सुनासां गजमुक्तार्हां खगेन्द्रचञ्चुनिन्दिताम् । कुङ्कुमालक्तकस्तूरीस्निग्धचन्दनचर्चिताम्
त्यांची नाक सुंदर आहे, हत्तीच्या मोत्यांना योग्य अशी; त्यांच्या ओठांची शोभा पक्षीराजाच्या चोचीपेक्षा अधिक आहे; त्या कुंकू, आलक्तक, कस्तुरी आणि सुगंधी चंदन याने अंगराग केलेल्या आहेत.
दधानां सुकपोलं च कोमलाङ्गीं सुकामुकीम् । गचेन्द्रगामिनीं रामां कामनीयां सुकामिनीम्
त्यांचे गाल सुंदर आहेत, शरीर कोमल आहे, आणि त्या प्रेमात रमणाऱ्या आहेत; त्यांची चाल राजहत्तीसारखी आहे, त्या मनोहर आणि प्रेमात आनंद मानणाऱ्या आहेत.
कामास्त्रजयरूपां च कामकाम्यालयां वराम् । क्रीडाकमलमम्लानं पारिजातप्रसूनकम्
त्या कामदेवाच्या बाणांच्या विजयाचे मूर्तिमंत रूप आहेत, इच्छांचा सर्वोच्च निवासस्थान आहेत; त्यांच्या हाती नेहमी ताजे खेळाचे कमळ आणि पारिजातकाचे फूल असते.
अमूल्यरत्ननिर्माणं दधानां दर्पणोज्ज्वलम् । नानारत्नविचित्राढ्यरतनसिंहासनस्थिताम्
त्या अमूल्य रत्नांनी बनवलेला आरसा हाती धरतात, आणि विविध रत्नांनी सजलेल्या रत्नसिंहासनावर विराजमान आहेत.
पद्मैः पद्मार्चितं पादपद्मं च मङ्गलालयम् । हृत्पद्मे ध्यायमानं च कृणस्य परमात्मनः
त्यांचे चरणकमळ कमळांनी पूजले जाते, ते मंगलाचे निवासस्थान आहे; हृदयातील कमळात त्या श्रीकृष्णाच्या परमात्म्याचे रूप म्हणून ध्यानात घेतल्या जातात.
कर्मणा मनसा वाचा स्वप्ने जागरणेऽपि च । तत्प्रीतिं प्रेम सौभाग्यं स्मरन्तीं नित्यनूतनम्
कृतीने, मनाने आणि वाणीने, स्वप्नात किंवा जागेपणी, त्या नेहमी त्याच्या प्रेम, स्नेह आणि सौभाग्याचे स्मरण करतात, जे नेहमी नवीन वाटते.
भावानुरक्तसंसक्तां शुद्धभक्तां पतिव्रताम् । धन्यां मान्यां गौरवर्णां शश्वद्वक्षः स्थलस्थिताम्
त्या भावाने जोडलेल्या, शुद्ध भक्ती असलेल्या, पतीव्रता आहेत; त्या धन्य, मान्य, गौरवर्णीय आणि नेहमीच त्यांच्या छातीवर वास करणाऱ्या आहेत.
प्रियासु प्रियभक्तेषु सुप्रियां प्रियवादिनीम् । कृष्णवामाङ्गसंभूतामभेदां गुणरूपयोः
प्रिय आणि प्रिय भक्तांमध्ये त्या सर्वात प्रिय आहेत, गोड बोलणाऱ्या; त्या कृष्णाच्या डाव्या भागातून जन्मलेल्या, आणि त्याच्या गुण व रूपाशी एकरूप आहेत.
गोलोकवासिनीं देवदेवीं सर्वोपरिस्थितम् । वृषभानसुताख्यां तां पुण्यक्षेत्रे च भारते
त्या गोलोकात वास करणाऱ्या, देवतांच्या देखील देवी, सर्वांच्या वर विराजमान; त्या वृषभानूच्या कन्या म्हणून पवित्र भारतभूमीत प्रसिद्ध आहेत.
