त्वमेव कलया सूर्यस्त्वमेव कलया शशी । कलया च हुताशश्च कलया पवनः स्वयम्
तूच आपल्या अंशाने सूर्य आहेस, तूच अंशाने चंद्र आहेस; अंशाने अग्नी आणि अंशाने वारा सुद्धा तूच आहेस.
कलया वरुणश्चैव कुबेरश्च यमस्तथा । कलया त्वं महेन्द्रश्च कलया धर्म एव च
अंशाने वरुण, कुबेर आणि यम तूच आहेस; अंशाने महेंद्र आणि अंशाने धर्म सुद्धा तूच आहेस.
त्वमेव कलया शेष ईशानो नैऋंतिस्तथा । मुनयो मनवश्चैव ग्रहाश्च फलदायकः
तूच आपल्या अंशाने शेष, ईशान, नैरृत आहेस; तसेच ऋषी, मनु आणि ग्रह हे सर्व फळ देणारे आहेत.
कलाकलायाश्चांशेन सर्वे जीवाश्चराचराः । त्वं ब्रह्म परमं ज्योतिर्ध्यायन्ते योगिनः सदा
तुझ्या अंशाच्या अंशाने सर्व सजीव आणि निर्जीव प्राणी निर्माण झाले आहेत; तूच सर्वोच्च ब्रह्म, तेजाचा परम स्रोत आहेस, ज्याचे योगी नेहमी ध्यान करतात.
तं त्चाऽऽद्रियन्ते भक्तास्ते ध्यायन्ते य तदन्तरे । नवीननीरदश्यामं पीतकौशेयवाससम्
तुझे भक्त तुला आपल्या अंतःकरणात मान देतात आणि ध्यान करतात, जसा नव्या काळ्या मेघासारखा, पिवळ्या रेशमी वस्त्रात शोभणारा.
ईषद्धास्यप्रसन्नास्यं भक्तेशं भक्तवत्सलम् । चन्दनोक्षितसर्वाङ्गं द्विभुजं मुरलीधरम्
हलक्या हास्यासह प्रसन्न चेहरा, भक्तांचा स्वामी, भक्तांवर प्रेम करणारा, संपूर्ण अंगाला चंदन लावलेला, दोन हातांचा, हातात बासरी असलेला.
मयूरपिच्छचूडं च मालतीमाल्यभूषितम् । अमूल्यरत्ननिर्माणकेयूरवलयाविन्तम्
मोरपिसाचा मुकुट आणि मोगऱ्याच्या फुलांची माळ घातलेला, अमूल्य रत्नांनी बनवलेल्या कडे आणि बांगड्यांनी सजलेला.
मणिकुण्डलयुग्मेन गण्डस्थलविराजितम् । रत्नसाराङ्गलीयं च क्वणन्मञ्जीररञ्जितम्
रत्नांच्या कुंडलांच्या जोडीने गाल उजळलेले, रत्नांच्या अंगठीने शोभलेले, आणि घुंगरांच्या निनादाने सजलेले.
कोटिकन्दर्पलीलाभं शरत्कमललोचनम् । शरत्पूर्णैन्दुनिन्दास्यं चन्द्रकोटिसमप्रभम्
कोट्यवधी मदनांच्या लीलांचा धनी, शरद ऋतूतील कमळासारखे डोळे, शरद पौर्णिमेच्या चंद्राला लाजवेल असे मुख, आणि कोटी चंद्रांसारखे तेज.
वीक्षितं सस्मिताभिश्च गोपीनां कोटिकोटिभिः । वयस्यैः पार्षदैर्गोपैः सेवितं श्वेतचामरैः
कोट्यवधी गोपी त्यांच्या स्मिताने पाहतात, मित्र, सेवक आणि गवळी पांढऱ्या चामराने सेवा करतात.
