श्वेतचम्पकवर्णाभामतुलां सुमनोहराम् । मोहिनीं मानसानां च मुनीनामूर्ध्वरेतसाम्
ती शुभ्र चंपक फुलांसारखी वर्णाची, अनुपम सुंदर, आणि मुनींच्या मनालाही मोहून टाकणारी दिसली.
सुकेशीं सुन्दरीं श्यामां न्यग्रोधपरिमण्डलाम् । नितम्बकठिनश्रोणीं स्तनयुग्मोन्नताननाम्
तिचे केस सुंदर, रूप देखणे व श्यामवर्णी, नितंब व मांड्या वटवृक्षासारख्या गोल, कंबर व नितंब घट्ट, आणि उन्नत स्तनांनी तिचे मुख तेजस्वी होते.
कोटीन्दुनिन्दितास्यां तां सस्मितां सुदतीं सतीम् । कज्जलोज्ज्वलरूपां च शरत्कमललोजनाम्
कोटी चंद्रांनाही लाजवेल असे तिचे मुख, ती हसतमुख, सुंदर दातांची, पतिव्रता, काजळाने उजळलेली, आणि शरद ऋतूतील कमळासारखी डोळ्यांची होती.
महालक्ष्मीं बीजरूपां परामाद्यां सनातीम् । परमात्मस्वरूपस्य प्राणाधिष्ठातृदेवताम्
ती महालक्ष्मी, सर्व सृष्टीची बीजस्वरूप, सर्वोच्च, आद्य, सनातन, आणि परमात्म्याच्या प्राणशक्तीची अधिष्ठात्री देवी आहे.
स्तुतां च पूजितां चैव परां च परमात्मने । ब्रह्मस्वरूपां निर्लिप्तां नित्यरूपां च निर्गुणाम्
जींना स्तुती केली जाते, पूजली जाते, त्या सर्वश्रेष्ठ आहेत, त्या परमात्मा आहेत; त्या ब्रह्मस्वरूप, कोणत्याही गोष्टीला न लागणाऱ्या, नेहमीच असणाऱ्या आणि गुणरहित आहेत.
विश्वानुरोधात्प्रकृतिं भक्तानुग्रहविग्रहाम् । मत्यस्वरूपां शुद्धां च पूतां पतितपावनीम्
संपूर्ण जगाच्या इच्छेने त्या प्रकृतीचे रूप घेतात, भक्तांसाठी कृपारूप होतात; त्यांचे रूप मर्त्य आहे, पण त्या शुद्ध, पवित्र आणि पतितांना पावन करणाऱ्या आहेत.
सुतीर्थपूतां सत्कीर्तिं विधात्रीं वेदसामपि । महत्प्रियां च महतीं महाविष्णोश्च मातरम्
त्या पवित्र तीर्थांनी पावन झालेल्या, उत्तम कीर्ती असलेल्या, वेदांच्याही सर्जन करणाऱ्या आहेत; त्या महानांना प्रिय, स्वतः महान आणि महाविष्णूंच्या आई आहेत.
रासेश्वरेश्वरीं रम्यां रसिकां रसिकेश्वरीम् । वह्निशुद्धांशुकाधामां स्वेच्छारूपां शुभालयाम्
त्या रासेश्वराच्या ईश्वरी, सुंदर, रसाची जाण असलेल्या आणि रसिकांच्या देखील अधीश्वरी आहेत; त्यांचा तेज अग्नीने शुद्ध केलेल्या कापडासारखा आहे, त्यांचे रूप त्यांच्या इच्छेनुसार असते आणि त्या शुभतेचे निवासस्थान आहेत.
गोपीभिः सप्तभिः शश्वत्सेवितां श्वेतचामरैः । चतसृभिः प्रियालीभिः पादपद्मोपसेविताम्
सात गोपींनी नेहमी पांढऱ्या चामरांनी सेवा केलेली, आणि चार प्रिय सखी त्यांच्या चरणकमळांची सेवा करणाऱ्या आहेत.
अमूल्यरत्ननिर्माणभूषणोच्चैर्विभूषिताम् । चारुकुण्डलयुग्मेन श्रुतिगण्डस्थलोज्ज्वलाम्
अमूल्य रत्नांनी बनवलेल्या अलंकारांनी त्या अत्यंत सुंदर सजलेल्या आहेत; त्यांच्या गालांवर आणि कपाळावर सुंदर कुंडलांची जोडी तेजाळते.
