सृष्टेराद्या सृष्टिविधौ कथमाविर्बभूव ह
सृष्टीच्या आरंभी प्रथम निर्मिती कशी झाली?
भूता या याश्च कलया तया त्रिगुणया भवे
तीच्या त्रिगुणमयी शक्तीने जी जी जीव निर्माण झाले, ती कशी आली?
तासां जन्मानुकथनं ध्यानं पूजाविधिं परम्
त्यांच्या जन्माची कथा, ध्यान आणि श्रेष्ठ पूजा पद्धती सांग.
श्रीनारायण उवाच विश्वेषां गोकुलं नित्यं नित्यो गोलोक एव च
श्री नारायण म्हणाले: सर्वांसाठी गोळोक व गोकुळ हे नेहमीचे, शाश्वत आहेत.
तदेकदेशो वैकुण्ठो लम्बभागः स नित्यकः
त्याचा एक भाग वैकुंठ असून, तोही शाश्वत आहे.
यथाऽग्नौ दाहिका चन्द्रे पद्मे शोभा प्रभा रवौ
जसे अग्नीत जाळ, चंद्रात शीतलता, कमळात शोभा, सूर्याला तेज असते,
विना स्वर्णं स्वर्णकारः कुण्डलं कर्तुमक्षमः
सोने नसता सोनार कुंडलं बनवू शकत नाही.
नहि क्षमस्तथा ब्रह्मा सृष्टिं स्रष्टुं तया विना
तसेच तिच्याशिवाय ब्रह्मा सृष्टी निर्माण करू शकत नाही.
ऐश्वर्य्यवचनः शक् च तिः पराक्रमवाचकः 2.2.
ऐश्वर्य म्हणजे प्रभुत्व, तर शक्ति म्हणजे सामर्थ्य.
समृद्धिबुद्धिसम्पत्तियशसां वचनो भगः
समृद्धी, बुद्धी, संपत्ती आणि कीर्ती यांना 'भग' असे म्हणतात.
तया युक्तः सदाऽऽत्मा च भगवांस्तेन कथ्यते
जो नेहमी या सर्व गुणांनी युक्त असतो, त्याला 'भगवान' असे म्हणतात.
तेजोरूपं निराकारं ध्यायन्ते योगिनः सदा
योगी नेहमी निराकार तेजस्वी रूपाचे ध्यान करतात.
अदृश्यं सर्व द्रष्टारं सर्वज्ञं सर्वकारणम्
तो सर्वांना अदृश्य असून, सर्वांचा द्रष्टा, सर्वज्ञ आणि सर्वाचा कारण आहे.
वैष्णवास्ते न मन्यन्ते तद्भक्ताः सूक्ष्मदर्शिनः
पण वैष्णव भक्त, जे सूक्ष्मदृष्टीचे आहेत, ते हे मान्य करत नाहीत.
तेजोमण्डलमध्यस्थं ब्रह्म तेजस्विनं परम्
ते तेजाच्या मंडळाच्या मध्यभागी असलेल्या परम तेजस्वी ब्रह्माचे दर्शन करतात.
अतीवसुन्दरं रूपं बिभ्रतं सुमनोहरम्
त्याचे रूप अतिशय सुंदर आणि मनाला मोहून टाकणारे आहे.
नवीननीरदाभासं रासैकश्यामसुन्दरम्
ते नव्या पावसाच्या काळ्या मेघासारखे, रासातील एकमेव श्यामसुंदर आहे.
मुक्तासारमहास्वच्छदन्तपङ्क्तिमनोहरम्
त्याचे दात मोठ्या, शुभ्र आणि स्वच्छ मोत्यांसारखे असून, पाहणाऱ्यांचे मन मोहून टाकतात.
सुनासं सस्मितं शश्वद्भक्तानुग्रहकारकम् 2.2.
त्याचा नाक सुंदर, चेहरा नेहमी हसरा आणि भक्तांवर नेहमी कृपा करणारा आहे.
द्विभुजं मुरलीहस्तं रत्नभूषणभूषितम्
तो दोन हातांचा असून, एका हातात मुरली आहे आणि रत्नांच्या दागिन्यांनी सजलेला आहे.
सर्वैश्वर्य्यप्रदं सर्वं स्वतन्त्रं सर्वमङ्गलम्
तो सर्व ऐश्वर्य देणारा, पूर्णपणे स्वतंत्र आणि सर्वार्थाने मंगल आहे.
ध्यायन्ते वैष्णवाः शश्वदेवंरूपं सनातनम्
वैष्णव भक्त नेहमी या सनातन दिव्य रूपाचे ध्यान करतात.
ब्रह्मणो वयसा यस्य निमेष उपचार्य्यते
ज्याच्यासाठी ब्रह्मदेवाचे संपूर्ण आयुष्यसुद्धा केवळ एक क्षणासारखे आहे.
कृषिस्तद्भक्तिवचनो नश्च तद्दास्यकारकः
'कृ' म्हणजे त्याच्यावर भक्ती, आणि 'ष्ण' म्हणजे सेवा करणे.
कृषिश्च सर्ववचनो नकारो बीजवाचकः
'कृषि' म्हणजे सर्वकाही, आणि 'ण' म्हणजे बीज दर्शवणारा आहे.
असंख्यब्रह्मणा पाते कालेऽतीतेऽपि नारद
नारद, असंख्य ब्रह्म्यांचा विनाश आणि काळ जाऊनही,
स कृष्णः सर्वसृष्ट्यादौ सिसृक्षुस्त्वेक एव च
सर्व सृष्टीच्या आरंभी तो कृष्ण एकटाच निर्माण करण्याची इच्छा धरतो.
स्वेच्छामयः स्वेच्छया च द्विधारूपो बभूव ह
स्वतःच्या इच्छेने, तो आपल्या इच्छेने दोन रूपांत प्रकट झाला.
तां ददर्श महाकामी कामाधारः सनातनः 2.2.
तो सनातन, सर्व इच्छांचा आधार असलेला, मोठ्या प्रेमाने तिला पाहतो.
पूर्णेन्दुबिम्बसदृशनितम्वयुगलां पराम्
ती अत्यंत श्रेष्ठ, पूर्ण चंद्रासारखा चेहरा आणि शंखासारखी गळा असलेली होती.