गोपीश्वरीं गुप्तरूपां सिद्धिदां सिद्धिरूपिणीम् । ध्यानासाध्यां दुराराध्यां वन्दे सद्भक्तवन्दिताम्
त्या गोपींच्या राणी, गुप्त रूप असलेल्या, सिद्धी देणाऱ्या आणि सिद्धीचे मूर्तिमंत रूप आहेत; ध्यानाने प्राप्त होणाऱ्या, कठीणतेने साध्य होणाऱ्या, आणि सच्च्या भक्तांनी वंदन केलेल्या आहेत.
ध्याने ध्यानेन राधाया व्यायन्ते ध्यानतत्पराः । इहैव जीवन्मुक्तास्ते परत्र कृष्णपार्षदाः
जे राधेचे ध्यान करतात, ध्यानात मग्न असतात, ते या जन्मातच मुक्त होतात आणि पुढील जन्मी कृष्णाचे पार्षद होतात.
दृष्ट्वा ब्रह्मा च सर्वादौ तुष्टाव परमेश्वरीम् । स्वयं विधाता जगतां मातरं वेधसामपि
सर्वांच्या प्रारंभाला ब्रह्मदेवांनी त्या परमेच्छरीचे, जगाची निर्मिती करणाऱ्या आणि वेदांची देखील माता असलेल्या देवीचे स्तवन केले.
ब्राह्मोवाच षष्टिवर्षसहस्रणि दिव्यानि परमेश्वरि । पुष्करे च तपस्तप्तं पुण्यक्षेत्रे च भारते
ब्रह्मा म्हणाले — परमेश्वरी, मी पुष्कर आणि पुण्यभूमी भारतात सहा हजार दिव्य वर्षे कठोर तप केला.
त्वत्पादपद्मधुरमधुलुब्धेन चेतसा । मधुव्रतेन लोलेन प्रेरितेन मया सति
माझ्या मनाला तुझ्या कमलासारख्या पायांतील मधासाठी, मधमाशेसारखी ओढ वाटत होती, हे सती, आणि त्या गोडीने मी सतत प्रेरित होत होतो.
तथाऽपि न मया लब्धं त्वत्पादपद्ममीप्सितम् । न दृष्टमपि स्वप्नेऽयि जाता वागशरीरिणी
तरीही, मी तुझे इच्छित कमलपद मिळवू शकलो नाही; अगदी स्वप्नातही मला ते दिसले नाही, हे वाणीला देह मिळवणारी देवी.
वाराहे भारते वर्षे पुण्ये वृन्दावने वने । सिद्धाश्रमे गणेशस्य पादपद्मं च द्रक्ष्यसि
वराह क्षेत्रातील भारतभूमीत, पुण्य व्रुंदावनाच्या अरण्यात, सिद्धाश्रमात, तुला गणेशाचे कमलपद पाहायला मिळेल.
राधामाधवयोर्दास्यं कुतो विषयिणस्तव । निवर्तस्व महाभाग परमेतत्मुदुर्लभम्
राधा-माधवांची सेवा इंद्रियांच्या सुखाला आसक्त असलेल्या तुझ्यासारख्या व्यक्तीला कशी मिळेल? हे भाग्यवती, परत जा; हे परम ध्येय फारच दुर्मिळ आहे.
इति श्रुत्वा निवृत्तोऽहं तपसे भग्नमानसः । परिपुर्ण तदधुना वाञ्छितं तपसः फलम्
हे ऐकून मी तप सोडले, मन खचले; पण आता, अखेर माझ्या तपाचा इच्छित फल पूर्णपणे मिळाले आहे.
महादेव उवाच पद्मैः पद्मार्चितं पादपदमं यस्य सुदुर्लभम् । ध्यायन्ते ध्याननिष्ठाश्च शाश्वद्रब्रह्मादयः सुराः
महादेव म्हणाले — पद्मेने कमलांनी पूजलेली जी कमलपदं आहेत, ती मिळवणे फारच कठीण आहे; अगदी ब्रह्मा आणि ध्यानात मग्न असलेले अमर देवतासुद्धा त्यांचेच ध्यान करतात.
मुनयो मनवश्चैव सिद्धाः सन्तश्च योगिनः । द्रष्टुं नैव क्षमाः स्वप्ने भवती तस्य वक्षसि
मुनी, मनु, सिद्ध, संत आणि योगी — हे सगळेही त्या कमलपदांचे स्वप्नातही दर्शन घेऊ शकत नाहीत; पण तू मात्र त्याच्या छातीवर वास करतेस.