सुनासां गजमुक्तार्हां खगेन्द्रचञ्चुनिन्दिताम् । कुङ्कुमालक्तकस्तूरीस्निग्धचन्दनचर्चिताम्
त्यांची नाक सुंदर आहे, हत्तीच्या मोत्यांना योग्य अशी; त्यांच्या ओठांची शोभा पक्षीराजाच्या चोचीपेक्षा अधिक आहे; त्या कुंकू, आलक्तक, कस्तुरी आणि सुगंधी चंदन याने अंगराग केलेल्या आहेत.
दधानां सुकपोलं च कोमलाङ्गीं सुकामुकीम् । गचेन्द्रगामिनीं रामां कामनीयां सुकामिनीम्
त्यांचे गाल सुंदर आहेत, शरीर कोमल आहे, आणि त्या प्रेमात रमणाऱ्या आहेत; त्यांची चाल राजहत्तीसारखी आहे, त्या मनोहर आणि प्रेमात आनंद मानणाऱ्या आहेत.
कामास्त्रजयरूपां च कामकाम्यालयां वराम् । क्रीडाकमलमम्लानं पारिजातप्रसूनकम्
त्या कामदेवाच्या बाणांच्या विजयाचे मूर्तिमंत रूप आहेत, इच्छांचा सर्वोच्च निवासस्थान आहेत; त्यांच्या हाती नेहमी ताजे खेळाचे कमळ आणि पारिजातकाचे फूल असते.
अमूल्यरत्ननिर्माणं दधानां दर्पणोज्ज्वलम् । नानारत्नविचित्राढ्यरतनसिंहासनस्थिताम्
त्या अमूल्य रत्नांनी बनवलेला आरसा हाती धरतात, आणि विविध रत्नांनी सजलेल्या रत्नसिंहासनावर विराजमान आहेत.
पद्मैः पद्मार्चितं पादपद्मं च मङ्गलालयम् । हृत्पद्मे ध्यायमानं च कृणस्य परमात्मनः
त्यांचे चरणकमळ कमळांनी पूजले जाते, ते मंगलाचे निवासस्थान आहे; हृदयातील कमळात त्या श्रीकृष्णाच्या परमात्म्याचे रूप म्हणून ध्यानात घेतल्या जातात.
कर्मणा मनसा वाचा स्वप्ने जागरणेऽपि च । तत्प्रीतिं प्रेम सौभाग्यं स्मरन्तीं नित्यनूतनम्
कृतीने, मनाने आणि वाणीने, स्वप्नात किंवा जागेपणी, त्या नेहमी त्याच्या प्रेम, स्नेह आणि सौभाग्याचे स्मरण करतात, जे नेहमी नवीन वाटते.
भावानुरक्तसंसक्तां शुद्धभक्तां पतिव्रताम् । धन्यां मान्यां गौरवर्णां शश्वद्वक्षः स्थलस्थिताम्
त्या भावाने जोडलेल्या, शुद्ध भक्ती असलेल्या, पतीव्रता आहेत; त्या धन्य, मान्य, गौरवर्णीय आणि नेहमीच त्यांच्या छातीवर वास करणाऱ्या आहेत.
प्रियासु प्रियभक्तेषु सुप्रियां प्रियवादिनीम् । कृष्णवामाङ्गसंभूतामभेदां गुणरूपयोः
प्रिय आणि प्रिय भक्तांमध्ये त्या सर्वात प्रिय आहेत, गोड बोलणाऱ्या; त्या कृष्णाच्या डाव्या भागातून जन्मलेल्या, आणि त्याच्या गुण व रूपाशी एकरूप आहेत.
गोलोकवासिनीं देवदेवीं सर्वोपरिस्थितम् । वृषभानसुताख्यां तां पुण्यक्षेत्रे च भारते
त्या गोलोकात वास करणाऱ्या, देवतांच्या देखील देवी, सर्वांच्या वर विराजमान; त्या वृषभानूच्या कन्या म्हणून पवित्र भारतभूमीत प्रसिद्ध आहेत.