गोपबालकवेषं च राधावक्षः स्थलस्थितम् । ध्यानासाध्यं दुराराध्यं ब्रह्मेशशेषवन्दितम्
गोपाळकाच्या वेषात, राधेच्या वक्षस्थळी विराजमान, ध्यानाने प्राप्त होणारा, प्राप्त करणे कठीण, ब्रह्मा, शंकर आणि शेष यांनी वंदन केलेला.
सिन्द्धेन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च योगीन्द्रैः प्रणतं स्तुतम् । वेदानिर्वचनीयं च परं स्वेच्छामयं विभुम्
सिद्धांच्या इंद्राने, श्रेष्ठ ऋषी आणि योगींनी वंदन व स्तुती केलेला; वेदांनी वर्णन करता न येणारा, सर्वोच्च, आपल्या इच्छेने प्रकटलेला प्रभु.
स्थूलस्थूलतमं रूपं सूक्ष्मात्सूक्ष्मतमं परम् । सत्यं नित्यं प्रशस्तं च प्रकृतेः परमीश्वरम्
त्याचे रूप स्थूलात स्थूल आणि सूक्ष्मात सूक्ष्म, सर्वोच्च; सत्य, नित्य, उत्तम, आणि प्रकृतीपलीकडचा परमेश्वर.
निर्लिप्तं च निरीहं च भगवन्तं सनातनम् । एवं ध्यात्वा च ते पूताः स्निग्धदूर्वाक्षता जलम्
सर्वांपासून अलिप्त, इच्छा नसलेला, सनातन भगवंत; असे ध्यान केल्यावर ते शुद्ध होतात, कोवळी दुर्वा, अक्षता आणि पाणी अर्पण करतात.
पद्मापद्मार्चिते पादपद्मे च दातुमुत्सुकाः । वेदाःस्तोतुमशक्तास्त्वामशक्ता सा सरस्वती
पद्मा आणि पद्मा ज्यांच्या चरणकमलांची पूजा करतात, त्यांना अर्पण करण्यास उत्सुक; वेद तुला स्तुती करू शकत नाहीत, आणि सरस्वतीही असमर्थ आहे.
शेषः स्तोतुमशक्तश्च स्वयंभूः शंभुरीश्वरः । गणेशश्च दिनेशश्च महेन्द्रश्चन्द्र एव च
शेष तुला स्तुती करू शकत नाही, स्वयंभू, शंकर, ईश्वर, गणेश, सूर्य, महेंद्र आणि चंद्र यांनाही शक्य नाही.
स्तोतुं नालं धनेशश्च किमन्ये जड्बुद्धयः । गुणातीतमनीहं च किं स्तौमि निर्गुणं परम्
कुबेर तुला स्तुती करू शकत नाही, मग इतर मंदबुद्धी लोकांचे काय? गुणांपलीकडे असलेला, इच्छा नसलेला, मी निर्गुण परमेश्वराची स्तुती कशी करू?
अपण्डितोऽयमसुरो न सुरः क्षन्तुमर्हसि । बलेस्तद्वचनं श्रुत्वा तमुवाच जगत्पतिः
हा दैत्य अज्ञानी आहे, देव नाही; तू त्याला क्षमा करावी. बळीची ही वचने ऐकून जगाचा स्वामी त्याला म्हणाला.
श्रीभगवानुवाच मा भैर्वत्स गृहं गच्छ सुतलं रक्षितं मया । मद्वरेण प्रसादेन त्वत्पुत्रोऽप्यजरामरः
श्रीभगवान म्हणाले: घाबरू नकोस बाळा, आपल्या घरी, मी रक्षित केलेल्या सुतळात जा. माझ्या वराने आणि कृपेने तुझा मुलगाही अजन्मा आणि अमर राहील.
दर्पहानिं करिष्यामि तस्य मूर्खस्य दर्पिणः । प्रह्लादाय वरो दत्तो भक्ताय च तपस्विने
त्या मूर्ख, गर्विष्ठाचा मी गर्व दूर करीन; भक्त आणि तपस्वी प्रल्हादाला वर दिला आहे.