अनन्त उवाच वेदाश्च वेदमाता च पुराणानि च सुव्रते । अहं सरस्वती सन्त स्तोतुं नालं च संततम्
अनंत म्हणाले — वेद, वेदमाता आणि पुराणे, तसेच मी आणि सरस्वती, हे सगळेही त्या प्रभूचे अखंड स्तवन करू शकत नाही.
अस्माकं स्तवने यस्य भ्रूभङ्गं च सुदुर्लभम् । तवैव भत्सेने भीताश्चावयोरन्तरं हरेः
आम्ही स्तुती करत असताना त्याच्या भुवईच्या हलण्यासुद्धा फारच दुर्मिळ असते; हे भट्सेने, भीतीपोटी आम्ही दोघेही हरिपासून दूरच राहतो.
एवं देवाश्च देव्यश्चाप्यन्ये ये च समागताः । प्रणतास्तुष्टुवुः सर्वे मुनिमन्वादयस्तथा
अशा प्रकारे, सर्व जमलेले देव-देवता, तसेच मुनी आणि मनु, त्यांनी नम्रतेने वंदन करून त्याची स्तुती केली.
लज्जया नम्रवक्त्राश्च रुक्मिण्यद्याश्च योषितः । मलीमसं च चक्रुस्ताः श्वासेन रत्नदर्पणम्
लाजेने, रुक्मिणी आणि इतर स्त्रिया आपली तोंडे खाली वाकवून बसल्या; त्यांच्या श्वासामुळे रत्नमय आरसे धूसर झाली.
मृततुल्या सत्यभामा निराहारा कृशोदरी । मनसोऽप्यभिमानं च सर्व तत्याच नारद
सत्यभामा उपाशी, कुमारी आणि जणू काही प्राणच नसल्यासारखी झाली होती; तिने मनातील सर्व अभिमान सोडून दिला, हे नारद.
इति श्रीब्रह्मo महाo श्रीकृष्णजन्मखo उत्तo नारदनाo सिद्धाश्रमतीर्थयात्राप्रसङ्गेगणेशपूजनं ब्रह्मेशशेषादिकृतराधिकास्तोत्रं नाम चतुर्विंशत्यधिकशततमोऽध्यायः
याप्रमाणे, श्रीब्रह्मवैवर्त महापुराणातील श्रीकृष्ण जन्मकथेमधील सिद्धाश्रम तीर्थयात्रेच्या प्रसंगात, ब्रह्मा, ईश, शेष आणि इतरांनी केलेल्या गणेशपूजन व राधिकास्तोत्र या अध्यायाचा एकशे चोवीसवा अध्याय संपला.
अथ पञ्चविंशत्यधिकशततमोऽध्यायः नारद उवाच गणेशपूजनादेव राधास्तोत्रात्परं विभो । बभूव किं रहस्यं वा तन्मे व्याख्यातुमर्हसि
आता एकशे पंचवीसावा अध्याय सुरू होतो. नारद म्हणाले — प्रभो, गणेशपूजन व राधास्तोत्रानंतर कोणते रहस्य प्रकट झाले? कृपया ते मला सांगावे.
नारायण उवाच गशेशपूजने तीर्थे ये देवाश्च समाययुः । मुनयश्चापि योगीन्द्रा वसन्तो वटमूलके
नारायण म्हणाले — गणेशपूजनाच्या त्या तीर्थस्थळी, देव, मुनी आणि श्रेष्ठ योगी, हे सर्व वटवृक्षाखाली एकत्र जमले.
वसुदेवो देवकी च परमादरबूर्वकम् । पप्रच्छ शंभुं ब्राह्मणमनन्तं मुनिपुंगवान्
वसुदेव आणि देवकी यांनी अत्यंत आदराने शंभू, ब्रह्मा, अनंत आणि श्रेष्ठ मुनी यांना विचारले.
भवेद्भवाब्धितरणमावयोरुत्तमा गतिः । शीघ्रं ब्रूत महाभागा दीनयोर्दीनबान्धवाः
आम्हाला भवसागर पार करून उत्तम अवस्था मिळेल का? हे महाभाग, आम्ही दीन आहोत, तुम्ही दीनांचे मित्र आहात; कृपया लवकर सांगा.