गोपीश्वरीं गुप्तरूपां सिद्धिदां सिद्धिरूपिणीम् । ध्यानासाध्यां दुराराध्यां वन्दे सद्भक्तवन्दिताम्
त्या गोपींच्या राणी, गुप्त रूप असलेल्या, सिद्धी देणाऱ्या आणि सिद्धीचे मूर्तिमंत रूप आहेत; ध्यानाने प्राप्त होणाऱ्या, कठीणतेने साध्य होणाऱ्या, आणि सच्च्या भक्तांनी वंदन केलेल्या आहेत.
ध्याने ध्यानेन राधाया व्यायन्ते ध्यानतत्पराः । इहैव जीवन्मुक्तास्ते परत्र कृष्णपार्षदाः
जे राधेचे ध्यान करतात, ध्यानात मग्न असतात, ते या जन्मातच मुक्त होतात आणि पुढील जन्मी कृष्णाचे पार्षद होतात.
दृष्ट्वा ब्रह्मा च सर्वादौ तुष्टाव परमेश्वरीम् । स्वयं विधाता जगतां मातरं वेधसामपि
सर्वांच्या प्रारंभाला ब्रह्मदेवांनी त्या परमेच्छरीचे, जगाची निर्मिती करणाऱ्या आणि वेदांची देखील माता असलेल्या देवीचे स्तवन केले.
ब्राह्मोवाच षष्टिवर्षसहस्रणि दिव्यानि परमेश्वरि । पुष्करे च तपस्तप्तं पुण्यक्षेत्रे च भारते
ब्रह्मा म्हणाले — परमेश्वरी, मी पुष्कर आणि पुण्यभूमी भारतात सहा हजार दिव्य वर्षे कठोर तप केला.
त्वत्पादपद्मधुरमधुलुब्धेन चेतसा । मधुव्रतेन लोलेन प्रेरितेन मया सति
माझ्या मनाला तुझ्या कमलासारख्या पायांतील मधासाठी, मधमाशेसारखी ओढ वाटत होती, हे सती, आणि त्या गोडीने मी सतत प्रेरित होत होतो.
तथाऽपि न मया लब्धं त्वत्पादपद्ममीप्सितम् । न दृष्टमपि स्वप्नेऽयि जाता वागशरीरिणी
तरीही, मी तुझे इच्छित कमलपद मिळवू शकलो नाही; अगदी स्वप्नातही मला ते दिसले नाही, हे वाणीला देह मिळवणारी देवी.
वाराहे भारते वर्षे पुण्ये वृन्दावने वने । सिद्धाश्रमे गणेशस्य पादपद्मं च द्रक्ष्यसि
वराह क्षेत्रातील भारतभूमीत, पुण्य व्रुंदावनाच्या अरण्यात, सिद्धाश्रमात, तुला गणेशाचे कमलपद पाहायला मिळेल.
राधामाधवयोर्दास्यं कुतो विषयिणस्तव । निवर्तस्व महाभाग परमेतत्मुदुर्लभम्
राधा-माधवांची सेवा इंद्रियांच्या सुखाला आसक्त असलेल्या तुझ्यासारख्या व्यक्तीला कशी मिळेल? हे भाग्यवती, परत जा; हे परम ध्येय फारच दुर्मिळ आहे.
इति श्रुत्वा निवृत्तोऽहं तपसे भग्नमानसः । परिपुर्ण तदधुना वाञ्छितं तपसः फलम्
हे ऐकून मी तप सोडले, मन खचले; पण आता, अखेर माझ्या तपाचा इच्छित फल पूर्णपणे मिळाले आहे.
महादेव उवाच पद्मैः पद्मार्चितं पादपदमं यस्य सुदुर्लभम् । ध्यायन्ते ध्याननिष्ठाश्च शाश्वद्रब्रह्मादयः सुराः
महादेव म्हणाले — पद्मेने कमलांनी पूजलेली जी कमलपदं आहेत, ती मिळवणे फारच कठीण आहे; अगदी ब्रह्मा आणि ध्यानात मग्न असलेले अमर देवतासुद्धा त्यांचेच ध्यान करतात.
मुनयो मनवश्चैव सिद्धाः सन्तश्च योगिनः । द्रष्टुं नैव क्षमाः स्वप्ने भवती तस्य वक्षसि
मुनी, मनु, सिद्ध, संत आणि योगी — हे सगळेही त्या कमलपदांचे स्वप्नातही दर्शन घेऊ शकत नाहीत; पण तू मात्र त्याच्या छातीवर वास करतेस.