ममावध्यश्च त्वद्वंशश्चेति प्रीतेन चेतसा । तव पुत्राय दास्यामि ज्ञानं मृत्युंजयं परम्
माझ्या मनात प्रेमाने सांगतो—तुझ्या वंशाला कोणीही काही करू शकणार नाही. तुझ्या मुलाला मी असा अमरत्व देणारा श्रेष्ठ ज्ञान देईन.
त्वया कृतिमिदं स्तोत्रं सामवेदोक्तमीप्सितम् । पुरा सनत्कुमाराराय प्रदत्तं ब्रह्मणा तथा
हे स्तोत्र, जे तू रचलेस आणि सामवेदात गौरवले गेले आहे, पूर्वी ब्रह्मदेवाने सनत्कुमाराला दिले होते.
सिद्धाश्रमे पुण्यतमे प्रशस्ते सूर्यपर्वणि । गौतमाय प्रदत्तं च गौर्या मन्दाकिनीतटे
सर्वात पवित्र सिद्धाश्रमात, सूर्याच्या शुभ सणाच्या दिवशी, गौरीने हे गौतमाला मंदाकिनीच्या काठी दिले.
शंकरेण च शिष्याय भक्ताय च दयालुना । ब्रह्मणे च मया दत्तं शिवाय विरजातटे
दयाळू शंकराने हे आपल्या भक्त शिष्याला दिले, आणि मी ब्रह्माला व शिवाला विरजा नदीच्या काठी दिले.
भृगवे च पुरा दत्तं कुमारेण च धीमता । त्वं च दास्यसि बाणाय बाणः स्तोष्यत्यनेन माम्
हे पूर्वी भृगु आणि बुद्धिमान कुमाराला दिले गेले होते. तू देखील हे बाणाला देशील आणि बाणा या स्तोत्राने माझी स्तुती करेल.
इदं स्तोत्रं महापुण्यमुबदिश्य गुरोर्मुखात् । वृतस्य पूजितस्यापि वस्त्रभूषणचन्दनैः
हे अत्यंत पुण्यवान स्तोत्र जेव्हा गुरुच्या तोंडून शिकले जाते, तेव्हा ज्या व्यक्तीला वस्त्र, दागिने आणि चंदनाने सन्मानित केले जाते, त्यालाही ते लाभते.
सुस्नातो यः पठेन्नित्यं पूजाकाले च भक्तितः । कोटिजन्मार्जितात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः
जो कोणी स्वच्छ स्नान करून, भक्तीभावाने दररोज पूजेच्या वेळी हे स्तोत्र म्हणतो, तो कोट्यवधी जन्मांची पापे नक्कीच दूर करतो—यात काहीच शंका नाही.
विपदां खण्डनं स्तोत्रं कारणं सर्वसंपदाम् । वारणं दुःखशोकानां भवाब्धिधोरतारणम्
हे स्तोत्र संकटांचा नाश करणारे, सर्व संपत्तीचे कारण, दुःख व शोक दूर करणारे आणि संसाररूपी समुद्रातून पार नेणारे आहे.
खण्डनं गर्भवासानां जरामृत्युहरं परम् ।बन्धनानां च रोगाणां खण्डनं भक्तमण्डनम्
हे गर्भवासाचे बंधन तोडते, वार्धक्य व मृत्यू दूर करते, बंधने व रोग नष्ट करते आणि भक्तांसाठी अलंकारासारखे आहे.
स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः । व्रती व्रतेषु सर्वेषु तपस्वी च तपःसु च
तो जणू सर्व तीर्थांत स्नान केलेला, सर्व यज्ञांत दीक्षित, सर्व व्रतांचे पालन करणारा आणि सर्व तपांमध्ये तपस्वी असतो.