अधुना श्रोतुमिच्छामि विवाहं नारदस्य च । अतीन्द्रियस्य च मुनेर्ब्रह्मपुत्रस्य सांप्रतम्
आता मला त्या इंद्रियांच्या पलीकडील, ब्रह्मपुत्र असलेल्या नारदाच्या विवाहाची कथा ऐकायची आहे.
सूत उवाच नारदो मू(गु)ढरुपश्च दृष्टावा सृञ्जयकन्यकाम् । तपस्विनीं महाभागां विष्णुव्रतपरायणाम्
सूतमुनी म्हणाले, नारदांनी आपला खरा रूप लपवून, श्रुंजय राजाच्या कन्येला पाहिले — ती कन्या तपस्विनी, अतिशय भाग्यवान आणि विष्णूच्या व्रतात मन लावणारी होती.
ययौ ब्रह्मसभां रम्यां सर्वदेवैः समावृताम् । प्रणम्य पितरं शान्तः सर्वं तत्त्वमुवाच तम्
तो रम्य अशा ब्रह्मदेवांच्या सभेत गेला, जिथे सर्व देवता उपस्थित होते. आपल्या वडिलांना वंदन करून, शांतपणे सर्व सत्य गोष्ट त्यांना सांगितली.
ब्रह्मा प्रहृष्टवदनः श्रुत्वा वार्तां शुभावहाम् । तपस्विनं च पुत्रं च संप्राप्य जगतां पतिः
ब्रह्मदेवांनी, आनंदाने हसत, ती शुभ वार्ता ऐकली आणि आपल्या तपस्वी पुत्राला जवळ घेतले.
रत्ननिर्माणयानेन सार्धं देवैः शुभे क्षणे । पुत्रं कृत्वा च पुरतो ययौ सृञ्जयमन्दिरम्
मुलाला पुढे घेऊन, सर्व देवतांसह, रत्नांनी बनवलेल्या सुंदर विमानात बसून, शुभ वेळी श्रुंजयराजाच्या राजवाड्याकडे गेले.
तच्छ्रुत्वा सृञ्जयो राजा रत्नभूषणभूषिताम् । गृहीत्वा कन्यकां रम्यां नारदाय ददौ मुदा
हे ऐकून, रत्नांनी सजलेला श्रुंजयराजा, आनंदाने आपल्या सुंदर कन्येला घेऊन नारदांना दिली.
सर्वस्वं दक्षिणां दत्त्वा मणिमुक्तादिकं तथा । पुटाञ्जलियुतो भूत्वा परिहारे चकार सः
राजाने आपली सर्व संपत्ती, मणी-मोती यांसह, दक्षिणा म्हणून दिली आणि हात जोडून नम्रपणे सर्व विधी पूर्ण केले.
कन्यां समर्प्य ब्रह्माणं राजा च योगिनां वरः । रुरोद भृशमुच्चैश्च वत्से वत्स इतीरितम्
राजाने आपली कन्या ब्रह्मदेवांना अर्पण केली. योग्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेला राजा मोठ्याने रडू लागला, 'माझ्या लेकरा, माझ्या लेकरा!' असे म्हणू लागला.
क्व यासि त्यक्त्वा मद्गेहं शून्यं क मललोचने । अहं यामि वनं घोरं त्वां त्यक्त्वा जीवितो मृतः
'कमलासारख्या डोळ्यांची माझी लेक, तू माझे घर सोडून कुठे चाललीस? मी आता या रिकाम्या घरात राहू शकत नाही. मी या भयानक जंगलात जाईन; तुला सोडून माझे जीवन संपलेच समज.'
प्रणम्य पितरं कन्या रुदन्तं मातरं तथा । रुदतीं तां रुदन्ती साऽप्यारुरोह रथं विधेः
कन्येने वडिलांना वंदन केले, आईला रडताना पाहून तीही रडली, आणि मग विधात्याच्या रथावर चढली.
गृहीत्वा च सभार्यं च पुत्रं धाता मुदाऽन्वितः । प्रययौ ब्रह्मलोकं च देवन्द्रैर्मुनिभिः सह
धात्याने, म्हणजे ब्रह्मदेवांनी, आपल्या पत्नी आणि पुत्राला घेऊन, देवता आणि ऋषींसह आनंदाने ब्रह्मलोकात प्रवेश केला.
ब्राह्मणान्बोजयामास साङ्गे मङ्गलकर्मणि । देवानपि च सिद्धांश्च वादयामास दुंदुभिम्
त्यांनी आपल्या परिवारासह मंगलकार्य केले, ब्राह्मणांना जेवू घातले, देवता आणि सिद्धांना सन्मान दिला आणि दुंदुभी वाजवली.
नारदस्तु मुनिश्रेष्ठो बाधितः पूर्वकर्मणा । यस्य यत्प्राक्तनं विप्र दुर्लङ्ध्य केन वार्यते
पण नारद, श्रेष्ठ ऋषी, पूर्वजन्मीच्या कर्मामुळे त्रस्त झाले — ज्याचे जसे पूर्वीचे कर्म असते, ते कोणालाही टाळता येत नाही.